Trước lộ trình siết vùng phát thải thấp từ 2026, các hãng gọi xe và nhà sản xuất tăng tốc cho thuê xe điện, nhắm thẳng vào đội ngũ tài xế công nghệ.
Trong bối cảnh Hà Nội và TP HCM chuẩn bị triển khai vùng phát thải thấp (Low Emission Zone - LEZ) từ năm 2026, các nền tảng gọi xe công nghệ tại Việt Nam đang đẩy nhanh quá trình điện hóa phương tiện. Thay vì chỉ dừng ở các tuyên bố định hướng, nhiều doanh nghiệp đã tung ra chính sách cho thuê xe điện với chi phí thấp, hướng trực tiếp tới nhóm tài xế công nghệ - lực lượng vận tải đông đảo nhất tại các đô thị lớn.
Ngày 26/1/2026, Grab Việt Nam thông báo hợp tác với AIZEN, doanh nghiệp công nghệ Hàn Quốc vận hành hệ sinh thái hỗ trợ xe điện tại Đông Nam Á, để cung cấp giải pháp thuê xe máy điện cho đối tác tài xế. Thông qua chương trình này, tài xế Grab có thể thuê xe máy điện VinFast hoặc Dat Bike với thời gian linh hoạt, mức phí dao động từ 1,5-2,2 triệu đồng/tháng. Xe được cung cấp là xe mới, kèm theo các chính sách hỗ trợ bảo dưỡng pin, linh kiện, cứu hộ, thay thế xe hoặc pin hư hỏng, nhằm hạn chế gián đoạn vận hành - yếu tố sống còn với tài xế chạy dịch vụ.
Động thái của Grab không phải là trường hợp cá biệt. Trước đó, từ tháng 6/2025, Be Group đã triển khai hàng loạt chương trình hỗ trợ tài xế chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện thông qua hợp tác với các hãng như GWM, BYD, Selex Motor. Theo đó, tài xế có thể thuê ô tô điện với chi phí từ 8 triệu đồng/tháng hoặc mua xe với ưu đãi lên đến 100 triệu đồng, kèm các gói vay ưu đãi từ VPBank với hạn mức tới 85% giá trị xe và lãi suất từ 5%/năm.
Về hiệu quả kinh tế, các nghiên cứu cho thấy xe điện đang dần tạo ra lợi thế rõ rệt. Theo Viện Nghiên cứu phát triển TP HCM, với quãng đường hoạt động khoảng 100 km/ngày, tài xế xe xăng phải chi 70.000-100.000 đồng tiền nhiên liệu, trong khi tài xế xe điện chỉ tốn khoảng 20.000 đồng tiền sạc. Sau khi trừ chi phí, tài xế chạy xe điện tiết kiệm được 40.000-60.000 đồng/ngày, tương đương hơn 1 triệu đồng/tháng. Nếu dùng toàn bộ khoản tiết kiệm này để trả góp, thời gian hoàn tất sở hữu xe điện dao động từ 24-30 tháng, gần như không cần vốn đầu tư ban đầu.
Song song với các nền tảng gọi xe, nhiều hãng sản xuất cũng chủ động triển khai mô hình cho thuê để mở rộng thị trường. Selex Motors áp dụng cơ chế tính phí gồm giá cơ sở và phí theo số km di chuyển thực tế, phù hợp với nhóm khách hàng vận hành cường độ cao. Honda cũng từng đưa ra chính sách cho thuê mẫu CUV e - dòng xe máy điện cao cấp nhất của hãng, dù phạm vi và đối tượng còn khá hạn chế.
Những động thái này diễn ra trong bối cảnh chính sách môi trường tại các đô thị lớn đang bước vào giai đoạn cụ thể hóa. Cuối năm 2025, HĐND TP Hà Nội thông qua nghị quyết về vùng phát thải thấp, với lộ trình hạn chế xe máy chạy xăng tại khu vực trung tâm. Từ tháng 7/2026, taxi, xe công nghệ và phương tiện kinh doanh vận tải đầu tư mới hoặc thay thế phải sử dụng năng lượng sạch; xe máy xăng sẽ bị hạn chế theo từng giai đoạn. Phạm vi LEZ sẽ mở rộng dần từ vành đai 1 ra vành đai 2 vào năm 2028 và vành đai 3 vào năm 2030.
TP HCM cũng đang xây dựng kế hoạch triển khai LEZ từ năm 2026 tại khu vực trung tâm và một số địa bàn đặc thù. Cùng với đó, cả hai thành phố đều đề xuất các gói hỗ trợ tài chính cho người dân khi chuyển đổi sang xe điện, với mức hỗ trợ cao nhất lên tới 20 triệu đồng cho hộ nghèo, kèm ưu đãi lệ phí và hỗ trợ lãi vay.
Nhìn tổng thể, việc các nền tảng gọi xe và hãng sản xuất đồng loạt tung ra chính sách thuê xe điện không chỉ là phản ứng ngắn hạn trước quy định mới, mà phản ánh một chiến lược dài hơi nhằm tái cấu trúc thị trường. Thay vì thuyết phục người dùng bằng thông điệp môi trường, doanh nghiệp đang tiếp cận trực diện bài toán chi phí - yếu tố quyết định hành vi chuyển đổi của tài xế.
Với các nền tảng như Grab hay Be, cho thuê xe điện là cách nhanh nhất để điện hóa đội xe mà không phải gánh rủi ro đầu tư tài sản lớn. Mô hình này giúp họ kiểm soát tốt hơn chất lượng phương tiện, giảm phát thải trên mỗi cuốc xe và duy trì nguồn cung tài xế khi xe xăng dần bị siết chặt. Trong khi đó, các hãng xe điện coi đội ngũ tài xế công nghệ là “tập khách hàng lõi”, vừa giúp mở rộng quy mô nhanh, vừa kiểm chứng sản phẩm trong điều kiện vận hành thực tế.
Trong trung hạn, khi vùng phát thải thấp được triển khai rộng hơn, những doanh nghiệp đã sớm xây dựng được hệ sinh thái thuê xe, sạc - đổi pin và tài chính đi kèm sẽ có lợi thế rõ rệt. Ngược lại, các hãng chậm thích ứng có nguy cơ bị thu hẹp vai trò, khi “xanh hóa” phương tiện không còn là lựa chọn, mà trở thành điều kiện bắt buộc để tồn tại tại các đô thị lớn.
