Trong bối cảnh thanh khoản toàn cầu có nguy cơ tiếp tục bị siết chặt, thị trường tiền điện tử đang bước vào giai đoạn định giá lại mạnh mẽ sau thời gian dài hưởng lợi từ kỳ vọng nới lỏng tiền tệ.
Giá Bitcoin lao dốc mạnh
Trên thị trường tiền điện tử, giá Bitcoin (BTC) đã lao dốc khoảng 3% xuống gần mốc 78.000 USD/BTC vào sáng thứ Bảy theo giờ châu Á, xóa sạch toàn bộ mức tăng đạt được trong tuần trước sau khi từng vượt 82.000 USD. Đà giảm của Bitcoin nhanh chóng kéo theo hàng loạt đồng tiền số lớn khác như Ether, Solana, XRP và Dogecoin.
Theo dữ liệu từ CoinDesk, Ethereum (ETH) giảm 3,3% xuống còn 2.189 USD/ETH, nâng mức giảm trong tuần lên 5,3%, mạnh nhất trong nhóm các đồng tiền điện tử có vốn hóa lớn. Solana (SOL) mất 5% xuống 86,98 USD/SOL và hiện thấp hơn 7% so với một tuần trước. XRP giảm 4,3% xuống 1,41 USD, trong khi Dogecoin (DOGE) mất 4,2% còn 0,1095 USD/DOGE. BNB ghi nhận mức giảm nhẹ hơn, khoảng 3,9% trong ngày nhưng vẫn duy trì mức tăng 1,1% tính trong tuần.
Tính đến chiều cùng ngày, BTC tiếp tục giảm thêm về mức 77.640 USD/BTC gây tâm lý hoang mang cho nhiều nhà đầu tư vốn đang kỳ vọng thị trường bước vào xu hướng tăng.
Theo đánh giá, đợt lao dốc này đã kích hoạt làn sóng thanh lý quy mô lớn trên thị trường phái sinh tiền điện tử. Dữ liệu từ CoinGlass cho thấy tổng giá trị các vị thế bị thanh lý trong 24 giờ qua lên tới 581 triệu USD. Đáng chú ý, khoảng 552 triệu USD trong số này đến từ các vị thế mua sử dụng đòn bẩy, tương đương gần 95% tổng giá trị thanh lý, cho thấy phần lớn nhà đầu tư đã đặt cược vào khả năng giá tiếp tục đi lên trước khi thị trường bất ngờ đảo chiều.
Bitcoin và Ethereum là hai tài sản chịu thiệt hại nặng nề nhất, với giá trị thanh lý lần lượt đạt 189 triệu USD và 151 triệu USD. Lệnh thanh lý đơn lẻ lớn nhất là vị thế BTCUSDT trị giá 21,59 triệu USD trên sàn Bitget.
Theo giới phân tích, việc tỷ lệ thanh lý nghiêng gần như hoàn toàn về phía các vị thế mua phản ánh mức độ sử dụng đòn bẩy quá cao trên thị trường. Khi giá giảm mạnh trong thời gian ngắn, các lệnh bán giải chấp bị kích hoạt đồng loạt, tạo ra hiệu ứng dây chuyền khiến áp lực bán càng gia tăng.
Theo CoinDesk, diễn biến của thị trường tiền điện tử đồng pha với làn sóng bán tháo trên thị trường tài chính toàn cầu. Chỉ số S&P 500 giảm 1,2%, ghi nhận phiên tồi tệ nhất kể từ tháng 3, trong khi chỉ số Philadelphia Semiconductor Index lao dốc 4% sau nhiều tuần tăng mạnh. Trên thị trường trái phiếu, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt 4,5%, còn lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 30 năm lần đầu tiên chạm ngưỡng 4%. Tại Anh, lãi suất trái phiếu dài hạn tăng lên mức cao nhất trong 28 năm.
Áp lực chính đối với thị trường hiện nay đến từ lo ngại lạm phát quay trở lại. Các số liệu CPI và PPI của Mỹ công bố đầu tuần đều cao hơn dự báo, trong khi giá dầu Brent vượt 105 USD/thùng do căng thẳng địa chính trị liên quan đến Iran và tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz. Những yếu tố này khiến nhà đầu tư thay đổi kỳ vọng: Thay vì tin Fed sẽ sớm cắt giảm lãi suất, thị trường bắt đầu tính đến khả năng cơ quan này có thể tiếp tục nâng lãi suất để kiềm chế lạm phát.
Úc siết thuế crypto, nhà đầu tư lo ngại
Trong khi đó, những thay đổi được đề xuất đối với thuế thu nhập từ vốn (Capital Gains Tax - CGT) tại Úc đang làm dấy lên lo ngại trong cộng đồng tiền điện tử, khi nhiều chuyên gia cảnh báo chính sách mới có thể làm suy giảm động lực nắm giữ tài sản số dài hạn tại quốc gia này, đồng thời tác động mạnh đến nhóm nhà đầu tư có thu nhập thấp.
Theo đề xuất cải cách được chính phủ Đảng Lao động Úc công bố hôm thứ Ba trong khuôn khổ ngân sách tài khóa năm 2027, mức thuế tối thiểu 30% sẽ được áp dụng đối với lợi nhuận đầu tư. Đồng thời, chính phủ cũng đề xuất bãi bỏ ưu đãi giảm 50% thuế lợi tức vốn dành cho các tài sản được nắm giữ trên 12 tháng, một cơ chế vốn được xem là động lực quan trọng thúc đẩy đầu tư dài hạn.
Ông Robin Singh, CEO kiêm nhà sáng lập nền tảng thuế tiền điện tử Koinly, cho rằng các thay đổi này là sự kết hợp giữa yếu tố tích cực về lý thuyết và tác động tiêu cực trên thực tế đối với phần lớn nhà đầu tư tiền số.
Theo ông, hệ thống mới về mặt lý thuyết có thể giúp bảo vệ nhà đầu tư khỏi việc bị đánh thuế trên phần lợi nhuận chỉ phát sinh do lạm phát. Tuy nhiên, trong thực tế, phần lớn nhà đầu tư tiền điện tử sẽ phải đóng thuế nhiều hơn, đặc biệt là nhóm thu nhập thấp.
Các chuyên gia cho rằng thay đổi này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý đầu tư dài hạn trong thị trường tiền điện tử, đặc biệt trong bối cảnh ngày càng nhiều nhà đầu tư trẻ xem crypto như công cụ xây dựng tài sản trong tương lai.
Một báo cáo năm 2025 từ Independent Reserve cho thấy khoảng 30% nhà đầu tư tham gia thị trường tiền điện tử nhằm đa dạng hóa danh mục đầu tư, trong khi 25% kỳ vọng làm giàu nhanh chóng từ tài sản số.
Ông Singh cho rằng việc xóa bỏ ưu đãi thuế đối với các khoản đầu tư nắm giữ dài hạn sẽ khiến chiến lược “hodl” - thuật ngữ chỉ việc nắm giữ tài sản trong thời gian dài mất đi đáng kể sức hấp dẫn.
“Đối với các nhà đầu tư nhỏ lẻ và quy mô vừa, ưu đãi thuế khi nắm giữ lâu dài (hodl) thực tế đã biến mất. Lịch sử cho thấy tiền điện tử đã tăng trưởng nhanh hơn nhiều so với lạm phát, vì vậy việc điều chỉnh theo lạm phát không đủ để bù đắp cho khoản giảm giá 50%. Khi không còn ưu đãi thuế cho việc nắm giữ, hãy kỳ vọng vào việc giao dịch thường xuyên hơn và thời gian nắm giữ ngắn hơn”, ông nói.
Dù vậy, CEO Koinly cũng cho rằng thị trường luôn có khả năng thích ứng. Các nhà đầu tư sẽ điều chỉnh lại chiến lược của họ, các cố vấn sẽ điều chỉnh lại lời khuyên của họ và mọi thứ sẽ ổn định trở lại.
Quan điểm này cũng được chia sẻ bởi ông Jonathon Miller, Tổng giám đốc khu vực Úc của sàn giao dịch tiền điện tử Kraken. Theo ông Miller, việc giảm lợi ích của chiến lược nắm giữ dài hạn có thể khiến nhà đầu tư ưu tiên giao dịch ngắn hạn hơn.
“Rủi ro lớn hơn là việc giảm bớt lợi ích của việc nắm giữ dài hạn sẽ khiến tinh thần đầu tư kiên nhẫn trở nên kém hấp dẫn hơn, đặc biệt là trong một thị trường nơi tài sản có thể được giao dịch suốt ngày đêm. Điều đó có thể đẩy một số nhà đầu tư hướng tới hành vi ngắn hạn hơn và đó không hẳn là chiến lược tốt nhất để xây dựng sự tăng trưởng tài sản lâu dài”, Miller nói.
Ông cũng cảnh báo định hướng phát triển của ngành tài sản số nói chung có thể bị ảnh hưởng bởi chính sách thuế mới từ Úc. “Lĩnh vực này sẽ tiếp tục phát triển, nhưng các chính sách có thể ảnh hưởng đến việc sự phát triển đó được xây dựng dựa trên niềm tin dài hạn hay hoạt động ngắn hạn”.
Trong khi đó, bà Andrea Yuen, đồng CEO của nền tảng giao dịch tiền điện tử Swyftx, cho rằng các thay đổi thuế có thể thúc đẩy dòng vốn dịch chuyển sang các cấu trúc đầu tư dài hạn mang tính tổ chức hơn.
“Sự thay đổi này có khả năng đóng vai trò là chất xúc tác cho dòng vốn đầu tư dài hạn trong vài năm tới. Chúng tôi dự đoán sẽ có một xu hướng đáng kể hướng tới việc phân bổ tiền điện tử trong danh mục đầu tư hưu trí và các quỹ hưu trí tự quản. Về cơ bản, các nhà đầu tư đang được khuyến khích hướng tới việc tạo ra của cải dài hạn một cách có cấu trúc”, bà Yuen cho biết.
Xu hướng này phần nào đã xuất hiện trên thị trường. BTC Markets cho biết trong Báo cáo Nghiên cứu Nhà đầu tư của mình rằng số lượng đăng ký quỹ hưu trí tự quản (SMSF) đã tăng 69% so với cùng kỳ năm trước trong năm tài chính 2024-2025.
Trong bối cảnh áp lực lạm phát và chính sách siết chặt tiền tệ quay trở lại, thị trường tiền điện tử đang đối mặt giai đoạn biến động mạnh, nơi cả giá tài sản lẫn niềm tin đầu tư dài hạn đều bị thử thách.
