Giải bài toán “hạ tầng mềm” đón vốn đầu tư chất lượng cao

Diễn đàn Doanh nghiệp đã có cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn KN Holdings, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam xoay quanh chiến lược nâng cấp năng lực cạnh tranh này.

- Với vai trò vừa là lãnh đạo doanh nghiệp đồng thời là Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, ông nhìn nhận thế nào về sứ mệnh của VCCI trong việc kết nối để tạo ra một “hạ tầng mềm” vững chắc cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam?

Theo tôi, sứ mệnh cốt lõi của VCCI hiện nay là củng cố niềm tin và định hình các khung hợp tác chiến lược nhằm giúp doanh nghiệp yên tâm phân bổ nguồn vốn đầu tư dài hạn.

Chúng ta cần hiểu rõ, nếu đường sá, bến cảng, hay các khu công nghiệp là hạ tầng cứng phục vụ sản xuất, thì hạ tầng mềm chính là thể chế, chất lượng thực thi chính sách, văn hóa kinh doanh và mạng lưới liên kết giữa các chủ thể trong nền kinh tế.

Đối với những đơn vị đầu tư phát triển hạ tầng quy mô lớn như KN Holdings, một môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định và có tính dự báo cao là nền tảng tiên quyết để đưa ra các quyết định đầu tư chiến lược.

VCCI hoàn toàn có thể tối ưu hóa vai trò này thông qua việc nâng cao chất lượng đối thoại chính sách, tháo gỡ trực tiếp các điểm nghẽn trong khâu thực thi và tạo cơ sở để cơ quan quản lý hoàn thiện pháp luật. Song song đó, VCCI cần thúc đẩy đạo đức kinh doanh gắn liền với các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG), coi đây là giấy thông hành để xây dựng các quan hệ hợp tác bền vững.

Việc tăng cường liên kết giữa các hiệp hội cũng đặc biệt quan trọng nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ thâm nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Chỉ khi hạ tầng mềm được củng cố vững chắc, dòng vốn đổ vào hạ tầng cứng mới mang lại hiệu suất kinh tế tối ưu.

- Ở góc độ Hiệp hội, theo ông cần làm gì để nâng cao hiệu quả phản biện chính sách, góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn trong môi trường kinh doanh?

Tiếng nói phản biện chính sách chỉ thực sự có sức nặng khi mọi kiến nghị đều được bảo chứng bằng dữ liệu thực tiễn, có khả năng lượng hóa chi phí tuân thủ của doanh nghiệp và đi kèm các giải pháp khả thi. Các hiệp hội phải bóc tách rõ ràng đâu là rào cản do quy định pháp luật, đâu là ách tắc do năng lực thực thi, từ đó chỉ định đích danh cơ quan thẩm quyền cần giải quyết và dự báo tác động của giải pháp.

Bên cạnh đó, các hiệp hội cần chuyển từ thế bị động sang chủ động tham gia xây dựng chính sách ngay từ giai đoạn đầu, đặc biệt đối với các xu hướng mang tính bước ngoặt như giảm phát thải, truy xuất nguồn gốc hay chuyển đổi số. Để làm được điều này, đòi hỏi sự đầu tư nghiêm túc cho mạng lưới chuyên gia nghiên cứu độc lập. Tôi cho rằng VCCI cần thiết lập một cơ chế giám sát tiến độ xử lý kiến nghị minh bạch, phân công đầu mối phụ trách rõ ràng để đảm bảo mọi vướng mắc đều được giải quyết dứt điểm.

Với Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, ưu tiên hàng đầu hiện nay là rà soát sự đồng bộ, liên thông giữa các thủ tục về đất đai, đầu tư, xây dựng và môi trường. Việc tháo gỡ các khâu bế tắc, chồng chéo này sẽ giúp các dự án sớm đủ điều kiện pháp lý để triển khai, từ đó khơi thông nguồn lực lớn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, bản thân các doanh nghiệp cũng phải có trách nhiệm cung cấp thông tin minh bạch và đóng góp nguồn lực chuyên môn, bởi thước đo thành công cuối cùng chính là sự sụt giảm về chi phí và thời gian tuân thủ thủ tục hành chính.

- Với góc nhìn từ một doanh nghiệp tiên phong trong phát triển các khu công nghiệp thế hệ mới theo tiêu chuẩn xanh và ESG, ông đánh giá đâu là nút thắt lớn nhất trong việc liên kết các hiệp hội và doanh nghiệp để tạo nên một hệ sinh thái cạnh tranh đủ sức đón đầu các dòng vốn đầu tư chất lượng cao?

Từ thực tiễn định hướng tại KNIC, tôi cho rằng rào cản lớn nhất hiện nay là sự thiếu hụt các cơ chế phối hợp liên ngành cụ thể để giải quyết trọn gói nhu cầu của nhà đầu tư. Một khu công nghiệp muốn hấp dẫn dòng vốn chất lượng cao không thể chỉ dựa vào quỹ đất, mà đòi hỏi sự sẵn sàng đồng bộ của hạ tầng năng lượng tái tạo, logistics, tài chính xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao. Khi các điều kiện vận hành dài hạn này không được đảm bảo, lợi thế địa lý sẽ mất đi sức hút.

Về khía cạnh vĩ mô, các chính sách liên quan đến kinh tế tuần hoàn, xác nhận dự án xanh hay tiếp cận tài chính xanh cần phải đồng bộ và có tính ứng dụng thực tiễn cao. Doanh nghiệp chỉ dám rót vốn chuyển đổi xanh khi họ có đủ cơ sở pháp lý để tính toán bài toán chi phí và biên lợi nhuận dài hạn.

Do đó, VCCI và các hiệp hội cần đứng ra tổ chức các mô hình hợp tác bám sát chuỗi giá trị. Chẳng hạn, để đón một dự án công nghệ cao, đơn vị phát triển hạ tầng phải ngồi lại cùng các nhà cung ứng năng lượng, logistics và cơ sở đào tạo để thống nhất tiêu chuẩn kỹ thuật và tiến độ.

Giá trị của dòng vốn đầu tư chất lượng cao còn nằm ở khả năng giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Tôi kỳ vọng sự phối hợp giữa VCCI, các hiệp hội và doanh nghiệp sẽ tạo được những liên kết như vậy.

- Trân trọng cảm ơn ông!