Dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử quy định việc tạm dừng, khôi phục, hủy bỏ danh tính điện tử, đặt ra yêu cầu bảo vệ các giao dịch hợp pháp đã phát sinh.
Dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử đang được Bộ Công an lấy ý kiến đến ngày 2/8/2026 với nhiều nội dung mới. Đáng chú ý là các quy định về tạm dừng, khôi phục và hủy bỏ danh tính điện tử, mã định danh.
Theo dự thảo, danh tính điện tử và mã định danh có thể bị tạm dừng hiệu lực trong một số trường hợp: chủ thể danh tính điện tử có yêu cầu; cơ quan, tổ chức thực hiện hoạt động định danh điện tử phát hiện thông tin danh tính điện tử bị chỉnh sửa, sử dụng trái phép; hoặc theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan khác có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
Trong thời gian bị tạm dừng hiệu lực, danh tính điện tử và mã định danh không có giá trị sử dụng trong các giao dịch, thủ tục. Việc khôi phục hiệu lực được thực hiện khi lý do tạm dừng không còn tồn tại hoặc đã được khắc phục. Chủ thể danh tính điện tử được thông báo về việc tạm dừng, lý do tạm dừng và phương thức khôi phục danh tính điện tử của các đối tượng mình quản lý, sở hữu.
Bên cạnh đó, dự thảo quy định danh tính điện tử và mã định danh bị hủy bỏ khi phát hiện việc xác lập danh tính điện tử, cấp mã định danh có sai sót, không đúng quy định của luật; hoặc khi có yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan khác có thẩm quyền.
Đáng chú ý, danh tính điện tử và mã định danh bị hủy bỏ không có giá trị sử dụng kể từ thời điểm được xác lập danh tính điện tử, cấp mã định danh.
Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp – Giám đốc Công ty Luật HPVN cho rằng, việc bổ sung cơ chế tạm dừng và hủy bỏ danh tính điện tử là cần thiết nhằm kịp thời ngăn chặn việc sử dụng danh tính điện tử bị chỉnh sửa, sử dụng trái phép hoặc được xác lập không đúng quy định để thực hiện các giao dịch vi phạm pháp luật.
Theo luật sư Hiệp, trong bối cảnh danh tính điện tử ngày càng được sử dụng rộng rãi trong các giao dịch hành chính, dân sự và thương mại, việc quy định rõ các trường hợp bị tạm dừng hoặc hủy bỏ sẽ góp phần nâng cao tính an toàn và độ tin cậy của hệ thống định danh điện tử.
Tuy nhiên, luật sư cho rằng dự thảo cần tiếp tục làm rõ hậu quả pháp lý đối với các giao dịch đã được xác lập trước thời điểm danh tính điện tử hoặc mã định danh bị tạm dừng, hủy bỏ.
“Nếu một giao dịch được thực hiện tại thời điểm danh tính điện tử vẫn đang có hiệu lực, nhưng sau đó mã định danh bị hủy bỏ do phát hiện sai sót trong quá trình xác lập hoặc cấp mã, cần có quy định rõ về giá trị pháp lý của giao dịch đó, cũng như cơ chế bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bên thứ ba ngay tình”, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp phân tích.
Theo luật sư, đây là vấn đề cần được cân nhắc kỹ bởi danh tính điện tử có thể được sử dụng trong nhiều hoạt động như ký kết hợp đồng điện tử, thực hiện thủ tục hành chính, xác thực giao dịch hoặc thực hiện các giao dịch liên quan đến tài sản số. Nếu không có nguyên tắc xử lý rõ ràng đối với các giao dịch đã phát sinh, việc áp dụng pháp luật có thể thiếu thống nhất, ảnh hưởng tới quyền lợi của những chủ thể không có lỗi.
Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp cũng cho rằng dự thảo cần tiếp tục hoàn thiện quy định về trình tự, thủ tục tạm dừng, khôi phục và hủy bỏ danh tính điện tử; trách nhiệm thông báo của cơ quan có thẩm quyền; quyền khiếu nại, yêu cầu khôi phục của chủ thể bị ảnh hưởng; cũng như trách nhiệm xử lý khi việc cấp mã định danh có sai sót từ phía cơ quan, tổ chức thực hiện hoạt động định danh điện tử.
Theo luật sư, chỉ khi các quy định này được thiết kế minh bạch, chặt chẽ và có cơ chế bảo vệ đầy đủ các giao dịch hợp pháp đã phát sinh, việc quản lý danh tính điện tử mới vừa đáp ứng yêu cầu bảo đảm an toàn trên môi trường số, vừa củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp.
.jpg "Định danh điện tử: Đừng để chi phí tuân thủ trở thành gánh nặng mới")
