Công nghệ cao, năng lượng, chuỗi cung ứng và đầu tư hai chiều được xác định là những lĩnh vực mở ra dư địa hợp tác mới giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.
Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh Việt Nam - Hoa Kỳ do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), AmCham Việt Nam và Phòng Thương mại Hoa Kỳ phối hợp tổ chức đã diễn ra tại Hà Nội ngày 14/10.
Với chủ đề “Kỷ nguyên tăng trưởng mới: Đưa quan hệ đối tác kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ đi vào chiều sâu”, sự kiện có sự tham dự của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Jennifer Wicks, ông Nguyễn Quang Vinh (MBA), Phó Chủ tịch VCCI, đại diện Bộ Ngoại giao, Bộ Thương mại Hoa Kỳ cùng lãnh đạo doanh nghiệp hai nước.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho biết sau hơn 30 năm bình thường hóa quan hệ và hơn 3 năm triển khai khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện, quan hệ hai nước đã có nhiều bước phát triển quan trọng.
Theo báo cáo mới nhất, kinh tế Việt Nam 9 tháng năm 2026 tăng trưởng 9,01%, mức cao nhất trong 15 năm. Tổng vốn FDI đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4% so với cùng kỳ năm ngoái, vốn thực hiện đạt 21,07 tỷ USD. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 888 tỷ USD, tăng 30,4%.
Phía Hoa Kỳ cũng đánh giá cao tốc độ phát triển của quan hệ song phương. Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách các vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương Michael DeSombre cho biết kim ngạch thương mại hai chiều đã tăng từ 450 triệu USD năm 1995 lên gần 200 tỷ USD năm 2025. Hoa Kỳ hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, còn Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ bảy của Hoa Kỳ.
Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Jennifer Wicks nhận định thương mại đã tạo dựng lòng tin trước khi quan hệ chính trị có những bước tiến tương ứng. Từ Hiệp định Thương mại song phương năm 2001 đến quan hệ Đối tác Toàn diện năm 2013 và Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2023, cộng đồng doanh nghiệp luôn góp phần mở đường. Giao lưu nhân dân cũng phát triển mạnh với hơn 36.000 sinh viên Việt Nam đang theo học tại Hoa Kỳ.
Công nghệ cao là lĩnh vực được cả hai phía nhắc đến nhiều nhất. Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc xác định bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu là ưu tiên hàng đầu trong 5 lĩnh vực hợp tác, với định hướng hợp tác toàn diện từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, ứng dụng đến đào tạo nhân lực.
Theo đại diện Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Việt Nam đang nổi lên như một trung tâm quan trọng về hạ tầng dữ liệu và AI trong khu vực. Chính phủ Hoa Kỳ đang hỗ trợ một tổ hợp trung tâm dữ liệu tại Việt Nam nhằm đưa công nghệ của Mỹ vào quá trình phát triển điện toán đám mây tại Đông Nam Á. Trợ lý Bộ trưởng Thương mại Mỹ David Fogle giới thiệu Chương trình Xuất khẩu AI của Hoa Kỳ cung cấp giải pháp trọn gói từ chip, hạ tầng đến phần mềm cho các đối tác, trong đó có Việt Nam.
Đại sứ Hoa Kỳ dẫn chứng cơ sở sản xuất bán dẫn trị giá 1,6 tỷ USD tại Bắc Ninh như một ví dụ về các khoản đầu tư góp phần đào tạo nhân lực, xây dựng mạng lưới nhà cung ứng và nâng cao vị thế của Việt Nam trong ngành công nghệ cao.
Năng lượng là lĩnh vực thứ hai có nhiều dư địa hợp tác. Theo đại diện Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, các doanh nghiệp năng lượng Mỹ có thể tham gia phát triển hạ tầng năng lượng mới, ứng dụng công nghệ thăm dò và khai thác dầu khí, đồng thời cung cấp nguồn năng lượng xuất khẩu đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng của Việt Nam. Phía Việt Nam đặt năng lượng sạch và chuyển đổi xanh vào nhóm ưu tiên, gắn với mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng.
Đại diện Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cũng cho rằng với trữ lượng khoáng sản thiết yếu đáng kể, Việt Nam có thể đóng vai trò quan trọng trong việc đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu.
Cơ cấu thương mại hai nước mang tính bổ trợ rõ nét. Hoa Kỳ cung cấp chip bán dẫn, nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, bông và gỗ cho các ngành công nghệ, dệt may và nội thất của Việt Nam. Ở chiều ngược lại, Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam đối với cà phê, hạt điều, hồ tiêu và thủy sản.
Theo Bộ Thương mại Hoa Kỳ, từ tháng 1/2025 đến nay, doanh nghiệp Mỹ đã giành được các gói thầu trong lĩnh vực hàng không vũ trụ, quốc phòng, năng lượng và cơ sở hạ tầng tại Việt Nam với tổng giá trị trên 12 tỷ USD, trong đó gần 11 tỷ USD là giá trị xuất khẩu của Hoa Kỳ.
Bên cạnh dòng vốn đầu tư từ Hoa Kỳ vào Việt Nam, đầu tư từ Việt Nam vào Hoa Kỳ được đánh giá còn nhiều tiềm năng. Năm 2025, vốn đầu tư trực tiếp của Việt Nam vào Hoa Kỳ đạt 165 triệu USD.
Ông David Fogle cho biết chương trình SelectUSA sẽ tổ chức hoạt động xúc tiến đầu tư tại TP Hồ Chí Minh vào tuần tới, đồng thời mời doanh nghiệp Việt Nam tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Đầu tư SelectUSA 2027, diễn ra từ ngày 2 đến 5/5/2027 gần thủ đô Washington.
Các đại biểu đều cho rằng môi trường chính sách là yếu tố quyết định. Đại sứ Hoa Kỳ lưu ý khuôn khổ pháp lý của Việt Nam về dữ liệu xuyên biên giới cùng các cơ chế giá điện, huy động công suất và mua bán điện trực tiếp sẽ ảnh hưởng đến dòng vốn vào trung tâm dữ liệu và dự án điện.
Phía Hoa Kỳ cũng đề nghị Việt Nam xem xét nới giới hạn sở hữu nước ngoài ở một số ngành, xử lý các rào cản phi thuế quan và quan tâm đến cân bằng thương mại, thông qua việc hoàn tất thỏa thuận thương mại đối ứng trên cơ sở khuôn khổ đã công bố vào tháng 10/2025.
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc khẳng định Chính phủ Việt Nam cam kết tiếp tục cải cách thể chế, phát triển hạ tầng chiến lược và thúc đẩy khoa học công nghệ. Ông đề nghị phía Hoa Kỳ tạo điều kiện để hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường ổn định, sớm hoàn tất Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng, đồng thời có đánh giá khách quan trong các cuộc điều tra theo Mục 301. Ông cũng mong doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư, nhất là trong lĩnh vực bán dẫn, và chuyển từ trao đổi thương mại sang kết nối sâu hơn về công nghệ, tiêu chuẩn và chuỗi cung ứng.
“Trong một thế giới nhiều biến động, niềm tin là nền tảng, hợp tác là động lực, đổi mới là tương lai”, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh.
