Nếu ba thập niên sau Đổi mới là câu chuyện về một “công xưởng thế giới” lớn mạnh nhờ xuất khẩu và lao động giá rẻ, thì hai thập niên tới sẽ là kỷ nguyên của sức mua nội địa.
Sự hình thành và mở rộng với tốc độ nhanh chóng của tầng lớp trung lưu đang trở thành bệ đỡ vững chắc, định hình lại toàn bộ cấu trúc tăng trưởng của Việt Nam trong giai đoạn 2025-2045. Việt Nam không còn đơn thuần là một điểm đến của chuỗi cung ứng, mà đang vươn mình trở thành một trong những thị trường tiêu dùng hấp dẫn bậc nhất châu Á.
Trong báo cáo chiến lược về người tiêu dùng thế hệ mới, hãng tư vấn McKinsey & Company dự báo đến năm 2030, thị trường Việt Nam sẽ ghi nhận thêm khoảng 36 triệu người gia nhập tầng lớp tiêu dùng trung lưu. Đây là những cá nhân có mức thu nhập vượt qua nhu cầu sinh hoạt cơ bản, bắt đầu sẵn sàng chi trả mạnh tay cho các dịch vụ nâng cao chất lượng cuộc sống như giáo dục chất lượng cao, du lịch, bảo hiểm và chăm sóc sức khỏe chủ động. Theo McKinsey & Company, tốc độ chuyển dịch này đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có tỷ lệ tăng trưởng tầng lớp trung lưu nhanh nhất khu vực.
Phân tích về triển vọng dài hạn, Ngân hàng HSBC cũng đưa ra dự báo đầy ấn tượng khi nhận định Việt Nam có thể thăng hạng vượt bậc để trở thành thị trường tiêu dùng lớn thứ 10 thế giới vào năm 2030, vượt qua cả các nền kinh tế phát triển như Anh và Đức.
Lợi thế cạnh tranh đặc biệt của Việt Nam nằm ở sự giao thoa giữa quy mô dân số vàng và tốc độ gia tăng thu nhập thực tế. Với quy mô hơn 100 triệu dân và cơ cấu nhân khẩu học trẻ, Việt Nam sở hữu một thị trường nội địa có sức bật lớn hơn nhiều so với một số quốc gia láng giềng đang phải đối mặt với áp lực già hóa dân số nhanh như Thái Lan. Các chuyên gia tài chính quốc tế nhìn nhận, khả năng Việt Nam vượt qua các nền kinh tế đồng hạng trong khu vực về quy mô tầng lớp tiêu dùng trung lưu hiện đại ngay trong những năm cuối thập niên này là hoàn toàn khả thi.
Sự trỗi dậy của tầng lớp này đang kích cầu một lượng nhu cầu khổng lồ và đa dạng, tạo lực đẩy trực tiếp cho các ngành ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao. Thị trường bất động sản dịch chuyển từ phân khúc đầu cơ sang nhu cầu thực về nhà ở chất lượng cao và không gian sống xanh. Tỷ lệ sở hữu ô tô cá nhân vốn còn thấp so với khu vực chính là dư địa khổng lồ cho ngành công nghiệp xe điện và công nghệ chuyển dịch xanh. Bên cạnh đó, các lĩnh vực công nghệ tài chính, tài chính cá nhân và thương mại điện tử xuyên biên giới cũng đang chứng kiến dòng vốn đầu tư mạnh mẽ để đón đầu làn sóng tiêu dùng mới.
Kinh nghiệm từ các nền kinh tế thần kỳ Đông Á cho thấy, không một quốc gia nào có thể bứt phá trở thành nước thu nhập cao nếu thiếu đi một tầng lớp trung lưu đông đảo và năng động. Quy mô và chất lượng của tầng lớp trung lưu chính là thước đo chính xác nhất cho sức khỏe và nội lực của một nền kinh tế. Việc nuôi dưỡng, phát triển tầng lớp trung lưu và tối ưu hóa thị trường nội địa không chỉ là kết quả tất yếu của quá trình tăng trưởng, mà chính là chìa khóa then chốt để Việt Nam hiện thực hóa khát vọng trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.
