Dù đã có nhà ở hợp pháp, người dân tại Hà Nội vẫn có thể được xem xét mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội nếu nơi ở hiện tại cách xa nơi làm việc từ 20 km trở lên.
UBND TP Hà Nội vừa ban hành Quyết định 51, cho phép người đã có nhà ở hợp pháp vẫn được xét mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định. Trong đó, khoảng cách từ nơi ở hiện tại đến nơi làm việc phải từ 20 km trở lên và được xác định theo tuyến đường bộ ngắn nhất trên Google Maps (chế độ ô tô) tại thời điểm tiếp nhận, xét duyệt hồ sơ.
Theo quy định mới, để đủ điều kiện mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội trong trường hợp đã có nhà ở, người dân phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí như: có một nhà ở thuộc sở hữu hợp pháp trên địa bàn Hà Nội; chưa từng mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội tại Hà Nội; khoảng cách từ dự án nhà ở xã hội đăng ký mua đến nơi làm việc phải nhỏ hơn 2/3 khoảng cách từ nhà hiện tại đến nơi làm việc; đồng thời đáp ứng điều kiện về đối tượng và thu nhập theo quy định. Với người đã kết hôn đứng đơn đăng ký, cả hai vợ chồng đều phải đáp ứng các điều kiện này.
Quy định được áp dụng cho các nhóm đối tượng thuộc diện hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội theo Luật Nhà ở 2023 như người có công, hộ nghèo, cận nghèo, người thu nhập thấp, công nhân, người lao động tại doanh nghiệp, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Mức thu nhập tối đa để được mua nhà ở xã hội là không quá 20 triệu đồng/tháng với người độc thân và không quá 40 triệu đồng/tháng với hộ gia đình.
Theo các chuyên gia bất động sản, đây là điều chỉnh mang tính thực tế cao bởi nhiều người dù có nhà nhưng lại ở quá xa nơi làm việc, phải di chuyển hàng chục km mỗi ngày, gây áp lực lớn về thời gian, chi phí và chất lượng sống.
Một chuyên gia trong lĩnh vực phát triển nhà ở nhận định, chính sách nhà ở xã hội không nên chỉ nhìn vào tiêu chí “đã có hay chưa có nhà”, mà cần xét đến khả năng tiếp cận chỗ ở phù hợp với công việc và đời sống hằng ngày. Nếu người lao động phải sống xa trung tâm, xa khu công nghiệp hoặc nơi làm việc thì việc tiếp cận nhà ở xã hội gần nơi làm việc là hoàn toàn hợp lý.
Theo vị chuyên gia này, việc Hà Nội đưa ra tiêu chí khoảng cách là cách tiếp cận linh hoạt hơn, phản ánh đúng bản chất của nhu cầu an cư gắn với sinh kế, thay vì chỉ đánh giá trên giấy tờ sở hữu nhà ở.
Dù mở rộng điều kiện tiếp cận, giới chuyên gia cũng cho rằng việc kiểm soát hồ sơ và xét duyệt cần được thực hiện chặt chẽ để tránh trục lợi chính sách.
Đặc biệt, việc xác định khoảng cách bằng Google Maps và yêu cầu khoảng cách từ dự án đăng ký mua đến nơi làm việc phải ngắn hơn đáng kể so với nơi ở hiện tại được xem là “hàng rào kỹ thuật” cần thiết nhằm hạn chế đầu cơ, đảm bảo chính sách đến đúng đối tượng có nhu cầu thực.
UBND TP Hà Nội cũng quy định rõ cách xác định địa điểm làm việc theo từng nhóm lao động. Với người làm việc theo hợp đồng, địa điểm căn cứ theo hợp đồng lao động hoặc quyết định tuyển dụng, phân công. Với lao động lưu động, địa điểm được xác định theo đơn vị quản lý trực tiếp và nơi tập trung chính thức; còn lao động tự do được tính theo nơi thường xuyên diễn ra hoạt động nghề nghiệp hoặc kinh doanh.
Trước đó, đầu tháng 4/2026, Hà Nội cũng ban hành Quyết định số 37 quy định tiêu chí cho người bị thu hồi đất khi cải tạo, chỉnh trang đô thị được mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội. Theo đó, người đủ điều kiện tái định cư nhưng không mua hoặc không đủ điều kiện, gặp khó khăn về nhà ở sẽ được mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm.
Theo kế hoạch phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2026–2030, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành tối thiểu 120.000 căn ở cấp độ 1 và định hướng phát triển 500.000 căn ở cấp độ 2, phục vụ đa mục tiêu.
Các chuyên gia cho rằng, để đạt mục tiêu này, bên cạnh việc mở rộng đối tượng thụ hưởng, điều quan trọng hơn là phải tăng nguồn cung thực chất, tháo gỡ thủ tục đầu tư, rút ngắn quy trình phê duyệt và tạo cơ chế đủ hấp dẫn để doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội.
Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở ngày càng lớn tại các đô thị đặc biệt như Hà Nội, việc điều chỉnh chính sách theo hướng linh hoạt, sát thực tế được xem là bước đi cần thiết để nhà ở xã hội trở về đúng bản chất: phục vụ nhu cầu ở thật của người dân.
.jpg "Ninh Bình tăng tốc hoàn thành hơn 6.000 căn nhà ở xã hội trong năm nay")
