DIỄN ĐÀN TÀI CHÍNH 2026: TP HCM với bài toán huy động 1,18 triệu tỷ đồng cho tăng trưởng

Phát biểu tại Diễn đàn, bà Nguyễn Thị Minh Vân - Phó Giám đốc Sở Tài chính TP HCM, đã phác thảo một lộ trình tài chính đầy tham vọng nhưng cũng đầy áp lực nhằm duy trì vị thế đầu tàu kinh tế của cả nước. Theo bà Vân, trong điều kiện diện tích đất tăng gấp 3,2 lần sau sáp nhập và quy mô dân số chạm ngưỡng 14 triệu người, Thành phố đang đứng trước yêu cầu phải thay đổi toàn diện phương thức huy động và phân bổ nguồn lực.

Bà Nguyễn Thị Minh Vân cho biết, Thành phố đặt mục tiêu huy động vốn đầu tư toàn xã hội đạt mức 30% GRDP, tương đương khoảng 1,18 triệu tỷ đồng trong năm 2026. Đây là con số cần thiết để hiện thực hóa Kế hoạch số 44/KH-UBND ngày 02 tháng 2 năm 2026 của UBND Thành phố về việc thúc đẩy tăng trưởng hai con số.

Số liệu 4 tháng đầu năm 2026 cho thấy những tín hiệu tích cực về sức sống của khu vực tư nhân. Bà Nguyễn Thị Minh Vân cung cấp dữ liệu về 19.818 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, tăng 35% so với cùng kỳ. Tổng số vốn đăng ký mới và bổ sung đạt khoảng 392.000 tỷ đồng, tăng 24%. Đặc biệt, dòng vốn FDI ghi nhận sự bùng nổ khi thu hút gần 3,3 tỷ USD, tăng hơn 107% so với cùng kỳ năm 2025.

Tuy nhiên, giới quan sát nhận định rằng việc duy trì đà tăng trưởng này đòi hỏi những cú hích mạnh mẽ hơn từ phía chính sách. Bà Nguyễn Thị Minh Vân cho biết tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn 4 tháng đầu năm đạt 328.000 tỷ đồng, bằng 40,8% dự toán. Dù các khu vực kinh tế đều đạt và vượt tiến độ thu bình quân, nhưng để chuyển hóa dòng tiền này thành động lực phát triển thực tế, thành phố cần những cơ chế phân bổ vốn sắc sảo hơn.

Một trong những trọng tâm được bà Nguyễn Thị Minh Vân nhấn mạnh là việc hiện thực hóa các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 98/2023/QH15. Thành phố đang triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất thông qua Công ty đầu tư tài chính Nhà nước (HFIC) cho các lĩnh vực ưu tiên. Bà Nguyễn Thị Minh Vân khẳng định đây là bước đi cụ thể nhằm ưu tiên nguồn tín dụng cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

Thực tế cho thấy chi phí tài chính vẫn là rào cản lớn đối với các dự án đầu tư chiều sâu. Bà Nguyễn Thị Minh Vân nhận định rằng ngân sách Thành phố chấp nhận chia sẻ rủi ro và gánh nặng lãi suất sẽ giúp doanh nghiệp tự tin thay thế các dây chuyền lạc hậu. Tính đến nay, 14 dự án với tổng mức đầu tư hơn 2.000 tỷ đồng đã được phê duyệt tham gia chính sách này, trong đó số vốn vay được hỗ trợ lãi suất đạt hơn 1.100 tỷ đồng.

Bên cạnh kênh tín dụng truyền thống, bà Vân cũng cho biết, Thành phố đã chính thức phê duyệt đề án thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm với tầm nhìn quy mô 5.000 tỷ đồng vào năm 2035. Quỹ sẽ tập trung vào các công nghệ lõi chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), vi mạch bán dẫn và năng lượng tái tạo. Mục tiêu của quỹ là đầu tư vào 50 đến 150 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, biến Thành phố thành “thỏi nam châm” thu hút dòng vốn ngoại. Đây là chiến lược nhằm đưa tỷ trọng kinh tế số đạt 30% GRDP.

"Để giải quyết bài toán hạ tầng, thành phố đang đẩy mạnh các dự án trọng điểm mang tính kết nối vùng với nguồn ngân sách dự kiến cho giai đoạn 2026-2030 lên tới 345.000 tỷ đồng, tương đương 13 tỷ USD. Các dự án tiêu biểu có thể kể đến như cao tốc TPHCM – Mộc Bài và tuyến vành đai 2", bà Nguyễn Thị Minh Vân chia sẻ.

Tuy nhiên, bà cho rằng, ngân sách công không thể gánh vác toàn bộ nhu cầu vốn khổng lồ này. Việc tối ưu hóa phương thức đối tác công tư (PPP) trong các lĩnh vực mới như y tế và thể thao. Sở Tài chính đang tích cực hoàn thiện các khung pháp lý và bộ sổ tay hướng dẫn quy trình đầu tư PPP để khơi thông nguồn lực xã hội.

Song song với hạ tầng vật thể, Thành phố đang định hình một “hành lang pháp lý mạnh mẽ” thông qua việc phối hợp xây dựng Luật đô thị đặc biệt. Bà Nguyễn Thị Minh Vân kỳ vọng đây sẽ là nền tảng hình thành mô hình quản trị siêu đô thị, giúp thành phố chủ động hơn trong phân bổ nguồn lực và tạo cơ chế sử dụng đất đai linh hoạt. Đồng thời, đề án Trung tâm tài chính quốc tế và Khu thương mại tự do gắn với cảng biển Cái Mép Hạ đang được khẩn trương triển khai để mở rộng kênh dẫn vốn quốc tế.

Cải cách hành chính được xác định là giải pháp phi tài chính hiệu quả nhất để giảm chi phí cho doanh nghiệp. Bà Nguyễn Thị Minh Vân cam kết cắt giảm 40% thời gian giải quyết đối với các thủ tục. Thời gian xử lý ý kiến thẩm định của các sở ngành cũng được rút ngắn từ 15 ngày xuống còn 10 ngày.

"Thành phố đang rà soát quy chế phối hợp để thống nhất quy trình xử lý thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án có sử dụng đất, mục tiêu rút ngắn thời gian cấp phép xây dựng xuống tối đa còn 15 ngày. Việc chuyển hướng sang quản lý tiền kiểm sang hậu kiểm và đẩy mạnh số hóa quy trình được kỳ vọng sẽ xóa bỏ những nút thắt cục bộ trong bộ máy hành chính”, bà Nguyễn Thị Minh Vân nhấn mạnh.