Bình ổn giá dịp Tết: Chủ động sớm để giữ ổn định vĩ mô và an sinh xã hội

Theo sát diễn biến thị trường, ứng phó phù hợp

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đánh giá năm 2025, thị trường trong nước tiếp tục duy trì xu hướng phát triển tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới còn tiềm ẩn nhiều yếu tố bất định. Giá các mặt hàng quan trọng, thiết yếu cơ bản được giữ ổn định, nguồn cung hàng hóa đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêu dùng của người dân.

Đáng chú ý, giá xăng dầu trong năm qua diễn biến theo xu hướng giảm, qua đó góp phần hạ chi phí đầu vào cho sản xuất, kinh doanh, tạo dư địa hỗ trợ tăng trưởng và ổn định đời sống dân cư. Cùng với đó, công tác quản lý, điều hành giá được các bộ, ngành và địa phương triển khai quyết liệt, đồng bộ theo chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, đặc biệt trong các dịp lễ, Tết cũng như khi xảy ra thiên tai, bão lũ, đã góp phần quan trọng vào việc kiểm soát lạm phát theo đúng mục tiêu đề ra, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ phát triển kinh tế, xã hội.

Trên nền tảng đó, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Phó Thủ tướng Chính phủ - Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ký ban hành Chỉ thị số 03/CT-BTC về việc tăng cường công tác quản lý, điều hành và bình ổn giá thị trường trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, yêu cầu các đơn vị trong toàn ngành tài chính chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp kiểm soát lạm phát, bảo đảm ổn định giá cả, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và đời sống người dân trong giai đoạn cao điểm cuối năm và Tết Nguyên đán, cũng như tại các địa phương chịu ảnh hưởng của mưa lũ.

Phạm vi chỉ đạo bao trùm từ các cơ quan thuộc Bộ Tài chính ở trung ương đến Sở Tài chính, cơ quan thuế, thống kê, hải quan, dự trữ nhà nước, kho bạc nhà nước tại địa phương, cùng Ban Chỉ đạo 389 Bộ Tài chính, nhằm bảo đảm sự phối hợp đồng bộ, hiệu quả trong toàn hệ thống.

Trọng tâm của chỉ thị yêu cầu các đơn vị theo dõi sát diễn biến tình hình kinh tế, chính trị và lạm phát thế giới, kịp thời đánh giá mức độ tác động đến Việt Nam để chủ động xây dựng các giải pháp ứng phó phù hợp. Song song với đó là việc cập nhật thường xuyên tình hình cung cầu, giá cả thị trường trong nước, đặc biệt trong giai đoạn trước, trong và sau Tết, nhằm tham mưu kịp thời các biện pháp quản lý, điều hành và bình ổn giá, tránh để xảy ra các biến động bất thường ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế, xã hội và đời sống người dân, nhất là tại các vùng bị tác động bởi thiên tai, mưa lũ.

Chỉ thị cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc kê khai, quyết toán thuế cũng như công tác hoàn thuế để bảo đảm kỷ cương tài chính, ngân sách.

Phân công trách nhiệm cụ thể

Trong hệ thống các nhiệm vụ được giao, Cục Quản lý giá giữ vai trò trung tâm trong điều phối công tác điều hành giá. Theo đó, Cục có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan trong và ngoài Bộ Tài chính để nắm bắt sát diễn biến cung cầu, thị trường và giá cả, nhất là đối với các mặt hàng thiết yếu, quan trọng có mức biến động lớn. Trên cơ sở đó, Cục Quản lý giá kịp thời tham mưu trình Bộ Tài chính các biện pháp quản lý, điều hành giá phù hợp nhằm ổn định mặt bằng giá cả thị trường và kiểm soát lạm phát theo mục tiêu.

Đồng thời, đơn vị này sẽ chủ trì tổ chức các đoàn công tác kiểm tra thực tế tình hình thực hiện công tác quản lý, bình ổn giá tại một số địa bàn trọng điểm trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; đẩy mạnh công tác tổng hợp, phân tích, dự báo diễn biến giá cả; phối hợp chặt chẽ với cơ quan thống kê xây dựng kịch bản lạm phát năm 2026 để tham mưu, đề xuất các giải pháp điều hành giá phù hợp, cũng như kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá theo kế hoạch được phê duyệt.

Ở cấp địa phương, Sở Tài chính được giao vai trò đầu mối tham mưu cho UBND cấp tỉnh trong việc tăng cường quản lý, điều hành và bình ổn giá trên địa bàn. Nội dung này bao gồm việc theo dõi sát diễn biến cung cầu và giá cả thị trường trước, trong và sau Tết, tập trung vào các nhóm hàng hóa, dịch vụ thiết yếu phục vụ trực tiếp đời sống người dân như lương thực, thực phẩm tươi sống, dịch vụ du lịch, tham quan, vận chuyển hành khách, cũng như các mặt hàng đầu vào quan trọng cho sản xuất. Trên cơ sở đó, Sở Tài chính kịp thời đề xuất các biện pháp bình ổn giá theo quy định pháp luật, phương án điều tiết, hỗ trợ lưu thông nguồn hàng hợp lý và kiến nghị xuất cấp hàng dự trữ quốc gia khi cần thiết.

Bên cạnh đó, công tác niêm yết giá, kê khai giá, kiểm tra việc chấp hành các quy định về giá, thuế, phí, lệ phí được yêu cầu triển khai nghiêm túc, đi đôi với xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại và thất thu thuế, đồng thời bảo đảm quản lý chi ngân sách nhà nước chặt chẽ, tiết kiệm, hiệu quả.

Chỉ thị cũng phân công cụ thể trách nhiệm cho các cơ quan chuyên môn khác trong ngành tài chính. Cơ quan thống kê có nhiệm vụ cung cấp kịp thời thông tin về cung cầu và chỉ số giá thị trường trên phạm vi cả nước và từng địa bàn, đặc biệt trong dịp Tết, làm cơ sở cho công tác dự báo và xây dựng kịch bản lạm phát năm 2026. Lực lượng hải quan tập trung bảo đảm thông quan thông suốt, không để xảy ra ùn tắc tại cửa khẩu, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát và phối hợp với các lực lượng chức năng trong cao điểm phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trước, trong và sau Tết.

Hệ thống dự trữ nhà nước được yêu cầu kiểm soát chặt chẽ giá mua bán và các chi phí liên quan đến hàng dự trữ quốc gia, đồng thời tổ chức xuất cấp kịp thời, đúng đối tượng, đúng quy định để bảo đảm an sinh xã hội, cứu đói giáp hạt và hỗ trợ các vùng bị thiên tai, dịch bệnh. Trong khi đó, cơ quan thuế tập trung quản lý chặt nguồn thu, chống thất thu, gian lận thuế, quản lý hóa đơn và phối hợp xử lý các hành vi trốn thuế, chuyển giá. Kho bạc Nhà nước có trách nhiệm điều hành ngân quỹ, bảo đảm đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu chi ngân sách, đồng thời siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong thanh toán, chi trả ngân sách nhà nước.

Để bảo đảm chỉ đạo được triển khai thực chất, Bộ Tài chính quy định rõ chế độ báo cáo trước, trong và sau Tết với các mốc thời gian cụ thể. Theo đó, Sở Tài chính các địa phương phải báo cáo tình hình giá cả thị trường trước Tết trước ngày 11/02/2026 (tức ngày 24 tháng Chạp), báo cáo tình hình trong và sau Tết trước 10 giờ ngày 22/02/2026 (mùng 6 Tết). Các cơ quan thống kê, hải quan, thuế, dự trữ và kho bạc ở địa phương cũng phải báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ theo đúng thời hạn, để Cục Quản lý giá tổng hợp, kịp thời báo cáo lãnh đạo Bộ Tài chính và đề xuất biện pháp xử lý đối với các vấn đề phát sinh.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh: "Trong bối cảnh áp lực lạm phát vẫn tiềm ẩn và nhu cầu tiêu dùng dịp Tết thường tăng cao, việc triển khai nghiêm túc, đồng bộ các nhiệm vụ nêu trên sẽ là yếu tố then chốt để giữ vững mặt bằng giá, củng cố niềm tin thị trường và tạo nền tảng thuận lợi cho phát triển kinh tế xã hội ngay từ những tháng đầu năm 2026".