Dù VN-Index tạm mất mốc 1.800 điểm, thanh khoản tiếp tục hạn chế trong bối cảnh xung đột Trung Đột lại bắt đầu căng thẳng hơn, chứng khoán vẫn được dự báo còn triển vọng tích cực.
Chứng khoán SSI cho biết vẫn duy trì quan điểm từ đầu năm với mục tiêu cơ sở cho VN-Index ở mức 1.920 điểm và kịch bản tích cực ở mức 2.120 điểm, phản ánh sự cân bằng giữa các yếu tố hỗ trợ từ nền tảng vĩ mô và các động lực cấu trúc với những trở lực ngắn hạn đến từ thanh khoản thắt chặt hơn và bất định về lãi suất.
Dù xu hướng tăng vẫn được hậu thuẫn bởi các yếu tố nền tảng, thị trường nhiều khả năng sẽ bước vào giai đoạn tích lũy trong các tháng tới trước khi cải thiện rõ hơn vào cuối năm. Khả năng chỉ số hướng lên các vùng điểm số cao hơn nên được nhìn nhận như một kịch bản trung hạn kéo dài sang năm 2027, phụ thuộc vào mức độ cải thiện rõ nét hơn của điều kiện tiền tệ trong nước và sự phục hồi bền vững của dòng vốn ngoại, đặc biệt là các dòng vốn gắn với chu kỳ nâng hạng thị trường.
Tăng trưởng được thúc đẩy bởi chính sách. Hỗ trợ tài khóa cho tăng trưởng kinh tế vẫn được duy trì rõ nét. Trong bối cảnh giải ngân đầu tư công nửa đầu năm 2026 còn ở mức thấp, chúng tôi kỳ vọng chi đầu tư hạ tầng sẽ tăng tốc đáng kể trong nửa cuối năm, qua đó tạo thêm xung lực cho tâm lý thị trường.
Áp lực chi phí đầu vào hạ nhiệt. Diễn biến hạ nhiệt của giá dầu có thể góp phần giảm bớt lo ngại về lạm phát. Dù lạm phát toàn phần nhiều khả năng đã tạo đỉnh trong nửa đầu năm 2026 và một số rủi ro dư âm vẫn có thể kéo dài, mức độ ảnh hưởng của biến động giá năng lượng tới tâm lý thị trường có thể sẽ suy giảm trong nửa cuối năm.
Cổ phiếu tiếp tục duy trì sức hấp dẫn tương đối. Dù lãi suất huy động có thể nhích lên và qua đó cải thiện sức hấp dẫn của kênh tiền gửi, sự chững lại của các kênh đầu tư khác, đặc biệt là bất động sản, vàng hay tiền số, có thể giúp cổ phiếu tiếp tục giữ vị thế tương đối thuận lợi trong danh mục của cả nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức.
VN-Index hiện giao dịch tại mức P/E dự phóng khoảng 13x, tương đối sát với bình quân 5 năm. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu liên quan đến Vingroup, mặt bằng định giá của thị trường trở nên hấp dẫn hơn, ở khoảng 10,3x. Điều này cho thấy cơ hội vẫn hiện hữu ở nhiều nhóm ngành và cổ phiếu riêng lẻ, đặc biệt trong bối cảnh dòng tiền tiếp tục xoay vòng trong thị trường thay vì rút ra khỏi thị trường.
SSI cũng cho rằng quyết định của FTSE Russell nâng hạng Việt Nam lên nhóm Thị trường Mới nổi thứ cấp, với thời điểm dự kiến chính thức đưa vào bộ chỉ số từ tháng 9/2026, có thể tạo động lực đáng kể cho dòng vốn ngoại và thanh khoản thị trường.
SSI Research ước tính dòng vốn thụ động có thể đạt khoảng 1,4 tỷ USD, chủ yếu đến từ các ETF liên quan đến Vanguard, và được giải ngân theo bốn đợt theo quý trong giai đoạn 2026–2027. Để so sánh, quy mô này tương đương khoảng một nửa giá trị bán ròng lũy kế 65 nghìn tỷ đồng của khối ngoại trong 5 tháng đầu năm 2026, cho thấy chu kỳ nâng hạng có tiềm năng bù đắp đáng kể áp lực rút vốn đang diễn ra.
Cập nhật dòng vốn ước tính theo danh sách cổ phiếu tiềm năng của FTSE Russell, theo SSI Research, dẫn đầu bởi VIC sẽ có tổng dòng vốn vào ước tính: 535 triệu USD, VHM sẽ tổng dòng vốn vào ước tính: 117 triệu USD, FPT 80 triệu USD, SSI 60 triệu USD, VNM 51 triệu USD, STB 50 triệu USD, VCB 44 triệu USD, VJC 39 triệu USD, VRE 36 triệu USD, NVL 19 triệu USD, VCI 25 triệu USD, SHB 24 triệu USD, GEX 27 triệu USD và 1 số mã khác như GEX, KBC, VND, KDH, BID, BSR, GEE.
Đáng chú ý, tại bảng cập nhật ước tính dòng vốn theo danh sách cổ phiếu tiềm năng của FTSE, SSI Reseach vẫn giữ DGC với tổng dòng vốn vào ước tính 11 triệu USD.
Tại báo cáo, SSI Research nhận định, xu hướng tăng trưởng theo mô hình chữ K tiếp tục nghiêng về nhóm doanh nghiệp dẫn đầu
Áp lực cạnh tranh gia tăng được kỳ vọng sẽ tiếp tục tái định hình cấu trúc ngành tại nhiều lĩnh vực trọng yếu như vật liệu xây dựng, bán lẻ, thực phẩm & đồ uống và bất động sản, qua đó tạo điều kiện để các doanh nghiệp đầu ngành tiếp tục củng cố thị phần ngay cả khi các lực cản vĩ mô vẫn hiện hữu.
Theo các chuyên gia, diễn biến này phản ánh một quá trình phục hồi theo mô hình chữ K, trong đó nhóm doanh nghiệp dẫn đầu tiếp tục nới rộng khoảng cách về hiệu quả hoạt động, trong khi các doanh nghiệp quy mô nhỏ hơn và năng lực vốn hạn chế phải đối mặt với áp lực lớn hơn lên biên lợi nhuận và bảng cân đối kế toán.
Dù triển vọng trung hạn vẫn được hỗ trợ, các yếu tố rủi ro ngắn hạn vẫn hiện hữu tương đối rõ nét. SSItheo đó đưa ra
Mặt bằng lãi suất duy trì cao. Lãi suất nhiều khả năng tiếp tục chịu áp lực tăng, phản ánh chênh lệch kéo dài giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn. Việc các chương trình ân hạn gốc vay mua nhà hết hiệu lực cũng có thể tiếp tục tạo sức ép lên thị trường bất động sản và hệ thống ngân hàng trong các quý tới.
Chất lượng tài sản có dấu hiệu suy yếu. Nợ xấu (NPL) trong quý I/2026 có sự gia tăng một phần xuất phát từ yếu tố mùa vụ. Tuy nhiên, trong bối cảnh điều kiện tài chính tiếp tục thắt chặt, áp lực gia tăng về chất lượng tín dụng, đặc biệt tại nhóm ngân hàng quy mô nhỏ và các ngân hàng có tỷ trọng cho vay bất động sản ở mức cao, vẫn là yếu tố cần được theo dõi chặt chẽ.
Dư nợ margin tiếp tục gia tăng. Dư nợ margin toàn thị trường ước đạt 424 nghìn tỷ đồng vào cuối tháng 3/2026, tăng 3% so với quý trước và khoảng 50% so với cùng kỳ. Tính từ cuối năm 2023, dư nợ margin đã tăng 132% (tương đương tăng thêm 241 nghìn tỷ đồng), tương ứng khoảng 98% tổng giá trị bán ròng lũy kế của khối ngoại trong cùng giai đoạn.
Điều này cho thấy vai trò của nguồn vốn vay margin trong việc hấp thụ áp lực bán từ khối ngoại và các hoạt động tăng vốn như phát hành thêm và IPO của doanh nghiệp. Dù tỷ lệ margin trên vốn chủ sở hữu vẫn ở mức có thể kiểm soát, khoảng 102%, nhờ được hỗ trợ bởi tăng vốn và lợi nhuận giữ lại của các công ty chứng khoán, tỷ lệ margin trên vốn hóa free-float của HOSE đã tăng lên 13,4% vào cuối tháng 3/2026, từ mức 12,2% năm 2025 và 10,8% năm 2024, phản ánh xu hướng tích lũy đòn bẩy ngày càng rõ hơn.
Nếu khối ngoại tiếp tục bán ròng, biến động thị trường có thể gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh mặt bằng margin cao khiến thị trường nhạy cảm hơn với các cú sốc thanh khoản và sự đảo chiều của dòng vốn bên ngoài.
Rủi ro tập trung chỉ số. Theo SSI, câu chuyện tăng trưởng của Việt Nam ngày càng gắn với định hướng chính sách nhằm huy động vốn tư nhân và củng cố vai trò của các tập đoàn tư nhân lớn, qua đó tạo tiền đề để thị trường dần nhìn nhận tích cực hơn đối với giá trị của các tập đoàn tư nhân lớn.
Tuy nhiên, diễn biến chỉ số hiện vẫn chưa phản ánh đầy đủ bức tranh này, khi mức tăng đang tập trung mạnh vào một số ít cổ phiếu vốn hóa lớn, nổi bật là VIC - cổ phiếu đang chiếm tỷ trọng đáng kể trong vốn hóa thị trường. Đà tăng của VIC phản ánh cả mức độ đồng thuận cao hơn với định hướng chính sách lẫn nhu cầu tái cơ cấu kỹ thuật từ nhóm nhà đầu tư đang ở trạng thái thiếu tỷ trọng, hơn là sự cải thiện lợi nhuận trên diện rộng.
Vì vậy, chỉ số hiện vẫn phản ánh chưa đầy đủ mức độ lan tỏa của tăng trưởng, trong khi diễn biến thị trường còn đi sau quá trình mở rộng ngày càng rõ nét của khu vực kinh tế tư nhân.
Tổng hợp các yếu tố trên, mặt bằng lãi suất duy trì cao cùng điều kiện thanh khoản thắt chặt nhiều khả năng sẽ khiến thị trường tiếp tục dao động trong biên độ hẹp trong ngắn hạn, trước khi quỹ đạo tích cực hơn dần hình thành vào những tháng cuối năm.
Tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp cũng có thể chững lại tạm thời trong 1–2 quý, khi chi phí vốn cao hơn và áp lực lạm phát bắt đầu ảnh hưởng rõ hơn tới khả năng sinh lời của các nhóm ngành nhạy cảm với lãi suất và biên lợi nhuận.
Trong bối cảnh đó, chiến lược giao dịch mang tính chiến thuật, mua khi điều chỉnh và chốt lời khi thị trường hồi phục, vẫn là cách tiếp cận hiệu quả nhất trong các tháng tới.
Ở góc nhìn chu kỳ, SSI cho rằng lịch sử cho thấy các giai đoạn chịu áp lực vĩ mô và biến động mạnh của thị trường thường lại mở ra những chu kỳ đầu tư có mức sinh lời hấp dẫn nhất. Cả năm 2011 và 2022 đều ghi nhận áp lực hệ thống ở mức cao, bao gồm lạm phát tăng mạnh, thắt chặt tiền tệ, rủi ro địa chính trị gia tăng và thanh khoản suy giảm.
Tuy nhiên, ở cả hai chu kỳ, nhịp phục hồi sau đó đều rất đáng kể: VN-Index tăng 60–80% trong cả hai giai đoạn 2012–2014 và 2023–2025, qua đó tạo mức gia tăng tài sản đáng kể cho các nhà đầu tư tích lũy vị thế trong giai đoạn điều chỉnh.
Bối cảnh năm 2026 hiện mang nhiều đặc điểm bất lợi quen thuộc của các chu kỳ trước, bao gồm lãi suất gia tăng, áp lực lạm phát và bất định địa chính trị quốc tế ở mức cao.
Dù vậy, nền tảng vĩ mô hiện tại được đánh giá có sức chống chịu tốt hơn đáng kể so với các giai đoạn trước, nhờ gánh nặng nợ công thấp hơn rõ rệt, cấu trúc nền kinh tế đa dạng hơn và tiến trình cải cách pháp lý cũng như thị trường vốn tiếp tục được duy trì.
Trên tương quan tổng thể, áp lực của thị trường hiện tại vẫn trong tầm kiểm soát và ít mang tính hệ thống hơn so với các giai đoạn từng mở đường cho các nhịp phục hồi trước đây.
Đối với nhà đầu tư có tầm nhìn trung và dài hạn, các chuyên gia cho rằng năm 2026 có thể trở thành một giai đoạn tích lũy quan trọng, khi biến động ngắn hạn đang che lấp các vùng định giá hấp dẫn hơn. Dư địa tăng giá có thể dần mở ra khi điều kiện tiền tệ bớt thắt chặt, tăng trưởng lợi nhuận trở lại quỹ đạo bình thường hơn và các động lực cấu trúc, bao gồm chu kỳ nâng hạng thị trường, bắt đầu phát huy tác động rõ nét hơn.
