Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 34/TB-VPCP, thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính tại cuộc họp Ban Chỉ đạo Nhà nước về Du lịch ngày 13/01/2026. Thông báo không chỉ ghi nhận những kết quả nổi bật của ngành du lịch năm 2025 mà còn xác lập rõ tư duy phát triển mới cho giai đoạn tiếp theo. Theo Phó Thủ tướng, trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, thách thức từ tình hình kinh tế trong nước và quốc tế, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, cùng sự nỗ lực của toàn ngành và cộng đồng doanh nghiệp, du lịch Việt Nam đã đạt được những kết quả rất tích cực.
Ngành ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, tiếp tục khẳng định vai trò là điểm sáng của nền kinh tế và được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc xếp trong nhóm các quốc gia có tốc độ tăng trưởng du lịch cao hàng đầu thế giới. Những kết quả này cho thấy hiệu quả rõ nét của sự vào cuộc đồng bộ giữa Trung ương và địa phương, giữa khu vực công và khu vực tư nhân.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Chính phủ, bức tranh tăng trưởng hiện nay mới là điều kiện cần, chưa phải điều kiện đủ để du lịch Việt Nam bước sang giai đoạn phát triển bền vững và có vị thế cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Năm 2026 được xác định có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm diễn ra Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, đồng thời là năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới được dự báo còn nhiều biến động, phục hồi chậm và tiềm ẩn rủi ro, ngành du lịch đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế và 150 triệu lượt khách nội địa, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng chung của cả nước.
Để đạt được mục tiêu này, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương quán triệt tinh thần “quyết tâm cao, hành động quyết liệt, hiệu quả thực chất”; chuyển mạnh từ tư duy “phục hồi” sang tư duy “tăng trưởng, cạnh tranh và phát triển bền vững”. Trọng tâm là xử lý dứt điểm các điểm nghẽn, hạn chế đang cản trở phát triển du lịch, đồng thời triển khai các giải pháp mang tính đột phá, tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng và hiệu quả.
Từ tăng trưởng số lượng đến kiến tạo vị thế
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Phó Thủ tướng giao cho Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch là rà soát toàn diện Luật Du lịch năm 2017 và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan. Việc sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ những quy định không còn phù hợp nhằm tạo hành lang pháp lý thông thoáng, mang tính kiến tạo được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, tạo dư địa cho ngành du lịch phát triển trong giai đoạn mới.
Cùng với đó, việc cụ thể hóa và triển khai hiệu quả các nghị quyết của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 08-NQ/TW về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tiếp tục được xác định là yêu cầu xuyên suốt. Trọng tâm là cơ cấu lại thị trường khách, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam, hướng tới các thị trường có mức chi tiêu cao, thời gian lưu trú dài ngày.
Định hướng phát triển sản phẩm du lịch cũng được nhấn mạnh với yêu cầu bám sát xu hướng và nhu cầu của du khách. Các dòng sản phẩm du lịch xanh, du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch MICE, du lịch golf và các sản phẩm cao cấp, giá trị gia tăng cao được coi là hướng đi chiến lược nhằm nâng tầm trải nghiệm và hiệu quả kinh tế.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Hà - Chủ tịch Lux Group cho rằng tăng trưởng là điều quan trọng nhưng không đồng nghĩa với vị thế. Theo ông, phía sau bức tranh phục hồi và tăng trưởng là một câu hỏi mang tính chiến lược và dài hạn hơn: du lịch Việt Nam đang đi tới đâu trong chuỗi giá trị toàn cầu, và liệu quỹ đạo phát triển hiện nay có đủ bền vững để bước sang giai đoạn kiến tạo vị thế quốc gia.
“Đây là thời điểm vừa có quyền tự hào, vừa cần tỉnh táo. Con đường đến năm 2045 còn rất dài. Những gì được xây dựng hôm nay từ con người, hệ thống đến giá trị sẽ quyết định vị thế thực sự của du lịch Việt Nam trong hai thập kỷ tới”, ông Phạm Hà nhấn mạnh.
Theo Chủ tịch Lux Group, trong giai đoạn phục hồi sau khủng hoảng, việc ưu tiên số lượng và tốc độ là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, khi thị trường dần ổn định, cách tiếp cận này bắt đầu bộc lộ giới hạn. Nếu tiếp tục cạnh tranh chủ yếu bằng giá và số lượng, du lịch Việt Nam sẽ khó nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Ở khía cạnh này, ông Phạm Hà cho rằng Việt Nam sở hữu một lợi thế đặc biệt: khả năng tạo ra những ký ức chân thật cho du khách. Những ký ức ấy không đến từ sự phô diễn hay đầu tư hào nhoáng, mà đến từ sự gần gũi, tinh tế và nhân văn - những giá trị gắn chặt với văn hóa bản địa và con người Việt Nam. Đây chính là nền tảng để du lịch Việt Nam thoát khỏi cuộc cạnh tranh bằng giá, tiến vào cuộc cạnh tranh bằng cảm xúc và chiều sâu trải nghiệm.
Trong bối cảnh hiện nay, du lịch không còn được định nghĩa đơn thuần bằng “điểm đến”, mà bằng trải nghiệm và ký ức. Một hành trình thành công không phải là hành trình có nhiều điểm check-in, mà là hành trình để lại dấu ấn cảm xúc đủ sâu để được nhớ lại, kể lại và mong muốn quay trở lại.
Quan điểm này cũng cho thấy vai trò then chốt của nguồn nhân lực du lịch trong giai đoạn phát triển mới. Khi người lao động du lịch được đào tạo bài bản, được trao quyền và tự hào về nghề, trải nghiệm du lịch sẽ tự nhiên trở nên tinh tế, nhất quán và bền vững. Đây là yếu tố mà theo ông Phạm Hà, không một chiến dịch marketing hay xúc tiến nào có thể thay thế.
Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh
Trở lại với các chỉ đạo của Chính phủ, đổi mới mạnh mẽ công tác xúc tiến, quảng bá gắn với chuyển đổi số và chuyển đổi xanh tiếp tục được coi là trụ cột quan trọng.
Việc phối hợp giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch với Bộ Ngoại giao, Bộ Công Thương và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài nhằm phát huy sức mạnh của ngoại giao văn hóa và ngoại giao kinh tế được kỳ vọng sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ hơn cho hình ảnh du lịch Việt Nam.
Song song với đó, việc tháo gỡ điểm nghẽn về thị thực, cải thiện hạ tầng giao thông và hạ tầng kết nối du lịch, đẩy mạnh liên kết vùng và hợp tác công - tư được xác định là những điều kiện cần để các định hướng chiến lược đi vào thực tiễn. Đặc biệt, việc chủ động chuẩn bị các điều kiện để tổ chức thành công Năm APEC 2027 được coi là cơ hội lớn để nâng cao vị thế và quảng bá hình ảnh du lịch Việt Nam trên trường quốc tế.
Phó Thủ tướng yêu cầu xây dựng Kế hoạch hành động năm 2026 theo nguyên tắc “6 rõ”, tập trung thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Từ tăng trưởng ấn tượng năm 2025 đến những yêu cầu khắt khe hơn trong giai đoạn tới, du lịch Việt Nam đang đứng trước thời điểm chuyển trục quan trọng. Việc lựa chọn con đường phát triển dựa trên chất lượng, trải nghiệm và giá trị bền vững sẽ quyết định liệu du lịch có thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn mang tầm vóc và vị thế quốc gia trong dài hạn.
