Để sàn giao dịch vàng phát huy vai trò và kỳ vọng

Như Diễn đàn Doanh nghiệp đã thông tin, sau chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc khẩn trương đưa vào vận hành sàn giao dịch vàng trong tháng 02/2026, không ít ý kiến bày tỏ, đây là bước đi mang tính chiến lược trong bối cảnh thị trường vàng còn nhiều biến động khó lường, đặc biệt là chênh lệch giá giữa thị trường trong nước và quốc tế vẫn còn khoảng cách lớn.

Tuy nhiên, để sàn giao dịch vàng phát huy đúng vai trò và đáp ứng kỳ vọng, chuyên gia cho rằng, cần khung pháp lý rõ ràng, đồng bộ.

Theo ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, việc đưa sàn giao dịch vàng vào vận hành trong thời gian ngắn cho thấy quyết tâm rõ ràng của Chính phủ trong việc tái cấu trúc phương thức quản lý thị trường vàng, gắn chặt hơn với yêu cầu ổn định kinh tế vĩ mô.

Xét ở góc độ quản lý Nhà nước, việc hình thành sàn giao dịch vàng đánh dấu bước chuyển quan trọng từ mô hình quản lý phân tán, thiếu liên thông sang mô hình tập trung, có giám sát chặt chẽ. Khi hoạt động mua bán vàng được thực hiện trên một nền tảng thống nhất, các thông tin về giá cả, khối lượng giao dịch, quan hệ cung – cầu sẽ được ghi nhận đầy đủ, liên tục.

“Điều này giúp cơ quan quản lý nâng cao năng lực theo dõi, phân tích và điều tiết thị trường một cách chủ động, kịp thời và hiệu quả hơn, thay vì chỉ phản ứng sau khi các biến động lớn đã xảy ra”, vị chuyên gia này nhấn mạnh.

Đồng thời cho hay, trong bối cảnh thị trường tài chính quốc tế vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố bất định, vàng tiếp tục được xem là tài sản trú ẩn an toàn đối với người dân và nhà đầu tư. Do đó, việc sớm vận hành sàn giao dịch vàng còn mang ý nghĩa quan trọng trong việc ổn định tâm lý thị trường, hạn chế các làn sóng đầu cơ mang tính đám đông.

Tuy nhiên, để sàn giao dịch vàng thực sự phát huy đúng vai trò và mục tiêu đề ra, vị chuyên gia này cho rằng, quá trình xây dựng và vận hành cần được đặt trên một số ưu tiên cốt lõi. Trước hết là khung pháp lý rõ ràng, đồng bộ và ổn định.

“Các quy định liên quan đến đối tượng tham gia giao dịch, tiêu chuẩn vàng được phép giao dịch, cơ chế thanh toán – bù trừ, cũng như trách nhiệm giám sát của các cơ quan quản lý cần được xác định cụ thể, minh bạch và nhất quán. Minh bạch thông tin phải được coi là nguyên tắc xuyên suốt trong vận hành sàn giao dịch vàng.

Theo đó, giá vàng trên sàn cần phản ánh sát diễn biến cung – cầu thực tế trong nước, đồng thời có mối liên hệ hợp lý với giá vàng quốc tế, nhằm hạn chế những biến động bất thường do yếu tố tâm lý hoặc đầu cơ ngắn hạn”, ông Nguyễn Quang Huy chia sẻ.

Bên cạnh khung pháp lý, theo ông Nguyễn Quang Huy, hạ tầng công nghệ và cơ chế quản trị rủi ro cũng giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Hệ thống giao dịch cần bảo đảm an toàn, ổn định, có khả năng xử lý khối lượng giao dịch lớn, nhất là trong các giai đoạn thị trường biến động mạnh. Song song với đó là các công cụ giám sát, cảnh báo sớm nhằm phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi thao túng, làm giá hoặc lợi dụng kẽ hở kỹ thuật để trục lợi.

Đồng quan điểm, liên quan đến vấn đề này, một số ý kiến cũng cho hay, một sàn giao dịch vàng quốc gia cần có bốn chủ thể tham gia, gồm cơ quan quản lý trực tiếp, đơn vị vận hành sàn, các thành viên được cấp phép và nhà đầu tư, kinh doanh. Trong đó, cơ quan quản lý có vai trò xây dựng và ban hành hành lang pháp lý, quy định rõ về sản phẩm giao dịch, hợp đồng, thanh toán, lưu ký, giám sát rủi ro, tiêu chuẩn thành viên, chế độ báo cáo và công khai thông tin. Bên cạnh đó, việc hỗ trợ thuế và các biện pháp bảo vệ nhà đầu tư là vô cùng cần thiết.

“Xây dựng sàn giao dịch vàng quốc gia là bước đi chiến lược, phù hợp với quá trình hiện đại hóa thị trường tài chính và nâng cao hiệu quả quản lý. Điều này đồng nghĩa với việc nhà nước không chỉ hỗ trợ về mặt pháp lý mà còn tạo ra một môi trường đầu tư an toàn và bền vững cho người dân và các doanh nghiệp”, ý kiến này bày tỏ.

Một hành lang pháp lý rõ ràng, đồng bộ không chỉ đảm bảo việc thành lập sàn giao dịch vàng quốc gia tạo ra những tác động tích cực khơi thông nguồn lực vàng trong dân, thúc đẩy phát triển cho nền kinh tế, mà còn giúp giảm thiểu tình trạng đầu cơ, tăng cường khả năng giám sát và giúp thị trường hoạt động ổn định hơn.