Với hạ tầng sạc tại Việt Nam còn rất hạn chế, sạc pin cho xe PHEV mỗi ngày là công việc vất vả, tốn thời gian. Vì vậy, PHEV khó có thể “cai nghiện” xăng.
Dòng xe hybrid sạc ngoài (PHEV) của Trung Quốc đang định hình một phân khúc mới nổi tại Việt Nam. Hiện có nhiều mẫu xe PHEV của Trung Quốc được nhập khẩu vào Việt Nam như: Jaecoo J7 PHEV; BYD Sealion 6 PHEV, BYD Seal 5 PHEV, BYD M9 PHEV; Geely EX5 PHEV, Lynk & Co 08 E-MP PHEV… Trong đó có nhiều mẫu xe có giá bán lẻ dưới 1 tỉ đồng. Xe PHEV dường như là “sân chơi” thuộc về các hãng xe Trung Quốc.
PHEV (Plug-in Hybrid Electric Vehicle) là sự kết hợp giữa động cơ điện và động cơ đốt trong. Khi đã sạc đầy pin, xe chỉ sử dụng động cơ điện, hết pin sẽ chuyển qua sử dụng động cơ đốt trong. Pin của xe PHEV được sạc bằng cách cắm vào nguồn điện bên ngoài. Ngoài ra, nó cũng được sạc thông qua tái tạo năng lượng, khi lái xe đạp phanh. Công nghệ này giúp tiết kiệm chi phí và không phát thải. Với những chuyến đi ngắn, xe hoàn toàn sử dụng động cơ điện, khi pin được sạc đầy tại nhà và bỏ qua các trạm xăng.
Điểm chung của các mẫu xe PHEV của Trung Quốc thường có công suất mạnh mẽ, trang bị nhiều công nghệ hiện đại, phạm vi hoạt động thuần điện ấn tượng lên tới hơn 100 km. Mức tiêu thụ xăng của xe PHEV được các hãng ô tô Trung Quốc công bố tại Việt Nam chỉ từ 1,2 lít -1,5 lít/100km.
Không thể phủ nhận xe PHEV là một bước tiến quan trọng về công nghệ trong quá trình chuyển đổi sang giao thông xanh, nhưng không phải tất cả đều hoàn hảo. Nếu không thường xuyên sạc đầy pin, xe sẽ vận hành chủ yếu bằng động cơ xăng thì tiêu hao nhiên liệu của xe PHEV sẽ cao hơn nhiều lần so với công bố. Các thử nghiệm đã chỉ ra, một chiếc xe PHEV vận hành chủ yếu bằng động cơ xăng 1.5L, mức tiêu hao thực tế dao động từ 6 - 7,5 lít xăng/100 km, tương đương với chiếc xe chạy xăng thông thường. Như vậy, cũng có nghĩa là nó khá “khát” xăng và đương nhiên là phát thải cao ra môi trường.
Đã có nghiên cứu chỉ ra tâm lý ngại cắm sạc của những người sử dụng xe PHEV. Việc sạc pin bị coi là phiền toái, mất nhiều thời gian, nên thiếu động lực, trong khi xe vẫn chạy được mà không cần sạc.
Một chuyên gia trong ngành ô tô Việt Nam đã có bài viết cho rằng, không sạc xe PHEV là gây “tội ác” kỹ thuật nghiêm trọng. Mục tiêu thiết kế xe PHEV là đi làm hàng ngày bằng điện, đi xa mới dùng xăng. Mặc dù là một chiếc có cổng cắm sạc pin nhưng rất tiếc, nhiều người mua về rồi không sạc, phó mặc cho động cơ xăng “còng lưng” gánh thêm bộ pin nặng 300 - 400kg khi vận hành. Nếu sạc đầy pin mỗi ngày, dòng xe này hoàn toàn có thể trở thành xe điện chính hiệu trong đô thị, không tốn một giọt xăng nào.
Tuy nhiên, vẫn có không ít ý kiến không đồng tình với quan điểm trên. Những người này coi PHEV không phải là xe điện, vì vẫn có động cơ đốt trong và không bắt buộc phải sạc điện.
Đi vào thực tế vận hành tại Việt Nam còn vấn đề lớn nữa, đó là thiếu hạ tầng sạc. Các hãng xe Trung Quốc đưa xe điện vào Việt Nam bán nhưng không đầu tư cho hạ tầng sạc, vì vậy gặp khó. Để giải quyết thách thức này, họ đưa xe PHEV vào, kỳ vọng với sự linh hoạt của PHEV, không quá phụ thuộc vào hạ tầng sạc, sẽ tăng doanh số, chiếm lĩnh thị trường.
Các hãng xe đều khuyến cáo khách hàng cần sạc điện thường xuyên để phát huy hết công dụng và hiệu quả của xe PHEV. Tuy nhiên, hạ tầng sạc hạn chế, nếu tại nhà không có chỗ cắm sạc, phải tìm đến các trạm sạc công cộng, để sạc pin mỗi ngày là công việc rất vất vả, tốn thời gian. Vì vậy, khách hàng cứ vô tư đổ xăng vào chạy, khỏi phiền. Tất nhiên, những điểm yếu cố hữu của xe PHEV ngay lập tức lộ diện. Nó không hề tiết kiệm nhiên liệu và giảm phát thải như mong muốn mà ngược lại.
Hiện xe PHEV đang được ưu đãi, với thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt bằng 70% so với xe động cơ xăng thông thường. Cơ quan quản lý ưu đãi cho xe PHEV với niềm tin giảm tiêu thụ xăng, giảm phát thải ra môi trường, nhưng thực tế còn bất cập. Có lẽ chỉ khi nào hạ tầng sạc phát triển rộng khắp, cộng với giá xăng tăng cao thì xe PHEV mới phát huy thế mạnh của mình.
.jpg "Xe PHEV gặp nhiều sự cố, độ tin cậy thấp")
