Bắc Ninh: Tăng cường quản lý thị trường và kiểm soát chất lượng hàng hóa

Thị trường hàng hóa Bắc Ninh ngày càng mở rộng, từ các kênh truyền thống đến thương mại điện tử và nền tảng số. Sự phát triển nhanh này vừa tạo động lực cho sản xuất, kinh doanh, vừa đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý, kiểm soát hàng giả, hàng lậu, hàng không rõ nguồn gốc, qua đó bảo vệ người tiêu dùng và môi trường kinh doanh lành mạnh.

Kiểm tra có trọng tâm, xử lý nghiêm vi phạm

Đặc thù của Bắc Ninh với nhiều khu, cụm công nghiệp, làng nghề, hệ thống thương mại và các đầu mối giao thương lớn khiến lượng hàng hóa lưu chuyển trên địa bàn rất đa dạng.

Theo Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh, trong nửa đầu năm 2026, thị trường cơ bản ổn định, nguồn cung hàng thiết yếu được bảo đảm; tuy nhiên, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ vẫn tiềm ẩn diễn biến phức tạp. Đáng chú ý, vi phạm trên môi trường thương mại điện tử và trong lĩnh vực an toàn thực phẩm ngày càng có phương thức tinh vi hơn.

Trước thực tế đó, lực lượng QLTT tỉnh tăng cường nắm địa bàn, thu thập thông tin, kiểm tra theo chuyên đề và tập trung vào các nhóm mặt hàng, lĩnh vực có nguy cơ cao. Trong 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng đã kiểm tra 741 vụ, xử lý 697 vụ vi phạm hành chính, chuyển cơ quan điều tra 13 vụ có dấu hiệu tội phạm; thu nộp ngân sách nhà nước 16,91 tỷ đồng. Giá trị hàng hóa vi phạm bị tịch thu, tiêu hủy, buộc tiêu hủy hoặc chuyển giao cho cơ quan điều tra lên tới hơn 58 tỷ đồng.

Đằng sau những con số là hàng loạt mặt hàng liên quan trực tiếp đến đời sống và sức khỏe người dân được phát hiện, ngăn chặn trước khi tiếp tục lưu thông trên thị trường.

Cuối tháng 6/2026, qua kiểm tra một cơ sở kinh doanh thực phẩm đông lạnh trên địa bàn xã Tiên Du, lực lượng chức năng phát hiện 1.654 kg thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc, xuất xứ, gồm nầm lợn, lườn ngỗng và tràng lợn. Chủ cơ sở sau đó bị xử phạt 42,5 triệu đồng, toàn bộ số thực phẩm vi phạm bị buộc tiêu hủy theo quy định.

Ở một vụ việc khác, cơ quan chức năng xử phạt một doanh nghiệp tại KCN Tiên Sơn 180 triệu đồng về hành vi kinh doanh mỹ phẩm nhập lậu, đồng thời buộc tiêu hủy tang vật vi phạm. Trong tháng 7/2026, lực lượng QLTT cũng liên tiếp phát hiện các vụ việc liên quan đến hàng giả, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và các mặt hàng có dấu hiệu vi phạm khác.

Theo lãnh đạo Chi cục QLTT tỉnh, công tác kiểm tra được triển khai theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, bám sát những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro thay vì dàn trải. Kế hoạch kiểm tra định kỳ năm 2026 xác định 114 tổ chức, cá nhân thuộc diện kiểm tra, bao quát nhiều lĩnh vực từ thương mại điện tử, xăng dầu, khí, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến điện tử, thời trang, mỹ phẩm, vàng, rượu và thực phẩm.

Cách làm ấy cho thấy công tác quản lý đang từng bước chuyển từ xử lý tình huống sang chủ động nhận diện nguy cơ, phòng ngừa vi phạm ngay từ sớm.

Theo thị trường lên không gian số

Nếu trước đây địa bàn kiểm tra chủ yếu là chợ, cửa hàng hay kho chứa hàng, thì nay một phần rất lớn của thị trường đã dịch chuyển lên không gian mạng. Chỉ bằng vài thao tác trên điện thoại, một sản phẩm có thể được quảng cáo tới hàng nghìn người mua; người bán, kho hàng và người tiêu dùng có thể ở những địa bàn hoàn toàn khác nhau.

Sự thay đổi đó khiến ranh giới của thị trường ngày càng rộng hơn và cũng đặt lực lượng chức năng trước những phương thức vi phạm mới. Hàng hóa có thể được giới thiệu qua livestream, mạng xã hội hoặc tài khoản cá nhân; giao dịch diễn ra trực tuyến trong khi việc tập kết, đóng gói hàng lại diễn ra ở một địa điểm khác. Việc xác định chủ thể kinh doanh, nguồn hàng và chứng cứ vi phạm vì thế khó khăn hơn so với phương thức kinh doanh truyền thống.

Theo Chi cục QLTT, kiểm soát hoạt động thương mại điện tử đang là một trong những nhiệm vụ cần tập trung trong giai đoạn hiện nay. Cùng với kiểm tra trực tiếp, lực lượng phải tăng cường thu thập thông tin trên môi trường số, chủ động nhận diện dấu hiệu vi phạm, phối hợp với các cơ quan chức năng để truy xuất nguồn hàng và xử lý theo quy định. Đây cũng là một trong những lĩnh vực được đưa vào kế hoạch kiểm tra định kỳ năm 2026.

Đi cùng với việc thay đổi phương thức kiểm tra là yêu cầu xây dựng lực lượng QLTT ngày càng chính quy, chuyên nghiệp và hiện đại. Trong 6 tháng đầu năm, Chi cục tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, duy trì kỷ luật, kỷ cương công vụ và ứng dụng công nghệ trong hoạt động quản lý. Theo Chi cục, đây là nền tảng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý trong bối cảnh phương thức sản xuất, phân phối và tiêu dùng thay đổi nhanh chóng.

Nhưng để làm sạch thị trường, chỉ riêng nỗ lực của lực lượng QLTT là chưa đủ. Hiệu quả kiểm soát còn phụ thuộc vào sự phối hợp giữa các lực lượng chức năng, chính quyền cơ sở, doanh nghiệp và chính người tiêu dùng. Những thông tin phản ánh từ người dân, doanh nghiệp về kho hàng bất thường, cơ sở có dấu hiệu kinh doanh hàng giả hoặc tài khoản bán hàng không rõ nguồn gốc có thể trở thành đầu mối quan trọng để cơ quan chức năng kịp thời kiểm tra, xử lý.

Theo lãnh đạo Chi cục QLTT, yêu cầu xuyên suốt là vừa kiên quyết đấu tranh với các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, vừa tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp phát triển. Kiểm tra phải đúng đối tượng, đúng quy định, không làm ảnh hưởng đến những tổ chức, cá nhân chấp hành tốt pháp luật; đồng thời, những hành vi cố tình vi phạm, ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng và môi trường kinh doanh phải được phát hiện, xử lý nghiêm.