Việc vi phạm bản quyền kéo dài không chỉ gây thiệt hại kinh tế mà còn làm suy giảm động lực sáng tạo, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế số.
Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh, tình trạng xâm phạm bản quyền trên môi trường số tiếp tục diễn biến phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sáng tạo, sản xuất nội dung cũng như năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Từ câu chuyện bản quyền, yêu cầu bảo vệ quyền Sở hữu trí tuệ (SHTT) đang được đặt ra rộng hơn đối với doanh nghiệp trong nền kinh tế số.
.jpg)
Mới đây, Thủ tướng Chính phủ vừa yêu cầu các bộ ngành đẩy mạnh thực thi quyền SHTT trên toàn quốc, bảo đảm công tác đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền SHTT được thực hiện thường xuyên, liên tục, có hệ thống, trọng tâm, trọng điểm, đạt được các mục tiêu, yêu cầu đề ra.
Động thái này được xem là bước đi cần thiết trong bối cảnh tình trạng xâm phạm quyền SHTT trên môi trường số và trong lưu thông hàng hóa vẫn diễn biến phức tạp.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu tuân thủ quyền SHTT không còn là vấn đề riêng của cơ quan quản lý mà đã trở thành yêu cầu trực tiếp đối với doanh nghiệp.
Chia sẻ về nội dung này, ông Đậu Anh Tuấn - Phó tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) - nhận xét trong những năm gần đây, Việt Nam đã có nhiều nỗ lực hoàn thiện khung pháp lý và tăng cường thực thi quyền SHTT, trong đó có việc sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ, tăng cường phối hợp liên ngành trong xử lý vi phạm, cũng như triển khai các biện pháp kiểm tra, rà soát trên môi trường số và trong lưu thông hàng hóa.
Theo ông Tuấn, đây là thời điểm các doanh nghiệp cần tăng cường rà soát việc tuân thủ pháp luật về SHTT trong toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu, đặc biệt với các doanh nghiệp có thị trường, đối tác hoặc chuỗi cung ứng gắn chặt với Mỹ.
Ông cũng cho rằng những diễn biến mới cho thấy yêu cầu ngày càng cao đối với doanh nghiệp trong việc coi SHTT không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn là một nội dung của quản trị hiện đại và năng lực cạnh tranh dài hạn.
“Việc đầu tư cho tuân thủ, kiểm soát rủi ro, số hóa chuỗi cung ứng, chuẩn hóa quy trình nội bộ và đa dạng hóa thị trường sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước những biến động khó lường trong chính sách thương mại quốc tế”, ông Tuấn nhận định.
Ở góc độ pháp lý, Luật sư Tạ Anh Tuấn – Giám đốc Công ty Luật TNHH Tạ Anh Tuấn cho rằng, khi nền kinh tế ngày càng dựa nhiều hơn vào tri thức, công nghệ và nội dung số, tài sản trí tuệ không còn chỉ là công cụ bảo vệ quyền lợi pháp lý mà đã trở thành tài sản cốt lõi của doanh nghiệp.
Theo luật sư, thực tế hiện nay nhiều doanh nghiệp vẫn chưa dành sự quan tâm đúng mức cho vấn đề bảo hộ quyền SHTT, đặc biệt trong môi trường số. Không ít doanh nghiệp chỉ chú trọng đăng ký thương hiệu hoặc bản quyền khi đã phát sinh tranh chấp, trong khi việc bảo vệ tài sản trí tuệ cần được thực hiện từ sớm và đồng bộ trong toàn bộ quá trình kinh doanh.
Luật sư Tuấn cũng nhận định việc tăng cường thực thi quyền SHTT sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường, bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp làm ăn bài bản, đồng thời tạo động lực cho hoạt động sáng tạo và đầu tư dài hạn.
“Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, tài sản trí tuệ đang trở thành một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Nếu quyền sở hữu trí tuệ không được bảo vệ hiệu quả, doanh nghiệp sẽ khó mạnh dạn đầu tư cho đổi mới sáng tạo”, Luật sư Tạ Anh Tuấn nói.
Vì vậy, luật sư cho rằng, cùng với việc hoàn thiện hành lang pháp lý và nâng cao hiệu quả thực thi, doanh nghiệp cần chủ động coi SHTT là một phần của chiến lược quản trị rủi ro và năng lực cạnh tranh dài hạn. Khi quyền SHTT được bảo vệ nghiêm túc, đổi mới sáng tạo mới có nền tảng để phát triển bền vững.
