Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào sản xuất là hướng đi quan trọng để nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng mới. Trọng tâm là tháo gỡ điểm nghẽn về nguồn lực, kết nối nghiên cứu với nhu cầu doanh nghiệp và thúc đẩy thương mại hóa kết quả khoa học.
Hải Phòng thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đưa khoa học công nghệ trở thành động lực quan trọng, góp phần đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Cảng.
Là trung tâm công nghiệp, cảng biển lớn của khu vực phía Bắc, Hải Phòng có nhiều lợi thế để phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ vào thực tiễn. Đặc biệt, trước yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đổi mới sáng tạo đang trở thành yếu tố quan trọng đối với sự phát triển của thành phố.
Ông Hoàng Minh Cường - Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng cho biết: “Khoa học đổi mới sáng tạo được xác định là động lực phát triển kinh tế, xã hội của Hải Phòng theo tinh thần Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị. Thời gian qua, Hải Phòng đặc biệt chú trọng chính sách thúc đẩy khoa học đổi mới sáng tạo. Hải Phòng còn thúc đẩy phát triển tài sản trí tuệ và nguồn nhân lực chất lượng cao, chú trọng mở rộng hợp tác quốc tế để học hỏi kinh nghiệm và tiếp nhận công nghệ tiên tiến”.
Những nỗ lực này đã tạo chuyển biến tích cực trong hoạt động khoa học, công nghệ của địa phương. Giai đoạn 2021 - 2025, Hải Phòng triển khai 248 nhiệm vụ khoa học, công nghệ cấp thành phố, phối hợp thực hiện 36 nhiệm vụ cấp quốc gia, cấp 52 giấy chứng nhận đăng ký chuyển giao công nghệ và hỗ trợ phát triển 76 doanh nghiệp khoa học, công nghệ.
Đáng chú ý, Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) của Hải Phòng liên tục đứng trong top đầu cả nước nhiều năm liên tiếp. Đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng GRDP cũng đạt tỷ lệ cao, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của khoa học, công nghệ đối với phát triển kinh tế.
Tuy nhiên, phía sau những kết quả tích cực vẫn còn không ít vấn đề cần tháo gỡ. Tốc độ đổi mới công nghệ bình quân chưa đạt kỳ vọng, số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được hỗ trợ trực tiếp còn hạn chế, trong khi hiệu quả thương mại hóa các kết quả nghiên cứu chưa tương xứng với tiềm năng.
Đây cũng là những điểm nghẽn đặt ra yêu cầu Hải Phòng phải chuyển mạnh từ phát triển khoa học, công nghệ theo chiều rộng sang nâng cao hiệu quả ứng dụng, lấy doanh nghiệp và nhu cầu thị trường làm trung tâm.
Xác định rõ mục tiêu, ngày 30/9/2026, UBND TP Hải Phòng ban hành Kế hoạch số 385/KH-UBND nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng chiến lược của Trung ương và chính sách của Nhà nước. Trọng tâm là thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15, cùng Điều chỉnh Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 604/QĐ-TTg ngày 2/4/2026, Kế hoạch của Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành theo Quyết định số 2227/QĐ-BKHCN. Thông qua kế hoạch này, Hải Phòng đặt quyết tâm xác định rõ các mục tiêu, chỉ tiêu và nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo bứt phá mạnh mẽ cho hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Bước vào giai đoạn 2026-2030, Hải Phòng đặt mục tiêu đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực chủ yếu để thay đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh. Trong đó, Hải Phòng tập trung phát triển và làm chủ công nghệ chiến lược, công nghệ số, công nghệ xanh, hướng tới xây dựng Hải Phòng thành trung tâm tầm cỡ khu vực Đông Nam Á và trung tâm quốc tế về đào tạo, nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ biển.
Theo đó, đến năm 2030, Hải Phòng phấn đấu đưa đóng góp của TFP vào tăng trưởng GRDP đạt 57%; chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt 2% GRDP, trong đó nguồn lực xã hội chiếm trên 60%. Tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao được đặt mục tiêu đạt 50-52%, trong khi giá trị sản phẩm công nghệ cao trong công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm trên 60%.
Cùng với đó, Hải Phòng phấn đấu có tối thiểu 12 nhân lực nghiên cứu trên một vạn dân, duy trì chỉ số PII trong nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước, phát triển 150 doanh nghiệp khoa học, công nghệ và 450 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, Hải Phòng xác định cần đổi mới cơ chế, chính sách và huy động nguồn lực xã hội là những giải pháp then chốt. Đáng chú ý, Hải Phòng dự kiến thành lập và vận hành Quỹ Đầu tư mạo hiểm thành phố, đồng thời huy động nguồn vốn đối ứng từ doanh nghiệp, nhà đầu tư tư nhân để hỗ trợ các dự án khởi nghiệp sáng tạo và phát triển công nghệ chiến lược.
Trong khi đó, cơ chế quản lý tài chính cho nghiên cứu khoa học cũng được định hướng đổi mới theo hướng khoán chi theo sản phẩm, quản lý dựa trên kết quả đầu ra và chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu theo quy định.
Đặc biệt, thay vì nghiên cứu những đề tài xa rời nhu cầu thị trường, Hải Phòng sẽ đẩy mạnh cơ chế đặt hàng, tài trợ nhiệm vụ khoa học, công nghệ xuất phát từ các bài toán thực tế của doanh nghiệp. Hải Phòng cũng định hướng triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với những công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa, robot, logistics thông minh, công nghệ xanh và kinh tế tầm thấp.
Một trong những yếu tố được Hải Phòng chú trọng là tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, nhằm đưa hoạt động đào tạo, nghiên cứu đến gần hơn với nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
Theo ông Lê Văn Hùng - Chủ tịch Hội đồng, Hiệu trưởng Trường Đại học Thành Đông, nhà trường mong muốn tăng cường kết nối với cộng đồng doanh nghiệp để hoạt động giảng dạy, đào tạo gắn sát hơn với thực tiễn. Đồng thời, trường đã đầu tư xây dựng các phòng nghiên cứu, tạo điều kiện để sinh viên tăng thời lượng thực hành, nâng cao kỹ năng và khả năng đáp ứng yêu cầu công việc sau tốt nghiệp.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Trần Văn Thắng - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hải Phòng nhấn mạnh, cần đẩy mạnh tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo, từ đó điều chỉnh chương trình, chuyên ngành đào tạo phù hợp với nhu cầu thị trường lao động.
Sự kết nối này không chỉ góp phần giải quyết bài toán nhân lực chất lượng cao mà còn tạo điều kiện để các kết quả nghiên cứu được ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa, mang lại giá trị thực tế cho doanh nghiệp.
Để khoa học, công nghệ thực sự trở thành động lực tăng trưởng, điều quan trọng không chỉ nằm ở số lượng nhiệm vụ nghiên cứu hay những chỉ tiêu đặt ra, mà còn ở khả năng đưa công nghệ vào thực tiễn, giải quyết hiệu quả các vấn đề của doanh nghiệp. Khi những kết quả nghiên cứu được chuyển hóa thành sản phẩm thương mại, những sáng kiến được ứng dụng trong nhà máy, cảng biển và hoạt động dịch vụ, khoa học, công nghệ mới thực sự tạo nên sức bật cho kinh tế Hải Phòng trong giai đoạn phát triển mới.
-b72e0e4584a2abfc7f8644363dbbe691.jpg "Cảng biển Hải Phòng: Đẩy mạnh liên minh, mở rộng hạ tầng để làm lợi thế cạnh tranh")
