Công khai lãi suất cho vay là một trong những hoạt động của các ngân hàng, đã được thực hiện xuyên suốt từ năm 2024 đến nay.
Hoạt động này giúp người đi vay chủ động tính toán chi phí vay và tăng khả năng đàm phán.
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết sẽ tiếp tục yêu cầu các tổ chức tín dụng (TCTD) thực hiện nghiêm việc công khai lãi suất cho vay.
Bối cảnh mới với xung đột Trung Đông đang cho thấy những sức ép mới với điều hành chính sách tiền tệ, đặc biệt là biến số tỷ giá và lãi suất. Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết NHNN sẽ điều hành lãi suất phù hợp với diễn biến thị trường, tình hình kinh tế vĩ mô và mục tiêu chính sách tiền tệ; đồng thời tiếp tục yêu cầu các TCTD thực hiện nghiêm việc công khai lãi suất cho vay.
Khảo sát từ website công khai của các ngân hàng cho thấy mặt bằng lãi suất cho vay bình quân (gồm cả dư nợ cũ và khoản vay mới) toàn hệ thống hiện dao động trong khoảng 7 - 9,3%/năm, có xu hướng nhích nhẹ so với cuối năm ngoái. Trong đó, nhóm "Big 4" (Agribank, BIDV, Vietcombank, VietinBank) duy trì sự tuân thủ rất nghiêm ngặt. Đây cũng là nhóm có mức lãi suất cho vay bình quân và biên độ chênh lệch (lãi suất huy động - cho vay) mỏng nhất hệ thống, phản ánh vai trò dẫn dắt thị trường và hỗ trợ nền kinh tế.
Đối với nhóm ngân hàng TMCP tư nhân, ở nhóm Top đầu (Techcombank, MB, VPBank, ACB, HDBank, SHB...), mặt bằng lãi suất bình quân và biên độ chênh lệch thường cao hơn. Trong đó, Techcombank duy trì lãi suất cho vay bình quân ở mức khá cạnh tranh trong khối tư nhân, ghi nhận khoảng 7,61%/năm.
ACB cập nhật rất chi tiết trên website, với mức lãi suất cho vay bình quân giải ngân mới quanh mức 7,67%/năm và mức chênh lệch lãi suất tiền gửi - cho vay là 2,19%/năm.
SHB có lãi suất cho vay bình quân các khoản phát sinh công bố quanh mức 8,68%/năm. Chênh lệch lãi suất huy động và cho vay bình quân duy trì ở mức 2,31%/năm.
MB, VPBank, HDBank… có mặt bằng lãi suất bình quân thường phân hóa từ 7,5% đến hơn 9%/năm, tùy thuộc vào cơ cấu danh mục tín dụng (doanh nghiệp lớn, SME, khách hàng cá nhân) tại từng thời điểm. Điển hình, VPBank hay HDBank với mảng tín dụng bán lẻ mạnh sẽ có tỷ suất sinh lời và lãi suất bình quân nhỉnh hơn.
Trong khi đó, nhóm ngân hàng TMCP quy mô nhỏ (PGBank, BaoViet Bank, Saigonbank, Bac A Bank, Kienlongbank, VietABank...) áp dụng chính sách lãi suất rất khác so với nhóm Big 4 hay Top tư nhân lớn. Do đặc thù thương hiệu nhỏ hơn, nhóm này thường phải duy trì mức lãi suất huy động cao hơn để cạnh tranh thu hút tiền gửi định kỳ. Chi phí vốn cao đẩy mặt bằng lãi suất cho vay bình quân của nhóm này lên mức trung bình cao của hệ thống (7,4% - 9,5%/năm).
Mặc dù lãi suất cho vay công khai bình quân có xu hướng phân hóa theo từng nhóm ngân hàng và khách hàng, song vấn đề doanh nghiệp quan tâm vẫn là áp lực lãi vay ở phía trước.
Theo ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc NHNN Khu vực 2, lãi suất bình quân chung của toàn bộ danh mục không phải là lãi suất áp dụng cố định cho từng đối tượng hay từng sản phẩm vay cụ thể. Các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh lĩnh vực ưu tiên vẫn tiếp cận được vốn tín dụng với mức thấp hơn nhiều (khoảng dưới 4%/năm đối với vay ngắn hạn).
Trong khi đó, ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP HCM cho biết, giai đoạn đầu năm 2026, khi chi phí đầu vào có dấu hiệu tăng, lãi suất cho vay thực tế tại một số ngân hàng đang chịu áp lực nhích nhẹ. Việc NHNN tiếp tục siết chặt yêu cầu công khai dữ liệu này giúp khách hàng dễ dàng so sánh và tạo áp lực cạnh tranh, buộc các TCTD phải tối ưu hóa chi phí hoạt động để giữ chân người vay.
Theo ông Hòa, việc NHNN kiên quyết yêu cầu minh bạch hóa dữ liệu lãi suất là một bước tiến lớn, chuyển một phần "quyền lực" đàm phán về tay người đi vay. Tuy nhiên, từ con số bình quân trên website đến bản hợp đồng tín dụng thực tế lại là một khoảng cách. Ông Hòa cho rằng để hỗ trợ doanh nghiệp, cần ổn định lãi suất cho vay và đặc biệt thu hẹp chênh lệch lãi suất cho vay.
Theo Giám đốc Khách hàng doanh nghiệp của một nhà băng trên địa bàn phía Nam, ngay cả khi công khai lãi suất, cần lưu ý mốc tham chiếu, không phải báo giá: Doanh nghiệp không nên mặc định mình sẽ được hưởng mức lãi suất đúng y như con số ngân hàng công bố. Ngân hàng sẽ tùy theo định vị “sức khỏe” doanh nghiệp mà cộng thêm biên độ rủi ro hợp lý. Tuy vậy, nếu doanh nghiệp có hồ sơ tài chính tốt, chủ doanh nghiệp hoàn toàn có thể dùng số liệu này để "mặc cả" điều kiện vay với các ngân hàng thương mại cổ phần khác trên cơ sở dữ liệu lãi suất công khai của các ngân hàng.
“Khi lãi suất cho vay được công khai, các ngân hàng buộc phải cạnh tranh khốc liệt hơn bằng chất lượng dịch vụ, tốc độ giải ngân, hoặc giảm các loại phí đi kèm để giữ chân những doanh nghiệp có dòng tiền tốt. Theo đó, hiệu ứng công khai lãi suất giúp ổn định lãi suất trên thị trường ở một mức độ nhất định”, vị lãnh đạo ngân hàng cho biết.
