Kinh tế

Định hình động lực mới cho giai đoạn tăng trưởng bứt phá

Hạnh Lê thực hiện • 21/11/2026 04:06

Để duy trì tăng trưởng cao và bền vững, nền kinh tế khó có thể chỉ dựa vào những động lực tăng trưởng truyền thống mà cần kích hoạt các trụ cột tăng trưởng mới cũng như nâng cao năng lực thích ứng với những bất định khó đoán của kinh tế thế giới.

bui quang tuan

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, PGS TS Bùi Quang Tuấn - Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới cho biết: Nền kinh tế đã đi qua phần lớn chặng đường của năm 2026, nhiều nhiệm vụ trọng tâm đang dần cán đích, tạo nền tảng quan trọng cho tăng trưởng năm 2027. Tuy nhiên, tăng tốc trong bối cảnh toàn cầu tiềm ẩn nhiều rủi ro, nền kinh tế cần theo dõi những biến số lớn để chủ động các kịch bản ứng phó.

- Nhận diện rủi ro có thể tác động đến tăng trưởng năm 2027, theo ông, những xu hướng nào cần được theo dõi sát sao?

Đà tăng trưởng của Việt Nam đang được duy trì, song với nền kinh tế đang hội nhập sâu rộng, phụ thuộc vào thị trường thế giới khá nhiều, tôi cho rằng đang có hai xu hướng chính từ bên ngoài cần được theo dõi sát sao.

Thứ nhất, xu hướng đầu tư mạnh mẽ vào AI. Không thể phủ nhận công nghệ mới này đang tạo động lực đáng kể cho tăng trưởng kinh tế và thương mại toàn cầu nhưng theo thống kê chỉ riêng 5 công ty công nghệ hàng đầu thế giới đã đầu tư hơn 800 tỷ USD vào AI trong khi nguồn thu về chỉ khoảng 200 tỷ USD. Sự chênh lệch giữa quy mô đầu tư và doanh thu tạo ra từ AI khiến chúng ta cần lưu tâm đến những rủi ro có thể phát sinh.

Thứ hai, vấn đề năng lượng, nhất là xăng dầu - đầu vào quan trọng của nền kinh tế đang phụ thuộc nhiều vào những bất ổn địa chính trị thế giới. Bên cạnh việc nỗ lực hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026, hai xu hướng trên đòi hỏi chúng ta phải theo dõi, chuẩn bị sớm các kịch bản, nguồn lực và khả năng ứng phó với những rủi ro cho năm 2027 nhằm chủ động hạn chế tác động có thể xảy ra.

- Đâu là những phương án chuẩn bị cụ thể cho kịch bản tăng trưởng cả về mặt vĩ mô và nội lực của doanh nghiệp, thưa ông?

Để chủ động ứng phó, thích ứng, chúng ta cần nhận diện đầy đủ các kênh tác động từ bên ngoài như nhu cầu của thị trường thế giới, năng lượng, nguồn vốn, FDI. Đối với vấn đề năng lượng, yêu cầu quan trọng hàng đầu là phải bảo đảm an ninh năng lượng.

Chuẩn bị nguồn cung, có phương án dự trữ phòng trường hợp chuỗi cung ứng dầu mỏ bị đứt gãy hoặc nguồn cung quốc tế gặp khó khăn là cần thiết bởi nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, giá nhiên liệu tăng sẽ tác động làm tăng chi phí sản xuất, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế.

chuyen doi so qg
Để duy trì tăng trưởng hai con số trong dài hạn cần hình thành các trụ cột tăng trưởng mới đủ mạnh từ khoa học công nghệ, chuyển đổi số như nền tảng quan trọng đảm bảo cho tăng trưởng cao bền vững. (Trình diễn sản phẩm khoa học công nghệ nhân Ngày Chuyển đổi số quốc gia 2026. Ảnh: Sở KH&CN)

Trong hoạt động xuất khẩu cũng vậy, nhất là với ngành điện tử đang đóng vai trò chủ lực, đóng góp lớn cho xuất khẩu của nền kinh tế. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực chịu ảnh hưởng đáng kể từ diễn biến của thị trường thế giới, doanh nghiệp cần chủ động tính đến kịch bản dự phòng.

Cùng với đó, chuẩn bị các phương án liên quan đến nguồn vốn, ổn định các cân đối lớn và kiểm soát lạm phát trong giới hạn mục tiêu đã đề ra. Tăng trưởng cao là mục tiêu rất quan trọng nhưng cần đi cùng với ổn định kinh tế vĩ mô để đảm bảo các thành quả đạt được không bị ảnh hưởng.

Đặc biệt, để duy trì tăng trưởng hai con số trong dài hạn, không thể dựa chủ yếu vào những động lực tăng trưởng truyền thống là xuất khẩu, đầu tư mà cần hình thành các trụ cột tăng trưởng mới đủ mạnh từ khoa học công nghệ, chuyển đổi số như nền tảng quan trọng đảm bảo cho tăng trưởng cao bền vững.

- Ông vừa đề cập những động lực mới gắn liền với quá trình xác lập mô hình tăng trưởng mới sẽ được thúc đẩy thực thi trong năm 2027 và giai đoạn tới. Những động lực này sẽ được phát huy thế nào trong dòng chảy kinh tế, thưa ông?

Đổi mới mô hình tăng trưởng cho nền kinh tế là một quá trình cần thời gian. Tương tự, để đưa động lực mới từ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh vào nền kinh tế và hoạt động của doanh nghiệp cũng cần thời gian.

Hiện nay, những động lực trên đã được xác lập vai trò quan trọng nhưng, nhìn nhận thẳng thắn, nguồn lực đầu tư cho những trụ cột đó có thời điểm vẫn chưa thích đáng hoặc nếu đã đầu tư cũng chưa được giải ngân mạnh mẽ để chuyển hoá những thành tựu, kết quả khoa học công nghệ thành sản phẩm, hàng hoá có hàm lượng giá trị gia tăng cao, thành những con số đóng góp trực tiếp cho GDP.

Để đạt được mục tiêu trên, cần rà soát cụ thể với các ngành nghề, lĩnh vực để có giải pháp thúc đẩy thực thi. Chẳng hạn trong ngành du lịch, những nghị quyết mới ban hành đã định hướng chỉ đạo rõ ràng, trong đó gắn tăng trưởng du lịch với di sản, với sự phát triển của công nghiệp văn hoá.

Đặc biệt, vấn đề quan trọng là cần đưa doanh nghiệp - chủ thể chính tham gia sâu vào trong quá trình phát triển này theo cách tiếp cận dựa trên hệ sinh thái. Trên cơ sở đó, các doanh nghiệp đầu đàn, doanh nghiệp có tiềm năng về công nghệ, tài chính sẽ được phát huy, đóng vai trò chủ lực dẫn dắt chuỗi giá trị, từng bước góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi.

Đây là nội dung quan trọng, cần được triển khai quyết liệt trong thực tiễn và tôi cho rằng, thách thức trong thời gian tới nằm ở khâu thực thi.

- Trân trọng cảm ơn ông!

(0) Bình luận
Nổi bật
Mới nhất
Định hình động lực mới cho giai đoạn tăng trưởng bứt phá
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO