Năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam chứng kiến một “điểm xoay trục” hiếm có khi nhiều yếu tố vĩ mô, chính sách và hành vi dòng tiền cùng hội tụ.
Theo các chuyên gia đánh giá, diễn biến tích cực của chỉ số VN-Index những tuần đầu năm 2026, đến sự lan tỏa dòng tiền giữa các nhóm ngành và chiến lược tích luỹ của các nhà tạo lập thị trường... đang mở ra một chu kỳ tăng trưởng mới, thận trọng hơn nhưng bền vững hơn trên thị trường chứng khoán.
Nhiều yếu tố tích cực hội tụ
Theo Ths Kinh tế Nguyễn Duy Định, ngay trong ba tuần đầu năm 2026, chỉ số VN-Index đã tăng mạnh khoảng 140 điểm. Dưới góc nhìn ngắn hạn, đây có thể bị coi là một nhịp tăng nhanh, nhưng dưới lăng kính của các nhà quản lý quỹ, đà đi lên này mang ý nghĩa xác nhận xu hướng. Quan trọng hơn, dòng tiền không còn chỉ tập trung vào một vài cổ phiếu vốn hóa lớn mà đã lan tỏa trên diện rộng.
Cụ thể, nhóm cổ phiếu họ Viettel ghi nhận mức tăng tới 70%, đóng vai trò dẫn dắt tâm lý nhưng cũng cho thấy dấu hiệu của dòng vốn đầu cơ mạnh, phù hợp với chiến lược chốt lời từng phần. Nhóm dầu khí tăng khoảng 34%, phản ánh sự phục hồi chu kỳ sau thời gian dài đi ngang và được khuyến nghị tiếp tục nắm giữ ở trạng thái tích cực. Bất động sản khu công nghiệp (BĐS KCN) tăng khoảng 24%, nổi bật nhờ hưởng lợi trực tiếp từ Nghị định 20/2026/NĐ-CPvà xu hướng dịch chuyển dòng vốn FDI, qua đó cũng được đánh giá là nhóm cần tăng tỷ trọng.
Trong khi đó, các ngành dệt may và hóa chất tăng mạnh theo sự phục hồi sản xuất, dù vẫn cần thời gian quan sát thêm để đánh giá độ bền của xu hướng. Nhóm ngân hàng duy trì mức tăng ổn định, tiếp tục giữ vai trò “xương sống” của thị trường, vừa dẫn dắt chỉ số vừa đảm bảo nhịp vận động chung.
Đáng chú ý, thanh khoản toàn thị trường đã giảm từ vùng đỉnh 42.000-43.000 tỷ đồng xuống khoảng 28.000-30.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, sự suy giảm này không phải là tín hiệu tiêu cực. Ngược lại, đây được xem là một “khoảng nghỉ chiến lược”, giúp thị trường hạ nhiệt sau giai đoạn hưng phấn quá mức. Việc thanh khoản điều chỉnh cho phép nhà tạo lập thị trường tái tích lũy cổ phiếu tại các nền giá mới, chuẩn bị cho một nhịp tăng tiếp theo dựa nhiều hơn vào nội lực doanh nghiệp và kỳ vọng lợi nhuận, thay vì chỉ dựa trên dòng tiền đầu cơ ngắn hạn.
“Động lực sâu xa của diễn biến này đến từ sự thay đổi cấu trúc dòng vốn ở cấp độ vĩ mô. Năm 2025, tăng trưởng tín dụng bất động sản đạt tới 28,4%, buộc cơ quan quản lý phải áp dụng các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn, bao gồm việc khống chế tăng trưởng tín dụng bất động sản không vượt quá mức trung bình của toàn ngành ngân hàng. Chính sách này đã tạo ra một cú “phanh” mạnh đối với các dự án mang tính đầu cơ, đồng thời thúc đẩy sự phân hóa rõ rệt trên thị trường. Vốn bắt đầu rút khỏi bất động sản thương mại thuần túy và tìm đến các kênh có tính thanh khoản cao hơn, đặc biệt là thị trường chứng khoán.
Bên cạnh đó, việc dự kiến thông qua Luật Thuế tài sản, với trọng tâm là đánh thuế đối với bất động sản thứ hai, thứ ba, càng gia tăng áp lực đối với giới đầu cơ địa ốc. Ước tính chỉ cần khoảng 10% tài sản từ kênh bất động sản dịch chuyển sang chứng khoán cũng đủ tạo ra một lượng vốn khổng lồ. Dòng tiền này không chỉ cải thiện thanh khoản mà còn có khả năng thúc đẩy quá trình tái định giá P/E của toàn thị trường, đưa chứng khoán trở thành một trong những động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế Việt Nam trong năm 2026”, ông Định lý giải.
Xây danh mục chiến lược
Về danh mục chiến lược cho năm 2026, ông Nguyễn Duy Định khuyến nghị nhà đầu tư nên định hình xoay quanh những “cỗ máy” lợi nhuận gắn với chu kỳ kinh tế thực. Trong nhóm bất động sản và BĐS KCN, KDH được ưu tiên với kế hoạch lợi nhuận năm 2026 lên tới 2.000 tỷ đồng, tăng gấp đôi so với năm 2025. Việc tập trung vào nhu cầu ở thực giúp doanh nghiệp này gần như miễn nhiễm với các cú sốc siết tín dụng mang tính đầu cơ.
Các cổ phiếu như GVR, KBC và SZC cũng nổi bật nhờ quỹ đất khu công nghiệp lớn, đặc biệt GVR với 97% vốn nhà nước đang trong lộ trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất, hưởng lợi trực tiếp từ chính sách và làn sóng phát triển kinh tế tư nhân. Trong khi đó, CII và CEO được xem là những khoản đầu tư “nằm vùng” tại Thủ Thiêm và Phú Quốc, nơi giá trị sẽ dần được khai mở khi hạ tầng hoàn thiện.
Ở mảng sản xuất và hạ tầng, HPG không còn chỉ là một doanh nghiệp thép thông thường mà đang được nhìn nhận như một sợi dây liên kết của hạ tầng quốc gia. Với dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam, HPG có tiềm năng trở thành nhà cung cấp thép ray và linh kiện hạ tầng chủ chốt.
VCG lại là một ví dụ điển hình về chiến lược M&A và chuyển đổi giá trị đất đai. Sau khi thu về khoảng 3.300 tỷ đồng từ dự án Amatina, việc thâu tóm Giầy Thượng Đình nhằm khai thác quỹ đất vàng cho thấy tầm nhìn dài hạn, đặc biệt trong bối cảnh định giá P/E của doanh nghiệp chỉ quanh mức 3,8 lần, một con số rất thấp đối với một công ty hạ tầng lớn.
Trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, câu chuyện tăng trưởng mang tính chọn lọc và gắn với các yếu tố khai mở giá trị. STB được kỳ vọng hưởng lợi từ việc bán đấu giá 32,5% cổ phần liên quan đến ông Trầm Bê, qua đó mở ra khả năng hoàn nhập lợi nhuận đột biến.
Ở mảng chứng khoán, VPX nổi lên như một trường hợp đáng chú ý khi công ty mẹ đầu tư khoảng 1.000 tỷ đồng vào IPO với mức giá chiết khấu, thể hiện tham vọng lọt top 5 thị phần môi giới. Đối với các ngân hàng quốc doanh như VCB, BID và CTG, chiến lược phù hợp là kiên nhẫn chờ đợi những nhịp rũ bỏ mạnh của thị trường, thay vì mua đuổi ở vùng giá cao.
Một điểm nhấn khác trong danh mục chiến lược là nông nghiệp công nghệ cao, với trường hợp HAG. Doanh nghiệp này đã hoàn tất chu kỳ xóa lỗ và bước vào giai đoạn thu hoạch, với mô hình lợi nhuận khoảng 4.000 tỷ đồng từ sầu riêng, chuối và cà phê, trong bối cảnh chi phí tài chính giảm mạnh. Đặc biệt, dự án 1.500 ha dâu tằm tạo ra sự tích hợp dọc, cung cấp nguyên liệu tự chủ cho ngành dệt may, phù hợp với định hướng phát triển bền vững của nền kinh tế.
“Từ góc độ chiến lược đầu tư, năm 2026 đòi hỏi sự linh hoạt trong quản trị thanh khoản. Việc giữ tiền mặt trong những giai đoạn thị trường hưng phấn không đồng nghĩa với bỏ lỡ cơ hội, mà là cách chuẩn bị nguồn lực để tái cơ cấu danh mục tại các điểm rũ bỏ kỹ thuật.
Nguyên tắc “càng lên cao, tỷ trọng càng thấp” cần được tuân thủ chặt chẽ, song song với việc xoay trục khỏi các nhóm đã tăng nóng sang những cổ phiếu đang tích lũy dài hạn. Quan trọng hơn, nhà đầu tư cần duy trì kỷ luật đạo đức, chỉ đồng hành với các doanh nghiệp và nhà tạo lập có nền tảng quản trị minh bạch”, vị chuyên gia khuyến nghị.
Như vậy trong năm 2026, khi dòng tiền lớn hoàn tất quá trình dịch chuyển và tái định giá, những nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn sẽ là những người hưởng lợi nhiều nhất từ chu kỳ bùng nổ tiếp theo của thị trường.
