Cuộc cạnh tranh trí tuệ nhân tạo (AI) giữa Mỹ và Trung Quốc đang mở ra cơ hội cho châu Á. Thay vì chọn một bên, nhiều quốc gia trong khu vực kết hợp công nghệ của cả hai để tối ưu chi phí và năng lực.
Trung Quốc và Mỹ - những quốc gia dẫn đầu thế giới về phát triển hệ sinh thái AI đã bắt đầu phân hóa thành hai lợi thế cạnh tranh đặt khách hàng vào những sự lựa chọn không hề dễ dàng.
Ông Gary Dvorchak, Giám đốc điều hành tại The Blueshirt Group chỉ ra, các mô hình AI của Trung Quốc nổi bật bởi chi phí rẻ, nhưng các doanh nghiệp Mỹ hiện đang cung cấp một giải pháp hoàn chỉnh hơn, từ chip đến mô hình AI.
Thực tế này đã gợi lại cuộc cạnh tranh giữa hai cực sản phẩm công nghiệp Đông - Tây trong suốt nhiều thập kỷ. Trong khi Trung Quốc là nơi dễ dàng cung cấp tất cả các giải pháp với chi phí tối ưu thì phương Tây đặc trưng bởi tính ổn định, có nền tảng vững vàng.
Càng ngày, triết lý giá rẻ của doanh nghiệp Trung Quốc càng tỏ ra linh hoạt hơn. Trái lại, những thách thức về doanh số của doanh nghiệp Mỹ đã thể hiện rõ tại Tuần lễ kỹ thuật số của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế - Thái Bình Dương (APEC) ở thành phố Thành Đô mới đây.
Mỹ hầu như không để lại dấu ấn công khai tại sự kiện, dù trước đó một quan chức Mỹ và đại diện doanh nghiệp Mỹ tại APEC đều nhấn mạnh vai trò của AI trong việc quảng bá Tuần lễ Kỹ thuật số tổ chức ở Thành Đô.
Sự hiện diện mờ nhạt này diễn ra trong bối cảnh Anthropic thay đổi kế hoạch phát hành mô hình AI Fable do những điều chỉnh chính sách đột ngột từ Washington. Cùng lúc đó, nhiều mô hình AI mới của Trung Quốc liên tiếp ra mắt với năng lực được đánh giá tương đương nhưng có chi phí thấp hơn đáng kể, tạo thêm sức ép cạnh tranh đối với các doanh nghiệp Mỹ.
Theo Politico, Bộ Thương mại Mỹ đang gặp khó trong việc thu hút doanh nghiệp tham gia Chương trình xuất khẩu AI. Dẫn lời ba cựu quan chức, tờ báo cho biết đến đầu tháng này chương trình mới chỉ nhận được 78 hồ sơ đăng ký, thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng.
Hoạt động quảng bá sản phẩm của các doanh nghiệp Mỹ tại APEC cũng khá khiêm tốn, chỉ có Google và Meta là hai doanh nghiệp Mỹ mở gian hàng tại sự kiện. Trong khi đó, phần lớn các gian hàng còn lại thuộc về doanh nghiệp Trung Quốc, chủ yếu có trụ sở tại Thành Đô, cùng một số doanh nghiệp đến từ Thái Lan.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuyên bố tại Hội nghị AI Thế giới tổ chức ở Thượng Hải ngày 17/7 rằng Trung Quốc sẽ cung cấp cho các nước đang phát triển 5.000 cơ hội đào tạo và hội thảo về AI, đồng thời phát triển các trung tâm hợp tác ứng dụng AI với Đông Nam Á và các khu vực khác.
Sau đó, Bắc Kinh đã cử Phó Thủ tướng Zhang Guoqing tham dự Tuần lễ Kỹ thuật số APEC để thúc đẩy hợp tác và vận động các nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương cùng xây dựng các tiêu chuẩn công nghệ mới. Tại sự kiện này, toàn bộ 21 nền kinh tế thành viên APEC, trong đó có Mỹ, đã nhất trí ủng hộ định hướng phát triển AI mã nguồn mở đi đôi với các tiêu chuẩn bảo mật chặt chẽ.
Wei Sun, nhà phân tích chính về AI tại Counterpoint Research, bình luận: “Việc nhấn mạnh AI mã nguồn mở đi đôi với bảo mật cao không chỉ tăng tính chính danh cho cách tiếp cận của Bắc Kinh mà còn giúp Trung Quốc dễ mở rộng ảnh hưởng tại các nền kinh tế mới nổi ở châu Á, nơi các yếu tố như chi phí triển khai thấp và chủ quyền công nghệ được đặt lên hàng đầu”.
Thay vì một thế giới chia thành các lĩnh vực AI của Mỹ và Trung Quốc, Wei Sun dự đoán sẽ có sự kết hợp giữa hai công nghệ này, đặc biệt là ở châu Á. Với hơn 1.300 ngôn ngữ đang được sử dụng chỉ riêng ở Đông Nam Á, việc chỉ sử dụng mô hình AI của Mỹ hoặc Trung Quốc không đơn giản như vẻ ngoài của nó.
Theo Votee AI, một công ty khởi nghiệp hoạt động trong lĩnh vực AI, nhiều chính phủ ở châu Á và các khu vực khác đang đầu tư hàng tỷ USD để phát triển các hệ thống AI được thiết kế phù hợp với ngôn ngữ và nhu cầu bản địa.
Đông Nam Á vẫn ưu tiên sử dụng chip của NVIDIA, đặc biệt trong giai đoạn huấn luyện các mô hình AI. Tuy nhiên, khi đưa mô hình vào vận hành, họ có thể linh hoạt sử dụng nhiều loại chip khác nhằm tối ưu chi phí, đơn cử như mô hình Qwen mã nguồn mở của Alibaba.
Yue Su, nhà kinh tế trưởng tại Economist Intelligence Unit, nhận định: “Trong khi Mỹ và Trung Quốc đang cạnh tranh gay gắt về công nghệ AI và ngoại giao thông qua các phương pháp khác nhau, cuối cùng họ không thể hoàn toàn tách rời nhau”.
