Lần đầu tiên "sức khỏe" doanh nghiệp được định nghĩa bằng một Bộ chỉ số ở tầm quốc gia và được đo lường dựa trên dữ liệu kết nối giữa các ngành, lĩnh vực
Để phác hoạ bức tranh toàn cảnh, chính xác và kịp thời về "sức khỏe" của nền kinh tế được phản chiếu qua “sức khoẻ” của doanh nghiệp luôn là một thách thức lớn, nhất là khi dữ liệu còn manh mún, thiếu nhất quán. Tuy nhiên, hiện nay, các nguồn cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành như thuế, hải quan, đăng ký doanh nghiệp, đầu tư, thông tin tín dụng, bảo hiểm đã cập nhật và liên thông thì thách thức trên mới được giải quyết.
Bộ Tài chính vừa ban hành Bộ chỉ số đo lường “sức khỏe” doanh nghiệp mới được xây dựng dựa trên dữ liệu. Bộ chỉ số được đánh giá là bước chuyển dịch chiến lược từ việc đánh giá cảm tính sang đo lường dựa trên dữ liệu, cung cấp một hệ quy chiếu khách quan và nhất quán trên toàn quốc; đồng thời cung cấp khung đo lường toàn diện về tình hình hoạt động của các doanh nghiệp Việt Nam.
Theo Bộ Tài chính, Bộ chỉ số ngoài nhóm tổng quan phản ánh đóng góp của doanh nghiệp vào nền kinh tế thông qua 5 nhóm chỉ số chính là đóng góp vào GDP, tổng số việc làm, nộp thuế, xuất khẩu và giá trị tăng thêm thì có thêm Bộ chỉ số phi tài chính.
Bộ chỉ số phi tài chính tập trung vào các khía cạnh như số lượng doanh nghiệp trên thị trường (thành lập mới, đang hoạt động, tạm dừng hoạt động, đăng ký hoạt động lại, giải thể, phá sản); tình hình lao động (tổng số lao động, tiền lương, năng suất lao động, thất nghiệp).
Các chỉ số khác gồm khả năng hấp thụ vốn thông qua nhóm chỉ số tình hình tín dụng; mở rộng thị trường (thị trường xuất khẩu, tổng giá trị xuất khẩu, nhập khẩu, chi tiêu cho hàng hoá và dịch vụ, cơ sở vật chất); đầu tư (đầu tư vào thị trường trong nước, đầu tư ra nước ngoài); nghĩa vụ của doanh nghiệp (nợ thuế, chậm đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp).
Đáng chú ý nhất ở nhóm chỉ số phi tài chính là sự xuất hiện của chỉ số về phát thải khí nhà kính; phát triển khoa học (sở hữu trí tuệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển bền vững ESG). Việc định lượng để đưa các chỉ số này vào đánh giá được xem là bước tiến vượt bậc thể hiện sự cập nhật, đồng bộ hóa chính sách phát triển kinh tế với các cam kết quốc tế về phát triển bền vững - vấn đề nhiều quốc gia đang theo đuổi và cộng đồng doanh nghiệp quan tâm, đầu tư.
Nhóm cuối cùng trong Bộ chỉ số đánh giá doanh nghiệp là nhóm các chỉ số liên quan đến vấn đề tài chính, gồm chỉ số về tốc độ tăng trưởng, hiệu suất sinh lời, hiệu quả quản lý, cấu trúc vốn và thanh khoản.
Với việc chuẩn hoá công tác đánh giá dựa trên nguồn cơ sở dữ liệu và kỳ báo cáo (hàng tháng, hàng quý, hàng năm), trong đó có nhiều chỉ số được cập nhật từ các nguồn cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành như thuế, hải quan, đăng ký doanh nghiệp, đầu tư, thông tin tín dụng và bảo hiểm, Bộ chỉ số được kỳ vọng sẽ là công cụ đắc lực giúp các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức, hiệp hội doanh nghiệp đánh giá, theo dõi, hoạch định và điều chỉnh các quyết sách kịp thời nhằm hỗ trợ sự phát triển bền vững của doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế của đất nước.
Cùng với Bộ chỉ số đánh giá doanh nghiệp, nhằm hướng tới xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung, thống nhất về doanh nghiệp trên phạm vi cả nước, hướng tới quản trị hiện đại và minh bạch, Bộ Tài chính cũng đang xây dựng mô hình kiến trúc Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp. Đây là hệ thống dữ liệu tập trung, thống nhất trên nền tảng Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, kết hợp tích hợp và chia sẻ dữ liệu từ 5 nguồn dữ liệu khác gồm thuế, xuất nhập khẩu, bảo hiểm xã hội, tín dụng và lao động. Việc kết nối các nguồn dữ liệu này giúp hình thành bức tranh toàn diện, đa chiều về tình hình hoạt động, năng lực của cộng đồng doanh nghiệp.
Với Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp, trong đó bao gồm Bộ chỉ số đánh giá doanh nghiệp sẽ giúp doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, thuận lợi hơn trong tra cứu thông tin minh bạch và có công cụ để tự “khám” và đánh giá “sức khỏe” của mình. Trên cơ sở đó có thể tìm kiếm, lựa chọn, tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ phù hợp cũng như nghiên cứu, phân tích và phát triển các sáng kiến, ứng dụng mới.
Các hiệp hội, nhà đầu tư, tổ chức có thể sử dụng thông tin từ hệ thống để hỗ trợ hoạt động của doanh nghiệp, thực hiện các nghiên cứu, phân tích thị trường, đánh giá tín dụng, quản trị rủi ro và xây dựng các sản phẩm, dịch vụ phục vụ cộng đồng doanh nghiệp.
