VN-Index giảm mạnh ngay tại vùng đỉnh ngắn hạn khi dòng tiền suy yếu và áp lực bán gia tăng. Chuyên gia cảnh báo thị trường đang bước vào giai đoạn nhạy cảm với rủi ro điều chỉnh ngày càng lớn.
Thị trường chứng khoán tuần này khép lại trong trạng thái tiêu cực khi kết phiên giao dịch ngày 22/5/2026, chỉ số VN-Index giảm mạnh 19,76 điểm, tương đương 1,04%, xuống còn 1.877,13 điểm.
Thị trường thiếu trụ đỡ
Các chuyên gia cho rằng điều đáng chú ý không nằm hoàn toàn ở mức giảm điểm, mà ở trạng thái phân hóa cực mạnh và thiếu đồng thuận giữa các nhóm cổ phiếu.
Theo VNDirect, bức tranh thị trường hiện tại cho thấy dòng tiền thông minh chưa rút khỏi thị trường, nhưng cũng không sẵn sàng giải ngân đủ mạnh để hình thành một xu hướng tăng bền vững. Những nhịp hồi trong phiên của các cổ phiếu như VND, SSI hay TCX chủ yếu mang tính kỹ thuật nhằm giữ nhịp tâm lý thay vì phản ánh sự quay lại thực sự của lực cầu.
Các nhịp kéo này nhanh chóng mất động lực chỉ sau một đến hai phiên, qua đó tạo nên những “bẫy tâm lý” khiến nhà đầu tư tưởng rằng xu hướng tăng đã quay trở lại. Việc dòng tiền liên tục dịch chuyển nhưng không neo đậu đủ lâu ở bất kỳ nhóm ngành nào cho thấy niềm tin vào khả năng hình thành một sóng tăng trung hạn vẫn còn rất yếu.
Ngoài áp lực kỹ thuật, thị trường còn chịu sức ép lớn từ yếu tố vĩ mô, đặc biệt là tỷ giá, lãi suất và hoạt động rút vốn của khối ngoại. Trong phiên 22/5, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng tới 3.216 tỷ đồng, nâng tổng giá trị bán ròng cả tuần vượt mốc 6.000 tỷ đồng. Một số mã vốn hóa lớn như MSB bị xả mạnh, trong khi lực mua đối trọng ở FPT và ACB không đủ sức hấp thụ áp lực cung. Điều này khiến cấu trúc dòng tiền nội càng trở nên mong manh hơn.
Đưa ra nhận định về thị trường, ông Nguyễn Tấn Phong, chuyên gia phân tích CTCK Pinetree, cho rằng thị trường đang chịu áp lực điều chỉnh từ cả yếu tố trong nước lẫn quốc tế. Trong nước, một số nhóm cổ phiếu dẫn dắt đã có dấu hiệu tạm chững lại sau giai đoạn tăng mạnh trước đó. Còn trên thị trường quốc tế, căng thẳng giữa Mỹ và Iran vẫn chưa có tiến triển khi các cuộc đàm phán tiếp tục bế tắc. Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa khiến giá dầu duy trì ở mức cao, từ đó làm gia tăng lo ngại về lạm phát và tạo áp lực lên thị trường tài chính toàn cầu.
VN-Index đối mặt tuần rung lắc mạnh
Trong tuần giao dịch tới, vị chuyên gia dự báo thị trường nhiều khả năng sẽ có nhiều biến động sau khi VN-Index không thể vượt qua vùng đỉnh ngắn hạn và xuất hiện áp lực bán mạnh trong phiên cuối tuần. Diễn biến này phản ánh tâm lý thận trọng đang gia tăng, đặc biệt khi dòng tiền chưa đủ mạnh để duy trì đà tăng sau giai đoạn hồi phục trước đó.
“Thị trường hiện đối mặt với hai rủi ro lớn cần được theo dõi sát. Thứ nhất là nguy cơ về an ninh năng lượng toàn cầu. Việc eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa đang khiến nguồn cung dầu rơi vào trạng thái căng thẳng. Nếu giá dầu tiếp tục leo thang, Việt Nam có thể chịu áp lực kép từ chi phí nhập khẩu tăng cao và nguy cơ lạm phát quay trở lại, qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, tiêu dùng và lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết.
Thứ hai đến từ chính sách tiền tệ của Mỹ. Trong bối cảnh giá dầu tăng có thể khiến lạm phát tại Mỹ nóng trở lại, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có khả năng duy trì lãi suất cao lâu hơn, thậm chí không loại trừ khả năng quay lại chu kỳ tăng lãi suất nếu áp lực giá cả vượt kiểm soát. Kịch bản này thường tạo sức ép lớn lên các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam, do dòng vốn ngoại có xu hướng rút khỏi tài sản rủi ro để quay về các kênh trú ẩn an toàn hơn bằng USD.
Ông Nguyễn Phạm Thành Long, chuyên gia phân tích tại VNDirect chia sẻ dữ liệu từ hệ thống của VNDirect với 25 nhóm ngành cho thấy mức độ co hẹp của dòng tiền đang ở mức đáng báo động khi chỉ còn 4/25 nhóm duy trì trạng thái sức mạnh dương.
Trong đó, nhóm cao su gồm GVR, DPR, PHR, DRI và CFM nổi lên như ứng viên dẫn dắt tiềm năng nhất. Đây là nhóm có nền tích lũy kéo dài hơn hai năm, đồng thời thể hiện độ bền giá vượt trội so với thị trường chung. Nếu nhóm này tiếp tục giữ giá hoặc hồi phục sớm hơn VN-Index trong các nhịp rung lắc tới, đó sẽ là tín hiệu xác nhận vai trò “thủ lĩnh” cho chu kỳ tháng 6 và tháng 7.
Ở chiều ngược lại, nhóm dầu khí như PLX hay OIL đang phát tín hiệu nguy hiểm dù xuất hiện các nhịp hồi ngắn hạn. Sau giai đoạn giảm sâu, những nhịp phục hồi hiện tại chủ yếu mang tính kỹ thuật do trạng thái quá bán, chưa có đủ nền tích lũy để xác lập xu hướng mới. Việc mua đuổi trong giai đoạn này được đánh giá là cực kỳ rủi ro. Các nhóm bất động sản, nhựa, bán lẻ và thủy sản cũng đang nằm trong nhóm yếu nhất thị trường khi vừa mất cấu trúc tích lũy vừa vận động kém hơn chỉ số chung. Chiến lược phù hợp với các nhóm này hiện chỉ là tận dụng nhịp hồi để giảm tỷ trọng.
Trong bối cảnh hiện tại, việc xây dựng trước các kịch bản vận động là cần thiết nhằm loại bỏ yếu tố cảm tính và tránh tình trạng giao dịch liên tục nhưng hiệu quả thấp, khiến tài khoản hao mòn bởi phí giao dịch và các nhịp T+ bất lợi.
“Ở kịch bản tích cực, xác suất hiện không cao, VN-Index cần giữ vững vùng 1.875-1.885 điểm đồng thời thanh khoản phải cải thiện rõ rệt. Khi đó, nhà đầu tư có thể tiếp tục nắm giữ danh mục và chỉ xem xét gia tăng tỷ trọng ở nhóm cao su nếu xuất hiện tín hiệu vượt đỉnh xác nhận.
Trong kịch bản tiêu cực được đánh giá có xác suất lớn hơn 50% nếu VN-Index đánh mất mốc 1.875 và đặc biệt là thủng vùng 1.854 điểm, áp lực bán có thể tăng tốc rất nhanh về khu vực 1.800 điểm. Khi đó, ưu tiên hàng đầu phải là bảo toàn vốn bằng cách hạ tỷ trọng cổ phiếu xuống dưới 50%.
Kịch bản còn lại là thị trường tiếp tục đi ngang trong vùng 1.870-1.900 điểm với thanh khoản thấp quanh ngưỡng 20.000 tỷ đồng. Đây là trạng thái gây “ức chế” nhất bởi thị trường không đủ mạnh để tăng nhưng cũng chưa đủ yếu để giảm sâu. Trong môi trường như vậy, việc mua breakout hay liên tục đảo hàng đều tiềm ẩn nguy cơ thua lỗ kép do nhiễu xu hướng và áp lực T+.
Từ các yếu tố trên cho thấy chiến lược phù hợp nhất với nhà đầu tư vẫn là ưu tiên quản trị rủi ro. Tỷ trọng cổ phiếu nên duy trì ở mức 50-70%, đồng thời giữ tỷ lệ tiền mặt từ 30-50% để sẵn sàng ứng phó nếu thị trường điều chỉnh sâu về vùng 1.800 điểm”, ông Long khuyến nghị.
