Thị trường vốn Ấn Độ đã và đang phát triển rất sôi động nhờ chính sách khuyến khích đầu tư của nước này. Việt Nam có thể tham khảo kinh nghiệm của Ấn Độ về phát triển thị trường vốn.
Diễn đàn Doanh nghiệp đã có cuộc trao đổi với ông Anup Gupta, Chủ tịch BSE Brokers’ Forum, Giám đốc Sykes & Ray Equities (Ấn Độ), xung quanh vấn đề này.
Một yếu tố quan trọng là các sản phẩm đầu tư định kỳ, đặc biệt là SIP. Với SIP, các nhà đầu tư chỉ cần bắt đầu đầu tư từ khoảng 5 USD. Với ngưỡng tham gia rất thấp như vậy, ngay cả những nhà đầu tư cá nhân có số vốn nhỏ cũng có thể tham gia thị trường vốn Ấn Độ.
Đó có lẽ là một trong những lý do khiến số lượng nhà đầu tư tại Ấn Độ lớn như vậy. Tất nhiên, Ấn Độ cũng là một quốc gia có dân số đông, khoảng 1,4 tỷ người, nên quy mô thị trường tiềm năng rất lớn.
Thị trường là nơi nhiều nhóm nhà đầu tư cùng tồn tại. Người đầu cơ hay các nhà giao dịch trong ngày cũng thực hiện một chức năng kinh tế, bởi họ cung cấp thanh khoản cho thị trường.
Bên cạnh đó là những nhà đầu tư cá nhân có kỷ luật hơn, muốn tham gia thị trường trong dài hạn. Họ tin tưởng các công ty quản lý tài sản và những nhà quản lý quỹ có thành tích đầu tư tốt. Điều đó tạo cho họ sự tự tin để đầu tư vào các quỹ tương hỗ, từ những khoản tiền rất nhỏ cho tới những khoản đầu tư lớn hơn. Vì vậy, trên thị trường có chỗ cho tất cả mọi người.
Ngoài ra, trong vài năm gần đây, kinh tế Ấn Độ tăng trưởng khoảng 6–7% mỗi năm và thị trường đã mang lại mức sinh lời tốt cho nhiều nhà đầu tư. Vì vậy, ngày càng nhiều người muốn tham gia và hưởng lợi từ sự tăng trưởng đó.
Riêng trong năm nay, thị trường chứng khoán Ấn Độ huy động khoảng 40–45 tỷ USD thông qua các đợt IPO.
Thông thường, trong mỗi đợt IPO tại Ấn Độ, khoảng 35–40% lượng cổ phần được dành cho nhà đầu tư cá nhân. Với những IPO hấp dẫn, phần dành cho nhà đầu tư cá nhân đôi khi được đăng ký mua gấp hơn 100 lần. Các nhà đầu tư đủ điều kiện, tức các nhà đầu tư tổ chức, cũng đầu tư những khoản tiền rất lớn.
Điều quan trọng là thị trường liên tục xuất hiện những doanh nghiệp và ngành kinh tế mới. Trước đây, chúng tôi chưa có một ngành trung tâm dữ liệu phát triển mạnh, nhưng giờ đây lĩnh vực này đã hình thành rõ rệt. Năng lượng tái tạo cũng là lĩnh vực mà Ấn Độ đang đầu tư rất mạnh.
Khi những ngành mới phát triển, nhà đầu tư muốn tham gia vào các lĩnh vực mà họ tin rằng sẽ định hình nền kinh tế trong 10 hoặc 20 năm tới. Chính điều đó tạo ra nhu cầu đầu tư dài hạn vào những ngành mới của nền kinh tế.
Tôi đã trao đổi với nhiều người Việt Nam và tôi thấy Việt Nam là một nền kinh tế rất năng động. Việt Nam cũng có những doanh nghiệp tốt trong lĩnh vực dịch vụ tài chính.
Với tốc độ tăng trưởng của Việt Nam, các nhà đầu tư sẽ muốn tham gia và hưởng lợi từ sự tăng trưởng đó. Họ sẽ tìm đến các tổ chức tài chính, hoặc các tổ chức tài chính sẽ chủ động tiếp cận họ.
Một yếu tố rất quan trọng là phải giữ ngưỡng tham gia thị trường ở mức thấp. Khi số tiền tối thiểu để bắt đầu đầu tư đủ nhỏ, ngày càng nhiều nhà đầu tư cá nhân có thể tham gia thị trường.
Như tôi đã nói, tại Ấn Độ, bạn có thể bắt đầu đầu tư vào một quỹ tương hỗ chỉ với khoảng 5 USD. Nếu Việt Nam cũng có thể đưa ngưỡng đầu tư xuống mức rất thấp, điều đó sẽ giúp mở rộng đáng kể sự tham gia của nhà đầu tư cá nhân.
Ngoài ra, giáo dục nhà đầu tư cũng rất quan trọng. Các tổ chức tài chính cần tiếp cận đông đảo người dân và giúp họ hiểu cách đầu tư. Đồng thời, cần có một hệ thống quản lý và giám sát tốt để niềm tin của nhà đầu tư không bị lung lay.
Các quỹ tương hỗ đều có nguồn lực dành cho hoạt động bảo vệ và giáo dục nhà đầu tư. Các công ty quản lý tài sản cũng dành ngân sách để tổ chức các chương trình nâng cao nhận thức cho nhà đầu tư.
Các cơ quan quản lý thường xuyên tổ chức chương trình giáo dục nhà đầu tư. Truyền thông và mạng xã hội cũng tham gia phổ biến kiến thức, giúp mọi người hiểu đâu là cách đầu tư phù hợp và tránh bị thu hút bởi những lời chào mời thiếu cơ sở.
Nhà đầu tư cần thực tế về mức lợi nhuận mà mình có thể kỳ vọng. Vì vậy, cần có rất nhiều hoạt động tiếp cận cộng đồng để bảo đảm rằng người dân đầu tư đúng nơi, thông qua những kênh phù hợp và không bị cuốn theo những thông tin hoặc lời mời chào không đáng tin cậy.
