Hà Nội dự kiến đa dạng nguồn hình thành quỹ nhà ở an sinh, từ đầu tư công, mua nhà ở đến thuê nhà của tổ chức, cá nhân khi cần thiết.
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành dự thảo Quy định về các biện pháp tạo lập, quản lý, khai thác nhà ở phục vụ mục tiêu an sinh xã hội và phát triển Thủ đô.
Theo đó, nhà ở phục vụ mục tiêu an sinh xã hội của Thành phố là nhà ở được tạo lập nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho các đối tượng cần được hỗ trợ về nhà ở hoặc phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.
Việc tạo lập quỹ nhà ở an sinh được thực hiện thông qua các hình thức: Đầu tư xây dựng mới các dự án nhà ở bằng vốn đầu tư công của TP; Mua nhà ở thương mại, nhà ở xã hội để bổ sung quỹ nhà ở an sinh; Tiếp nhận quỹ nhà ở được bàn giao cho TP theo cơ chế hoàn trả, thanh toán, hỗ trợ hoặc theo các hình thức khác theo quy định của pháp luật; Chuyển đổi công năng, sắp xếp lại nhà, đất công đủ điều kiện để tạo lập quỹ nhà ở an sinh theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công; Tiếp nhận nhà ở do tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tài trợ, hiến tặng hợp pháp cho TP.
Đặc biệt, TP khuyến khích tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài đầu tư xây dựng, cải tạo hoặc đóng góp nguồn lực hợp pháp để phát triển quỹ nhà ở phục vụ mục tiêu an sinh xã hội. Các doanh nghiệp tham gia đầu tư, tạo lập quỹ nhà ở được xem xét hưởng các chính sách ưu đãi về đất đai, thuế, tín dụng, thủ tục đầu tư và các cơ chế hỗ trợ khác theo quy định của pháp luật.
Hằng năm, Sở Xây dựng chủ trì phối hợp với các sở, ngành và UBND cấp xã rà soát nhu cầu nhà ở phục vụ mục tiêu an sinh xã hội và phát triển Thủ đô, làm cơ sở đề xuất phương án huy động nguồn lực xã hội hóa.
Theo Chương trình phát triển nhà ở TP Hà Nội giai đoạn 2021-2030, Hà Nội đặt mục tiêu phát triển đồng bộ các loại hình nhà ở, trong đó có nhà ở xã hội và nhà ở phục vụ các nhóm đối tượng có nhu cầu thực sự về chỗ ở. Việc xây dựng cơ chế riêng đối với quỹ nhà ở an sinh được kỳ vọng sẽ góp phần bổ sung thêm nguồn lực để thực hiện mục tiêu này.
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là TP có thể thuê nhà ở của tổ chức, cá nhân để tạo lập quỹ nhà ở trong trường hợp cần thiết theo quy định của pháp luật.
Theo các chuyên gia, đây được xem là giải pháp giúp đa dạng hóa nguồn hình thành quỹ nhà ở an sinh, bên cạnh các hình thức đầu tư xây dựng mới hoặc mua lại nhà ở. Đồng thời, cơ chế này cũng tạo thêm dư địa cho TP chủ động đáp ứng nhu cầu chỗ ở trong những giai đoạn phát sinh nhu cầu lớn hoặc cần bố trí nhà ở khẩn cấp cho các đối tượng thuộc diện hỗ trợ.
Dự thảo quy định các đối tượng được xem xét bố trí nhà ở gồm người thu nhập thấp tại khu vực đô thị; công nhân, người lao động làm việc tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao; cán bộ, công chức, viên chức của TP; chuyên gia, nhà khoa học, văn nghệ sĩ, trí thức và nhân lực chất lượng cao; người bị thu hồi đất cần bố trí tái định cư tạm thời; người gặp khó khăn về nhà ở đáp ứng điều kiện theo quy định; người gặp khó khăn đột xuất do thiên tai, hỏa hoạn hoặc các tình huống bất khả kháng khác và các đối tượng đặc thù do UBND TP Hà Nội quyết định.
UBND TP Hà Nội yêu cầu việc xét duyệt, bố trí sử dụng nhà ở phải bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan, đúng đối tượng, đúng tiêu chuẩn và đúng thứ tự ưu tiên. Mỗi đối tượng chỉ được bố trí sử dụng một suất nhà ở trong cùng một chính sách hỗ trợ, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Người được bố trí nhà ở có trách nhiệm sử dụng đúng mục đích, đúng thỏa thuận và chấp hành việc kiểm tra, giám sát của cơ quan có thẩm quyền.
Dự thảo cũng quy định giá thuê nhà ở thuộc quỹ nhà ở an sinh do UBND TP Hà Nội ban hành và được điều chỉnh định kỳ tối thiểu 3 năm một lần hoặc khi có biến động lớn về chi phí quản lý, vận hành.
Trong bối cảnh Luật Thủ đô 2024 và Luật Nhà ở 2023 đều có nhiều quy định nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho các nhóm đối tượng cần được hỗ trợ, việc xây dựng cơ chế tạo lập và quản lý quỹ nhà ở an sinh được kỳ vọng sẽ góp phần tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà ở, đồng thời đáp ứng tốt hơn nhu cầu cư trú của người dân Thủ đô.
Theo chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2026-2030 được Chính phủ giao, Hà Nội thuộc nhóm địa phương có mục tiêu phát triển nhà ở xã hội lớn nhất cả nước. Đây được xem là một trong những cơ sở để TP tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách phát triển quỹ nhà ở phục vụ mục tiêu an sinh xã hội trong thời gian tới.
Nếu được thông qua, quy định mới sẽ tạo thêm cơ sở pháp lý để Hà Nội chủ động hình thành quỹ nhà ở phục vụ mục tiêu an sinh, đồng thời đa dạng hóa các giải pháp hỗ trợ nhà ở cho các nhóm đối tượng ưu tiên trên địa bàn.
