Hà Nội thúc đẩy triển khai các dự án nhà ở cho thuê ngay trong tháng 6, đồng thời nghiên cứu nâng tỷ lệ quỹ nhà xã hội cho thuê lên 20-30% nhằm đáp ứng nhu cầu ở thực.
Tại cuộc họp triển khai chỉ đạo của Trung ương về phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê mới đây, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu các sở, ngành khẩn trương hoàn thiện thủ tục để có thể khởi công một số dự án nhà ở cho thuê ngay trong tháng 6.
Đây được xem là bước đi cụ thể đầu tiên của Hà Nội sau chỉ đạo của Chính phủ về việc phát triển mạnh phân khúc nhà ở cho thuê nhằm giải quyết nhu cầu an cư cho người lao động, công nhân, sinh viên và các nhóm thu nhập trung bình - thấp tại đô thị.
Theo chỉ đạo của lãnh đạo thành phố, dự án nhà ở sinh viên tại khu Pháp Vân - Tứ Hiệp sẽ được ưu tiên triển khai trước. Hà Nội yêu cầu tận dụng tối đa các thiết kế sẵn có nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, tiết kiệm chi phí và đẩy nhanh tiến độ đưa dự án vào sử dụng.
Song song với đó, thành phố tiếp tục rà soát hàng loạt quỹ đất và dự án có khả năng phát triển nhà ở cho thuê tại phường Việt Hưng cũng như khu vực Khu Công nghệ cao Hòa Lạc.
Theo lãnh đạo thành phố, nhóm đối tượng được hưởng chính sách nhà ở cho thuê sẽ rất rộng, bao gồm công nhân, sinh viên, cán bộ lực lượng vũ trang, giáo viên, bác sĩ, phóng viên và nhiều nhóm lao động khác đang sinh sống, làm việc tại Hà Nội nhưng chưa có điều kiện sở hữu nhà ở.
“Quan điểm mới của Chính phủ là phát triển thị trường bất động sản cho thuê theo hướng dài hạn, phục vụ nhu cầu ở thực của người dân, không nhằm mục tiêu đầu cơ hay tích sản. Nhà ở trước hết phải là nơi để ở”, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.
Đáng chú ý, Hà Nội cho biết sẽ nghiên cứu điều chỉnh tăng tỷ lệ quỹ nhà ở xã hội dành cho thuê lên khoảng 20-30% tùy từng dự án. Trước đây, tỷ lệ này từng được quy định khoảng 20% nhưng trên thực tế nhiều dự án chủ yếu tập trung vào phân khúc bán, trong khi nguồn cung nhà ở cho thuê gần như rất hạn chế.
Lãnh đạo thành phố cũng yêu cầu xây dựng cơ chế quản lý thống nhất đối với quỹ nhà ở xã hội cho thuê thay vì để mỗi chủ đầu tư tự vận hành theo các tiêu chuẩn khác nhau như hiện nay.
Để bảo đảm mục tiêu khởi công dự án đầu tiên ngay trong tháng 6, Hà Nội giao nhiều nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành. Trong đó, Sở Quy hoạch - Kiến trúc chịu trách nhiệm rà soát quỹ đất phù hợp, ưu tiên khu vực có khả năng kết nối giao thông công cộng, gần khu công nghiệp, khu công nghệ cao hoặc nơi tập trung lực lượng lao động lớn.
Sở Tài chính nghiên cứu cơ chế lựa chọn nhà đầu tư theo hướng đặc thù nhằm rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục. Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp rà soát quỹ đất công đủ điều kiện triển khai dự án, trong khi Sở Xây dựng hỗ trợ hoàn thiện thủ tục thiết kế, cấp phép xây dựng để bảo đảm tiến độ khởi công.
Các xã, phường cũng được giao phối hợp giải phóng mặt bằng, rà soát quỹ đất và tháo gỡ khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai.
Theo các chuyên gia, động thái của Hà Nội cho thấy tư duy phát triển thị trường nhà ở đang có sự thay đổi đáng kể. Trong nhiều năm, chính sách bất động sản chủ yếu xoay quanh việc tăng nguồn cung nhà ở để bán, trong khi phân khúc cho thuê chưa được quan tâm đúng mức.
Thực tế, tại nhiều quốc gia phát triển, tỷ lệ người dân thuê nhà ở dài hạn khá lớn. Nhà ở cho thuê được xem là một cấu phần quan trọng của hệ thống an sinh đô thị và thị trường lao động. Tuy nhiên tại Việt Nam, tâm lý sở hữu nhà vẫn phổ biến, trong khi nguồn cung nhà cho thuê chất lượng tốt, giá hợp lý còn rất hạn chế.
Theo ông Nguyễn Văn Đính - Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), thị trường hiện nay đang lệch mạnh về phân khúc nhà ở để bán, trong khi nguồn cung nhà cho thuê dài hạn, giá phù hợp lại rất thiếu, đặc biệt tại các đô thị lớn và khu công nghiệp.
Để phát triển mô hình nhà ở cho thuê cần có cơ chế ưu đãi riêng vì đây là phân khúc có thời gian thu hồi vốn dài và lợi nhuận thấp hơn nhà ở thương mại thông thường. Nếu chỉ áp dụng chung cơ chế của nhà ở xã hội hiện nay sẽ khó thu hút doanh nghiệp tham gia.
Ngoài ưu đãi tín dụng, cần bổ sung thêm chính sách miễn giảm tiền sử dụng đất, hỗ trợ hạ tầng và rút ngắn thủ tục đầu tư để giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp. Đồng thời, cần phát triển đồng bộ hệ thống giao thông công cộng nhằm mở rộng không gian phát triển nhà ở cho thuê ra khu vực ven đô.
Việc Hà Nội nghiên cứu nâng tỷ lệ quỹ nhà ở xã hội dành cho thuê lên 20-30% được xem là tín hiệu cho thấy chính sách nhà ở đang dần dịch chuyển từ tư duy sở hữu sang bảo đảm khả năng tiếp cận chỗ ở của người dân.
Cùng với đó, mở rộng mô hình hợp tác công tư (PPP) trong phát triển nhà ở cho thuê, đặc biệt tại các khu công nghiệp, khu chế xuất và vùng ven đô thị lớn - nơi tập trung lượng lớn lao động nhập cư nhưng thiếu nguồn cung nhà ở phù hợp.
Ông Phạm Đức Toản - Tổng Giám đốc Công ty Đầu tư và Phát triển bất động sản EZ nhận định chính sách hiện nay cần tập trung khuyến khích những dự án tạo ra hiệu quả an sinh thực chất, đặc biệt là nhà ở xã hội và nhà ở thương mại giá phù hợp cho thuê dài hạn.
Nếu được tháo gỡ đồng thời về vốn, quỹ đất và thủ tục đầu tư, mô hình nhà ở cho thuê có thể trở thành lời giải quan trọng cho bài toán an cư tại các đô thị lớn trong bối cảnh giá nhà tiếp tục neo cao và khả năng sở hữu nhà của người thu nhập trung bình ngày càng thu hẹp.
Việc Hà Nội thúc đẩy triển khai các dự án nhà ở cho thuê ngay trong tháng 6 được xem là tín hiệu cho thấy phân khúc này đang dần chuyển từ định hướng chính sách sang giai đoạn thực thi cụ thể.
Tuy nhiên, để thị trường phát triển bền vững, các chuyên gia cho rằng bài toán lớn hơn vẫn nằm ở việc hình thành cơ chế tài chính đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp tham gia lâu dài.
