"Chìa khóa" đạt hiệu suất vượt trội dài hạn trên thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán rung lắc mạnh khi tiếp tục chịu áp lực chốt lời khá mạnh trên vùng đỉnh sau những phiên thăng hoa. Theo đuổi thị trường và cẩn trọng để tìm kiếm các động lực phục hồi là tâm lý chung của nhiều nhà đầu tư trong giai đoạn hiện nay.

Tuy nhiên, "chạy theo" tâm lý thị trường mua-bán ngắn hạn không phải là chiến lược của các quỹ đầu tư chuyên nghiệp, ông Nguyễn Ngọc Anh Kiệt - Giám đốc Kinh doanh Công ty cổ phần Quản lý Quỹ VinaCapital cho biết. Điều này minh chứng bởi thực tế hoạt động của Công ty quản lý đang quản lý tổng tài sản 3,7 tỷ USD.

Ông Kiệt cho biết các quỹ đầu tư chuyên nghiệp luôn có nguyên tắc, triết lý và quy trình đầu tư rất chặt chẽ, đồng thời tuân thủ kỷ luật kiên định. "Tại VinaCapital, chúng tôi theo đuổi chiến lược đầu tư tăng trưởng. Chúng tôi tìm kiếm những cổ phiếu có nền tảng doanh nghiệp cơ bản tốt và đánh giá tiềm năng tăng trưởng trong tương lai. Khi đã chọn được doanh nghiệp tốt, chúng tôi cân nhắc thời điểm mua bán hợp lý, quyết định mua ở mức giá phù hợp chứ không chạy theo tâm lý thị trường để mua giá cao. Chúng tôi tin rằng những phương châm này là chìa khóa mang lại hiệu suất vượt trội trong dài hạn", ông khẳng định.

Nhờ áp dụng chiến lược và quy trình này, các quỹ cổ phiếu của VinaCapital luôn có hiệu suất dài hạn thuộc nhóm dẫn đầu thị trường, ông Kiệt cho biết. Hiệu suất lợi nhuận gộp 3 năm đạt trên 69%. Nếu nhà đầu tư nắm giữ trên 5 năm, hiệu suất đạt trên 111% - những con số rất ấn tượng. Để làm được điều đó, danh mục 25-30 mã cổ phiếu của VinaCapital được lọc từ hơn 1.600 mã trên thị trường.

Theo Giám đốc của một trong những Cty quản lý quỹ lớn nhất thị trường Việt Nam, các nhà quản lý quỹ phải phân tích chi tiết qua quy trình chặt chẽ: từ sàng lọc, nghiên cứu chuyên sâu doanh nghiệp, đến xây dựng danh mục. Trong suốt quá trình đó, các nhà quản lý quỹ phải quản trị đầu tư liên tục. Đằng sau là các bộ phận phân tích và đầu tư thực hiện tất cả các khâu để đảm bảo hiệu suất tốt nhất cho nhà đầu tư.

Cũng chính vì vậy, theo ông Kiệt, chứng chỉ quỹ là nền tảng cốt lõi giúp nhà đầu tư tiếp cận thị trường một cách chuyên nghiệp, kiên định và dài hạn, thay vì những quyết định mang tính thời điểm.

Nhìn xa hơn, xu hướng phát triển của ngành quỹ trên thế giới và Việt Nam rất rõ ràng, ông khẳng định. Theo số liệu của Hiệp hội ngành quỹ đầu tư Mỹ cuối năm 2024, cứ 100 hộ dân Mỹ thì có hơn 53 hộ đang đầu tư chứng chỉ quỹ. Khi thu nhập hộ gia đình tăng, nhu cầu đầu tư này cũng gia tăng. Tại Việt Nam, quy mô tài sản quỹ cũng tăng đáng kể: từ khoảng 28 ngàn tỷ năm 2019 lên tới 90 ngàn tỷ vào cuối năm 2025.

Tuy nhiên, thị trường quỹ Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn sơ khai với tiềm năng tăng trưởng lớn. Quy mô quỹ mới chỉ chiếm 0,7% GDP và tỷ lệ người dân đầu tư chứng chỉ quỹ chỉ đạt 0,3% dân số. Đây là con số rất khiêm tốn so với các nước lân cận như Thái Lan (quy mô quỹ/GDP đạt 21%) hay Malaysia (52%). Dư địa phát triển của ngành quỹ Việt Nam còn rất lớn, đặc biệt khi Chính phủ định hướng đến năm 2030 quy mô thị trường quỹ phải tăng lên 5% GDP.

Về triển vọng thị trường, ông Kiệt cho rằng đó là sự kết hợp của nhiều mảnh ghép tích cực. Đầu tiên là triển vọng kinh tế Việt Nam thời gian tới rất tích cực với mục tiêu phát triển trung hạn đạt mức hai con số. VinaCapital dự báo lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết trong hai năm 2025 và 2026 sẽ tăng trưởng trên 15%. Khi kinh tế tốt, doanh nghiệp làm ăn có lãi, xu hướng đầu tư cũng sẽ tăng lên.

Mảnh ghép thứ hai là thị trường chứng khoán. Năm 2025 đã có những cải cách sâu rộng, và năm nay chúng ta còn có tiềm năng nâng hạng thị trường. Cải cách chính sách là mảnh ghép quan trọng, với định hướng của Chính phủ nhằm phát triển thị trường quỹ đến năm 2030.

Ngoài ra, Việt Nam có vị thế đặc biệt về nhân khẩu học: lực lượng lao động chiếm 2/3 dân số và tầng lớp trung lưu tăng trưởng nhanh (10% mỗi năm). Khi thu nhập gia tăng, sẽ có sự chuyển dịch từ tích lũy sang đầu tư. Đây là những yếu tố nòng cốt giúp thị trường quỹ tăng trưởng vững chắc trong tương lai.

Với viễn cảnh tốt như vậy, câu hỏi không còn là có nên đầu tư hay không, mà là lựa chọn quỹ như thế nào cho phù hợp. Từ góc nhìn quản lý gia sản, theo chuyên gia, lựa chọn quỹ tốt không dựa vào lợi nhuận ngắn hạn mà phải nhìn vào hiệu quả đầu tư dài hạn. Bên cạnh đó, cần xem công ty quản lý quỹ có chiến lược đầu tư xuyên suốt và minh bạch hay không. Yếu tố kế tiếp là chất lượng, uy tín và lịch sử của đội ngũ quản lý. Và quan trọng nhất là sự phù hợp với khẩu vị rủi ro và mục tiêu của chính nhà đầu tư. Nếu chọn được quỹ tốt nhưng không đúng khẩu vị rủi ro thì cũng không có ý nghĩa, ông Nguyễn Ngọc Anh Kiệt khẳng định.

Chia sẻ tại hội thảo của FIDT tổ chức vừa diễn ra mới đây, ông Nguyễn Ngọc Anh Kiệt đưa ra khuyến nghị phân bổ tỷ trọng như sau: Nếu khẩu vị thận trọng, có thể phân bổ 80% vào trái phiếu. Nếu khẩu vị trung bình - an toàn, có thể chọn tỷ lệ cân bằng 50% cổ phiếu - 50% trái phiếu. Nếu muốn tăng trưởng, có thể tăng tỷ lệ cổ phiếu lên 80%. Còn nếu nhà đầu tư có xu hướng năng động, có thể chọn 100% vào các quỹ cổ phiếu.

Thông điệp cuối cùng ông muốn nhắn nhủ: đầu tư không phải là đích đến mà là một lộ trình. Lộ trình này đòi hỏi sự dài hạn và kỷ luật.

Với riêng nhà đầu tư là người trẻ, ông Nguyễn Ngọc Anh Kiệt cũng lưu ý, nhà đầu tư hoàn toàn có thể "thử", nếu thua lỗ, họ sẽ có những trải nghiệm, bài học "rất đã", bởi ông quan niệm rằng "không có gì quý hơn kinh nghiệm mà chúng ta đã vượt qua".

Mặt khác, ông cho rằng bài toán đầu tư của người trẻ cần bắt đầu từ việc xác định mục tiêu tài chính. Theo ông, 25–35 tuổi là giai đoạn khởi đầu của quá trình tích lũy tài sản, và dù khẩu vị rủi ro khác nhau, người trẻ đều cần trả lời rõ câu hỏi: mình muốn đạt được điều gì trong tương lai.

Sau khi xác định mục tiêu, nhà đầu tư cần nhìn lại lộ trình và tính khả thi của kế hoạch. Nếu lựa chọn các kênh an toàn như gửi tiết kiệm nhưng không thể đáp ứng mục tiêu mua nhà hay tích lũy tài sản trong 10 năm, thì kế hoạch đó cần được điều chỉnh, giảm mục tiêu hoặc lựa chọn các lớp tài sản có lợi suất cao hơn.

"Hành động" theo đó có thể hiểu là phương châm của nhà đầu tư trẻ. Nhưng hành động cần phải trên hoạch định kế hoạch đầu tư. Có trải nghiêm, có phân bổ, có cơ hội tích lũy tài sản cho tương lai.