Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, tại phiên họp sáng 23/10, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).
Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày tờ trình dự án luật tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, việc xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) là cần thiết nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về hoàn thiện thể chế tài chính - ngân sách, nâng cao hiệu quả phân bổ, quản lý, sử dụng nguồn lực công và tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư công.
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, thực tiễn cho thấy, dù Luật Ngân sách nhà nước năm 2025 và Luật Đầu tư công năm 2024 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025) đã tăng cường phân cấp, đơn giản hóa thủ tục, nhưng việc quản lý vốn đầu tư công từ ngân sách nhà nước vẫn chịu đồng thời hai quy trình pháp luật, gây giao thoa về thẩm quyền, hồ sơ, trình tự và trách nhiệm.
Trong bối cảnh tổ chức bộ máy tài chính - kế hoạch đã được hợp nhất ở trung ương và địa phương, việc tiếp tục duy trì hai hệ thống pháp luật riêng không còn phù hợp. Do đó, việc ban hành Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) hợp nhất hai Luật, đồng thời sửa đổi, bổ sung các quy định sẽ góp phần bảo đảm đồng bộ, thống nhất, giảm thủ tục, giảm chi phí tuân thủ, nâng cao kỷ luật tài khóa và hiệu quả đầu tư công.
“Mục đích xây dựng luật nhằm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, định hướng của Đảng, Nhà nước; bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật; phân cấp nguồn thu giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương theo hướng bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, tăng tính chủ động của ngân sách địa phương.
Tiếp tục phân định trách nhiệm, quyền hạn giữa Trung ương và địa phương, gắn với quyền và trách nhiệm của từng cấp; tiếp tục phân cấp, phân quyền cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, UBND các cấp trong điều hành dự toán ngân sách hằng năm, kế hoạch tài chính 05 năm, trong ban hành cơ chế, chính sách thu, chi ngân sách nhà nước, đầu tư công; đồng thời tăng cường công khai, minh bạch, giám sát và trách nhiệm giải trình”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.
Cũng theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, phạm vi điều chỉnh lập, chấp hành, kiểm toán, quyết toán, công khai, giám sát ngân sách nhà nước; nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan trong lĩnh vực ngân sách nhà nước; lập, thẩm định, phê duyệt, quyết định, theo dõi, kiểm tra, đánh giá chương trình, dự án, nhiệm vụ đầu tư công; quản lý, sử dụng vốn đầu tư từ nguồn thu hợp pháp của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập dành để đầu tư.
Đối tượng áp dụng gồm các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đơn vị sự nghiệp công lập và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến ngân sách nhà nước.
Dự thảo Luật được xây dựng trên kết cấu, bố cục của Luật Ngân sách nhà nước năm 2025; các nội dung của Luật Đầu tư công được giản lược, lồng ghép và đưa vào các chương, điều, khoản tương ứng; nội dung đặc thù về chương trình, nhiệm vụ, dự án đầu tư công được quy định tại chương riêng; các nội dung mang tính kỹ thuật được giao Chính phủ quy định chi tiết. Dự thảo luật gồm 10 chương, 103 điều.
Báo cáo thẩm tra dự án luật tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban Kinh tế và Tài chính và Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội thống nhất về sự cần thiết ban hành Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng, tiếp tục hoàn thiện pháp luật về tài chính công, đổi mới và nâng cao hiệu quả quản lý, phân bổ, sử dụng nguồn lực của nhà nước; đồng thời khắc phục những hạn chế, vướng mắc, bất cập phát sinh trong thực tiễn thi hành Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công.
Bên cạnh đó, về các nội dung cụ thể, bày tỏ nhất trí với nhiều nội dung tiếp thu, chỉnh lý và giải trình của cơ quan soạn thảo, tuy nhiên, để tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật, Ủy ban Kinh tế và Tài chính Ủy đề nghị tiếp tục cân nhắc, xem xét một số nội dung về: Chi đầu tư phát triển; phân cấp, phân quyền và nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan; các khoản chưa phân bổ chi tiết; kế hoạch tài chính 05 năm và dự toán ngân sách nhà nước hằng năm; phân bổ, sử dụng số tăng thu trong quá trình chấp hành NSNN; phân loại dự án đầu tư công; quyết định chủ trương đầu tư đối với dự án nhóm C...
