PMI sản xuất của Trung Quốc tháng 6 trở lại vùng mở rộng, nhưng đà phục hồi vẫn lệch về công nghệ cao, thiết bị, trong khi việc làm và cầu nội địa yếu.
Theo số liệu Cục Thống kê Trung Quốc (NBS) công bố ngày 30/6, sản xuất và đơn hàng mới đều cải thiện. Chỉ số sản xuất đạt 51,4 điểm. Chỉ số đơn hàng mới tăng lên 51,2 điểm, trở lại vùng mở rộng. Đơn hàng xuất khẩu mới đạt 50,1 điểm, vừa vượt ngưỡng 50 sau 5 tháng nằm dưới vùng mở rộng.
Ông Huo Lihui, chuyên viên thống kê của NBS, cho biết sự cải thiện phản ánh hoạt động sản xuất mạnh hơn và nhu cầu thị trường phục hồi. Ông cũng nhấn mạnh chế tạo tiên tiến tiếp tục duy trì đà tăng, đóng vai trò quan trọng trong ổn định hoạt động công nghiệp.
Đằng sau con số 50,3 điểm là sự phân hóa rõ hơn trong khu vực sản xuất Trung Quốc. Điểm sáng tập trung ở nhóm công nghệ cao và chế tạo thiết bị. Theo NBS, PMI ngành chế tạo công nghệ cao đạt 53,5 điểm trong tháng 6, tăng từ 52,9 điểm của tháng 5. PMI ngành chế tạo thiết bị đạt 52,5 điểm, tăng tháng thứ tư liên tiếp. Cả hai đều cao hơn đáng kể so với chỉ số chung.
Ông Li Chang’an, chuyên gia kinh tế tại Đại học Kinh tế và Kinh doanh Quốc tế, nói với Global Times rằng nhóm công nghệ cao đã trở thành lực đỡ, giúp bù đắp áp lực giảm từ một số ngành chế tạo truyền thống và ổn định toàn ngành.
Nói cách khác, các nhà máy trong chuỗi máy tính, thiết bị điện tử, linh kiện và phần cứng phục vụ AI đang vận hành trong một môi trường thuận lợi hơn so với các ngành gắn với bất động sản, xây dựng và tiêu dùng nội địa.
Sự phân hóa này cũng giải thích vì sao thị trường lao động vẫn yếu ngay cả khi sản lượng tăng. Chỉ số việc làm trong khu vực chế tạo ở mức 48,5 điểm, tiếp tục dưới ngưỡng 50. Điều này cho thấy đà cải thiện trong sản xuất chưa lan đủ rộng để tạo thêm áp lực tuyển dụng. Bất động sản vẫn là lực cản lớn, trong khi tiêu dùng hộ gia đình chưa phục hồi mạnh.
Theo các chuyên gia, có ba yếu tố chính hỗ trợ PMI sản xuất Trung Quốc trong tháng 6. Thứ nhất là nhu cầu bên ngoài đối với chip, máy tính và phần cứng liên quan đến AI. Thứ hai là chính sách trong nước, khi các dự án hạ tầng, dự án lớn và một số chương trình hỗ trợ tiêu dùng giúp củng cố nhu cầu sản xuất. Thứ ba là căng thẳng thương mại dịu bớt, giúp đơn hàng xuất khẩu quay lại vùng mở rộng, dù mức cải thiện còn mỏng.
Chỉ số giá nguyên liệu đầu vào của Trung Quốc đã giảm từ 60,5 điểm xuống 54,2 điểm. Điều này cho thấy chi phí đầu vào vẫn tăng, nhưng tốc độ tăng đã chậm lại. Trong khi đó, chỉ số giá đầu ra giảm xuống 48,2 điểm, phản ánh áp lực giảm giá bán tại cổng nhà máy.
Một mặt, chi phí đầu vào hạ nhiệt giúp giảm bớt áp lực cho doanh nghiệp sau giai đoạn giá năng lượng biến động. Mặt khác, giá đầu ra rơi xuống dưới ngưỡng 50 cho thấy sức mua còn yếu và doanh nghiệp vẫn hạn chế về khả năng định giá. Đây là tín hiệu cho thấy áp lực giảm phát trong khu vực sản xuất chưa biến mất.
Dù có sự cải thiện, không phải mọi đánh giá đều lạc quan. Theo báo cáo China Chart Pack tháng 6/2026 của Capital Economics, kinh tế Trung Quốc thực chất tăng chậm hơn số liệu chính thức, giữ quanh 3% trong một năm qua.
Tổ chức này cho rằng xuất khẩu tăng mạnh nhờ cầu toàn cầu đối với sản phẩm AI và công nghệ xanh, trong khi cầu nội địa vẫn yếu. Capital Economics kỳ vọng tăng trưởng có thể nhích lên trong quý III và quý IV/2026 nhờ chi tiêu tài khóa được đẩy mạnh về cuối năm.
Ngoài khu vực chế tạo, PMI phi chế tạo tháng 6 đạt 50,2 điểm, nhích từ 50,1 điểm. PMI tổng hợp, gồm cả chế tạo và phi chế tạo, đạt 50,6 điểm. Nhìn cả quý II/2026, PMI sản xuất chính thức trung bình đạt 50,2 điểm, trở lại vùng mở rộng sau nhiều quý dao động quanh hoặc dưới ngưỡng 50.
Câu hỏi cho nửa cuối năm nay nằm ở độ rộng của phục hồi. Khoảng cách giữa PMI công nghệ cao 53,5 điểm và PMI chung 50,3 điểm là chỉ báo cần theo dõi. Nếu khoảng cách này tiếp tục nới rộng, khu vực công nghiệp Trung Quốc sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào một nhóm ngành hẹp. Nếu khoảng cách thu hẹp nhờ chỉ số chung tăng lên, đó mới là dấu hiệu cầu nội địa và các ngành truyền thống bắt kịp.
Chỉ số RatingDog China General Manufacturing PMI, do S&P Global công bố, cũng là một phép đối chiếu quan trọng. Chỉ số này thiên hơn về khu vực tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, cùng nhóm xuất khẩu. Cùng với đó, việc làm, bất động sản và lực đẩy tài khóa sẽ quyết định liệu đà ổn định của tháng 6 có được duy trì hay không.
Làn sóng phần cứng AI đang nâng đỡ chuỗi sản xuất châu Á, trong đó có Việt Nam. Nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử, linh kiện, điện thoại và linh kiện tiếp tục là trụ cột xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam.
Năm 2025, riêng nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 107,75 tỷ USD, chiếm khoảng 23% tổng xuất khẩu. Nếu tính rộng cả điện thoại và linh kiện, quy mô xuất khẩu điện tử được một số nguồn trong nước ước tính khoảng 165 tỷ USD.
Điều này cho thấy Việt Nam có thể hưởng lợi từ cùng làn sóng đang hỗ trợ PMI công nghệ cao của Trung Quốc, nhất là ở các khâu lắp ráp, thử nghiệm, đóng gói, linh kiện và thiết bị phục vụ hạ tầng số.
