Cân nhắc mở rộng phạm vi lĩnh vực bưu chính

Trả lời Công văn số 7665/BKHCN-BC ngày 14/12/2025 của Bộ Khoa học và Công nghệ về việc đề nghị góp ý Hồ sơ chính sách Luật Bưu chính, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tổng hợp ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp và đưa ra một số đề xuất ban đầu, tập trung vào các vấn đề như mở rộng phạm vi điều chỉnh của Luật…

Theo Báo cáo đánh giá tác động chính sách, cơ quan soạn thảo đề xuất sửa đổi các khái niệm về dịch vụ bưu chính và hạ tầng bưu chính theo hướng mở rộng không gian lĩnh vực bưu chính. Cụ thể, bổ sung các dịch vụ như logistics chuyển phát nhanh hàng nhẹ, dịch vụ hoàn tất đơn hàng, dịch vụ thu hộ tiền hàng, đồng thời cho phép áp dụng dịch vụ bưu chính với cả các đơn hàng trên 31 kg. Các dịch vụ này cũng được dự kiến quản lý tương tự dịch vụ bưu chính thương mại.

Lý do được đưa ra là pháp luật bưu chính hiện hành chưa đề cập đến các dịch vụ trên, dẫn đến doanh nghiệp bưu chính bị hạn chế tham gia các phân khúc giá trị gia tăng cao trong chuỗi thương mại điện tử, đồng thời tạo ra sự bất bình đẳng giữa doanh nghiệp bưu chính và các nền tảng số cùng vận chuyển hàng hóa.

Tuy nhiên, VCCI cho rằng đề xuất này cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Thứ nhất, việc mở rộng phạm vi như đề xuất có khả năng chồng chéo với dịch vụ logistics đã được điều chỉnh tại Luật Thương mại. Chẳng hạn, dịch vụ hoàn tất đơn hàng có thể hiểu là dịch vụ hậu cần, gồm lưu kho, nhận và xử lý đơn hàng, đóng gói, vận chuyển và xử lý hậu mãi. Định nghĩa này gần như trùng lặp với dịch vụ logistics trong Luật Thương mại là tổ hợp gồm một hoặc nhiều dịch vụ gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho…, giao hàng hoặc các dịch vụ khác. Việc này có thể dẫn đến tình trạng doanh nghiệp phải đáp ứng điều kiện kinh doanh tại hai Luật khác nhau với cùng một hoạt động kinh doanh.

Thứ hai, lý do của việc đề xuất chưa hợp lý. Doanh nghiệp có quyền tự do hoạt động trong nhiều ngành nghề, lĩnh vực, miễn đáp ứng quy định tương ứng với từng ngành nghề. Việc Luật Bưu chính không quy định các dịch vụ trên không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có giấy phép bưu chính không được kinh doanh hay mở rộng hoạt động kinh doanh ra các hoạt động trên. Thực tế, nhiều doanh nghiệp bưu chính vẫn đang cung cấp cả các dịch vụ bưu chính và dịch vụ giao hàng, hoàn tất đơn hàng.

Do vậy, để tránh chồng chéo pháp lý và gia tăng gánh nặng tuân thủ, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc lại việc bổ sung các dịch vụ nêu trên vào phạm vi điều chỉnh của Luật Bưu chính.

Bên cạnh nội dung mở rộng phạm vi, doanh nghiệp cũng phản ánh sự thiếu phân định rõ ràng giữa hoạt động bưu chính và hoạt động kinh doanh vận tải hàng hóa.

Cụ thể, hiện nay, các hoạt động bưu chính vẫn được xem là hoạt động vận tải hàng hoá. Các doanh nghiệp bưu chính bắt buộc phải có giấy phép kinh doanh vận tải hàng hóa để được cấp phù hiệu vận tải nhằm phục vụ cho hoạt động bưu chính. Cách hiểu này vẫn được áp dụng cho đến thời điểm hiện tại, và gây ra rất nhiều khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn hoạt động cho doanh nghiệp bưu chính, đặc biệt là liên quan đến sở hữu xe tải và xin cấp phù hiệu để phương tiện bưu chính được lưu thông trên đường.

Theo VCCI, cần bổ sung quy định phân định rõ hai loại hình hoạt động này, theo hướng: hoạt động vận chuyển phục vụ cung ứng dịch vụ bưu chính không bị xem là hoạt động kinh doanh vận tải. Việc làm rõ này sẽ góp phần giảm bớt thủ tục hành chính, chi phí không cần thiết và tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong quá trình vận hành.