Đối với các dự án thuộc danh mục áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù, cần có cơ chế hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn tín dụng để tiếp tục triển khai dự án và thực hiện nghĩa vụ tài chính.
Thông tin từ Hiệp hội doanh nghiệp TP Đà Nẵng, thời gian qua đơn vị đã thực hiện rà soát, tổng hợp ý kiến doanh nghiệp trên địa bàn về những khó khăn, vướng mắc. Hiệp hội nhận thấy một trong những khó khăn lớn hiện nay là doanh nghiệp chưa thể tiếp cận nguồn vốn tín dụng để tái khởi động, tiếp tục triển khai dự án và thực hiện các nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, đặc biệt là tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và các nghĩa vụ tài chính khác.
Qua đánh giá, các khó khăn này đang trở thành điểm nghẽn trực tiếp đối với quá trình tiếp tục triển khai các dự án thuộc diện áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù. Vì vậy, Hiệp hội đã có kiến nghị cơ chế hỗ trợ đối với các dự án thuộc danh mục áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù.

Cụ thể, nhiều doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng để tiếp tục triển khai dự án. Nguyên nhân chủ yếu là các dự án đã phải tạm dừng trong thời gian dài do quá trình thanh tra, kiểm tra, rà soát pháp lý theo kết luận của các cơ quan có thẩm quyền dẫn đến hoạt động sản xuất - kinh doanh bị gián đoạn, doanh thu và các chỉ tiêu tài chính không đáp ứng đầy đủ các điều kiện vay vốn theo quy định thông thường của các tổ chức tín dụng.
Trên cơ sở đó, Hiệp hội Doanh nghiệp TP Đà Nẵng xem xét áp dụng cơ chế xử lý tín dụng linh hoạt đối với các dự án, khu đất thuộc danh mục tháo gỡ theo Nghị quyết số 29/2026/QH16 nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn để thực hiện nghĩa vụ tài chính và đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án. Thực tế, hiện nay doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc đáp ứng các điều kiện vay vốn thông thường về tình hình tài chính, doanh thu, dòng tiền, lợi nhuận; đồng thời chịu tác động của hạn mức tín dụng và mặt bằng lãi suất của các tổ chức tín dụng.
Cùng với đó, Hiệp hội đề xuất xem xét xây dựng cơ chế phối hợp, cam kết giữa cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp đối với các dự án thuộc danh mục tháo gỡ theo Nghị quyết số 29/2026/QH16. Cụ thể, cơ chế phối hợp sẽ theo hướng các tổ chức tín dụng xem xét cam kết tài trợ vốn để doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai; doanh nghiệp cam kết sử dụng nguồn vốn đúng mục đích, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính và triển khai dự án theo tiến độ.
Trong đó, cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền cấp sổ cam kết phối hợp, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện thủ tục pháp lý về đất đai và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định sau khi doanh nghiệp hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính. Qua đó, tạo cơ sở pháp lý để tổ chức tín dụng nhận và quản lý tài sản bảo đảm, cũng như hỗ trợ doanh nghiệp tiếp tục triển khai dự án, góp phần đẩy nhanh tiến độ xử lý các dự án tồn đọng.

Ông Trần Quốc Bảo - Ủy viên BCH VCCI, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp TP Đà Nẵng cho biết Hiệp hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu cho phép cơ chế thế chấp hợp đồng mua bán cho bên thứ hai đối với các dự án nhà ở để bán. Theo đó, trường hợp nhà ở chưa xây dựng hoặc chưa hoàn thành nhưng dự án đã có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cho phép bên mua dùng hợp đồng mua bán để vay vốn ngân hàng và đăng ký tài sản bảo đảm trên quyền sử dụng đất của dự án theo quy định.
“Cơ chế này sẽ giúp bên mua có vốn thanh toán cho doanh nghiệp, qua đó tạo nguồn lực để doanh nghiệp tiếp tục triển khai dự án”, ông Trần Quốc Bảo cho biết.
Một kiến nghị khác, Hiệp hội cho rằng cần xem xét nghĩa vụ tài chính của các dự án thuộc diện rà soát, tháo gỡ theo Nghị quyết số 29/2026/QH16. Đối với việc lấy ý kiến của cơ quan Thuế trong quá trình rà soát, tháo gỡ các dự án thuộc diện áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù, Hiệp hội nhận thấy hiện nay việc rà soát đang tập trung vào việc thực hiện nghĩa vụ tài chính về thuế, đặc biệt là nghĩa vụ nộp tiền sử dụng đất phát sinh từ chính dự án.
Tuy nhiên, từ thực tiễn triển khai, Hiệp hội kiến nghị nghiên cứu điều chỉnh cách thức áp dụng nguyên tắc này đối với các dự án thuộc diện tháo gỡ, theo hướng cho phép dự án được tiếp tục triển khai trên cơ sở cam kết của nhà đầu tư, chủ đầu tư về việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định thay vì yêu cầu phải hoàn thành ngay nghĩa vụ tài chính trước khi được quyết định tiếp tục triển khai dự án. Sau khi dự án được phép tiếp tục triển khai, trường hợp nhà đầu tư không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo cam kết thì xử lý theo quy định của pháp luật.
Theo ông Trần Quốc Bảo: “Bản chất nghĩa vụ tài chính phát sinh từ chính dự án do dự án bị dừng trong thời gian dài để phục vụ quá trình thanh tra, kiểm tra. Đến nay dự án mới được xem xét tháo gỡ nên nhà đầu tư rất khó có cơ sở pháp lý để tạo dòng tiền hoặc đáp ứng ngay các điều kiện về tín dụng, bảo lãnh, huy động vốn để thực hiện ngay nghĩa vụ tài chính. Việc yêu cầu nhà đầu tư phải hoàn thành hoặc chứng minh đầy đủ khả năng thực hiện ngay các nghĩa vụ tài chính trước khi được quyết định tiếp tục triển khai dự án vô hình trung sẽ tạo tình trạng “cản trước, rào sau”, làm giảm hiệu quả của cơ chế, chính sách đặc thù trong việc khơi thông các dự án tồn đọng”.