Đưa dòng vốn ngoại trở lại thị trường chứng khoán

Khối ngoại bán ròng

Đóng cửa phiên giao dịch ngày 15/10, sàn HOSE có 164 mã tăng và 153 mã giảm, chỉ số VN-Index giảm 6,52 điểm, tương đương -0,38% xuống 1.698,35 điểm. Tổng khối lượng giao dịch đạt 684,8 triệu đơn vị, giá trị 15.043 tỷ đồng, tăng 17,26% về khối lượng và 9,54% về giá trị so với phiên hôm qua.

Liên tục rút vốn từ khi thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam được nâng hạng vào tháng 9, nhưng áp lực bán của khối ngoại vẫn chưa có dấu hiệu suy yếu. Nếu tính cả phiên ngày 15/10, khối này đã nối dài chuỗi xả hàng 17 phiên liên tiếp với tổng giá trị rút khỏi thị trường gần 25.000 tỷ đồng. Có thể nói, đây là chuỗi bán ròng dài nhất kể từ cuối tháng 10/2024.

Theo dữ liệu của sàn HOSE, từ đầu năm đến nay, nhà đầu tư ngoại đã rút tổng cộng 116.000 tỷ đồng. Điều này cho thấy dù nâng hạng nhưng khối ngoại vẫn chưa dừng rút vốn.

Theo báo cáo nhận định của nhiều công ty chứng khoán cho thấy, đợt rút vốn này chủ yếu do tác động từ xu hướng dịch chuyển dòng vốn toàn cầu. Dòng vốn quốc tế đang rời thị trường mới nổi, chảy về những nơi có câu chuyện tăng trưởng lợi nhuận vượt trội như cổ phiếu công nghệ tại nhiều quốc gia khác. Tuy nhiên, áp lực rút vốn tại Việt Nam vẫn ít hơn so với những thị trường chứng khoán khác ở châu Á như Hàn Quốc, Đài Loan và Ấn Độ.

Báo cáo nhận định của Chứng khoán MBS chỉ ra rằng, áp lực bán ròng liên quan tới lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ vượt 5%, Fed tiếp tục thắt chặt và USD duy trì sức mạnh. Điều này thu hẹp sức hấp dẫn của các thị trường mới nổi, trong đó có thị trường Việt Nam.

Ngoài ra, chuỗi bán ròng liên quan các quỹ chủ động tranh thủ chốt lời để tái cơ cấu danh mục sau nhiều tháng mua đón đầu thông tin nâng hạng. Với 17 phiên liên tiếp rút ròng vốn, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư ngoại trên sàn HOSE chỉ còn khoảng 13%, thấp hơn nhiều so với mức 15% của cùng kỳ năm ngoái.

Kỳ vọng vốn ngoại sẽ trở lại thị trường

Trong báo cáo chiến lược dự báo về thị trường năm 2027, SSI Research kỳ vọng dòng vốn giải ngân theo lộ trình của FTSE Russell có thể chặn đứng đà rút vốn trong những tháng đầu năm 2027. Theo SSI, khoảng 2,7 tỷ USD dòng vốn thụ động theo dõi chỉ số FTSE có thể được giải ngân trong năm sau. Con số này tương đương 0,7% vốn hóa thị trường hiện tại và bằng 70% giá trị bán ròng của khối ngoại trong 9 tháng đầu năm nay.

Trong ngắn hạn, theo SSI Research, TTCK Việt Nam vẫn đối mặt với rủi ro điều chỉnh, trước khi phục hồi vào giai đoạn cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Với chính sách hỗ trợ tăng trưởng kinh tế vẫn được duy trì, Chính phủ tiếp tục đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số trong năm 2027. Đầu tư hạ tầng tiếp tục là động lực tăng trưởng then chốt, khi nhiều dự án lớn khởi công trong giai đoạn 2025–2026 chuyển sang giai đoạn thi công, song hành với khả năng khởi động các dự án như tuyến đường sắt trên cản nước.

Bên cạnh đó, áp lực lạm phát được dự báo hạ nhiệt nhờ giá dầu, dự kiến trở về mức bình thường khi nguồn cung toàn cầu phục hồi. Và đặc dư địa lãi suất tăng thêm không lớn, qua đó thu hẹp chênh lệch giữa tín dụng và huy động… sẽ là động lực để dòng vốn ngoại cân nhắc trở lại thị trường

Dù khối ngoại mua ròng mạnh không phải lúc nào cũng tạo ra nhịp tăng của thị trường, bởi diễn biến hiệu ứng lan tỏa của dòng tiền thường có độ trễ nhất định, tuy nhiên các động thái mua - bán của khối ngoại vẫn là một trong những "chỉ báo" được theo dõi. Bởi dòng vốn ngoại thường có ý nghĩa là chất xúc tác ban đầu cho cả các quỹ ngoại chủ động lẫn nhà đầu tư cá nhân trong nước.

Trong lịch sử, SSI Research cho biết, khối ngoại mua ròng thường đi kèm các nhịp tăng mạnh trên diện rộng của thị trường, như giai đoạn 2017- đầu năm 2018 và một số giai đoạn tạo đáy hoặc phục hồi khác. Điều này cho thấy sự đồng pha về thời điểm. Tuy nhiên, các đợt giải ngân FTSE sắp tới từ tháng 9/2026 đến hết năm 2027 có thể hỗ trợ tích cực hơn nếu diễn ra đồng thời với môi trường lãi suất hạ nhiệt và tâm lý nhà đầu tư cải thiện.

Về dài hạn, TTCK Việt Nam được đưa vào danh sách theo dõi (Watchlist) của MSCI là một động lực hỗ trợ cho thị trường. Hiện TTCK Việt Nam hiện đáp ứng 10/18 tiêu chí về khả năng tiếp cận thị trường của MSCI, đồng thời tiếp tục đạt tiến triển ở các tiêu chí còn lại. Đáng chú ý, kế hoạch vận hành cơ chế bù trừ đối tác trung tâm (CCP) vào đầu năm 2027, cùng với việc phát triển mô hình tài khoản tổng (omnibus account) cùng với các yêu cầu cụ thể của MSCI là những bước tiến quan trọng có thể cải thiện đáng kể khả năng Việt Nam được đưa vào Danh sách theo dõi. Đây chính là nhân tố giúp dòng vốn ngoại trở lại thị trường trong giai đoạn tới.