Với ba ưu tiên: Mở cửa, đổi mới và hợp tác, APEC 2026 do Trung Quốc đăng cai hướng tới duy trì dòng chảy thương mại, tạo động lực tăng trưởng mới và mở rộng cơ hội đầu tư.

Năm 2026, Trung Quốc là nước chủ nhà Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) với chủ đề “Xây dựng Cộng đồng châu Á - Thái Bình Dương cùng thịnh vượng”.
Ba ưu tiên xuyên suốt của APEC 2026 là mở cửa, đổi mới và hợp tác, tiếp nối Tầm nhìn Putrajaya 2040 về một cộng đồng châu Á - Thái Bình Dương mở, năng động, tự cường và hòa bình.
Với 21 nền kinh tế thành viên, APEC chiếm khoảng 61,6% GDP thực tế toàn cầu và 36,4% dân số thế giới (số liệu năm 2025). Theo Báo cáo Phân tích xu hướng khu vực APEC công bố ngày 15/11, khu vực này dự báo tăng trưởng 3,4% năm 2026, cao hơn mức 3,2% dự báo hồi tháng 8, nhờ đầu tư công nghệ và thương mại duy trì tích cực, rồi giảm còn 3,1% năm 2027. Giá năng lượng, căng thẳng địa chính trị, các biện pháp hạn chế thương mại và áp lực tài khóa vẫn là rủi ro lớn.
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều bất định, APEC ưu tiên mở cửa nhằm duy trì môi trường thương mại, đầu tư tự do, công bằng, minh bạch và có thể dự đoán. Đây là điều kiện để doanh nghiệp lập kế hoạch dài hạn và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực.
Đặc biệt, APEC thúc đẩy hội nhập, trong đó có tiến trình hướng tới Khu vực thương mại tự do châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP). Tại Hội nghị Bộ trưởng phụ trách thương mại APEC tháng 5/2026 ở Tô Châu, các thành viên tái khẳng định cam kết hội nhập, duy trì chuỗi cung ứng bền vững và củng cố hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ.
Mở cửa hiện không chỉ là cắt giảm thuế quan mà còn bao gồm tháo gỡ rào cản phi thuế quan, đơn giản hóa thủ tục hải quan, hài hòa tiêu chuẩn và tạo thuận lợi cho thương mại dịch vụ.
Việc công nhận chứng từ điện tử, hóa đơn điện tử, vận đơn điện tử và thúc đẩy thương mại không giấy tờ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí, đồng thời mở thêm cơ hội để doanh nghiệp nhỏ và vừa (MSME) tham gia chuỗi cung ứng quốc tế.
Về đầu tư, APEC đang thúc đẩy Kế hoạch hành động tạo thuận lợi đầu tư, khuyến khích chia sẻ kinh nghiệm và nâng cao năng lực thể chế để củng cố niềm tin nhà đầu tư.
Nếu mở cửa giúp các nền kinh tế kết nối thì đổi mới là động lực nâng cao năng suất và chất lượng tăng trưởng dài hạn. Chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ bán dẫn đang mở ra cơ hội mới cho sản xuất, kinh doanh và đầu tư.
Theo APEC, trong nửa đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của khu vực tăng 22,5% so với cùng kỳ năm ngoái, khối lượng xuất khẩu tăng 10,8%, chủ yếu nhờ nhu cầu mạnh với chất bán dẫn. Tuy vậy, lợi ích từ làn sóng đầu tư công nghệ có thể phân bổ không đồng đều do chênh lệch về hạ tầng số, vốn và chất lượng nhân lực.
Ứng dụng AI trong dự báo nhu cầu, quản lý tồn kho, tối ưu vận tải, kiểm soát chất lượng và xử lý thủ tục hải quan có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phí, tăng năng suất và thích ứng tốt hơn với biến động thị trường.
Ở góc độ đầu tư, dư địa hợp tác nằm ở các lĩnh vực giá trị gia tăng cao như bán dẫn, trung tâm dữ liệu, dịch vụ số, công nghệ xanh và năng lượng sạch. Để biến tiềm năng thành giá trị thực, các nền kinh tế cần phát triển nhân lực, hoàn thiện khung pháp lý và bảo đảm khả năng tiếp cận công nghệ rộng rãi.
Trụ cột hợp tác kết nối hai định hướng trên là hướng tới việc để thành quả tăng trưởng được chia sẻ rộng rãi hơn. Không nền kinh tế nào tự giải quyết được các thách thức như gián đoạn chuỗi cung ứng, an ninh năng lượng, biến đổi khí hậu hay khoảng cách công nghệ, nên phối hợp chính sách và huy động nguồn lực công - tư là yêu cầu ngày càng rõ.
Hợp tác khu vực có thể hỗ trợ huy động vốn cho hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng, kết nối số, đồng thời giúp hình thành mạng lưới sản xuất, cung ứng thích ứng tốt hơn trước các cú sốc, khi doanh nghiệp phải quan tâm đa dạng hóa nguồn cung bên cạnh tối ưu chi phí.
Hợp tác trong chuyển đổi xanh cũng quan trọng. Khi yêu cầu môi trường tác động ngày càng rõ tới quyết định đầu tư và xuất nhập khẩu, việc chia sẻ công nghệ, kinh nghiệm quản lý và nguồn lực tài chính sẽ giúp doanh nghiệp chuyển đổi mô hình sản xuất. Đầu tư vào năng lượng sạch, công nghệ tiết kiệm tài nguyên và hạ tầng thích ứng khí hậu vừa phục vụ phát triển bền vững, vừa mở ra thị trường mới.
Tiếng nói của doanh nghiệp được phản ánh qua Hội đồng Tư vấn Kinh doanh APEC (ABAC). Cuộc họp lần thứ tư của ABAC tại Thâm Quyến, diễn ra từ 14-16/11, tập trung vào hội nhập kinh tế khu vực, kết nối, đổi mới số và phát triển bền vững. Các khuyến nghị sẽ được trình lên lãnh đạo APEC.
Với Việt Nam, những định hướng này mở ra cơ hội mở rộng quan hệ thương mại, đầu tư với các nền kinh tế thành viên khác của APEC, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ, phát triển bán dẫn, kinh tế số, logistics và năng lượng xanh.
Tại Hội nghị liên Bộ trưởng Ngoại giao - Kinh tế APEC lần thứ 37 (ngày 3/11, trực tuyến), Việt Nam đề xuất hướng tới một châu Á - Thái Bình Dương đổi mới và năng suất, mở và kết nối, chống chịu và năng động.
Việt Nam nhấn mạnh hợp tác về AI, bán dẫn, hệ sinh thái khởi nghiệp, thương mại số và chuyển đổi xanh, đồng thời đặt mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030. Là nước chủ nhà APEC 2027, Việt Nam có cơ hội kế thừa kết quả năm 2026 và thúc đẩy các sáng kiến thiết thực hơn cho cộng đồng doanh nghiệp.
Ba định hướng "mở cửa, đổi mới, hợp tác" vì thế có liên hệ chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau: mở cửa để duy trì dòng chảy thương mại, đầu tư; đổi mới để tạo động lực tăng trưởng; hợp tác để chia sẻ nguồn lực và cơ hội. Khi được chuyển hóa thành chính sách và sáng kiến cụ thể, đây sẽ là nền tảng để khu vực châu Á - Thái Bình Dương nâng cao sức cạnh tranh, khả năng chống chịu và hướng tới tăng trưởng bao trùm, bền vững.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ tin tưởng rằng với tinh thần đối thoại, hợp tác và đồng thuận, Tuần lễ Cấp cao APEC 2026 tại Thâm Quyến sẽ tạo thêm động lực cho thương mại, đầu tư, kết nối và đổi mới sáng tạo; đồng thời đóng góp những nền tảng quan trọng để Việt Nam và các nền kinh tế thành viên khác cùng hướng tới một Năm APEC 2027 thành công trên mọi phương diện.