Đề xuất kéo dài chính sách giảm thuế nhập khẩu xăng dầu về 0% được xem là bước đi nhằm giữ thêm dư địa điều hành, khi nguồn cung và giá cả vẫn tiềm ẩn nhiều biến động.
Bộ Tài chính đang dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung theo hướng kéo dài thời hạn áp dụng chính sách giảm thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng dầu về mức 0% đến hết ngày 30/6. Động thái này không chỉ là gia hạn về thời gian, mà phản ánh lựa chọn giữ lại dư địa điều hành trong bối cảnh thị trường năng lượng chưa ổn định.
Trước đó, việc giảm thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu sản xuất xăng dầu về 0% được triển khai nhằm góp phần ổn định thị trường và bảo đảm nguồn cung trong nước. Việc tiếp tục đề xuất kéo dài cho thấy áp lực điều hành vẫn hiện hữu, khi xăng dầu tiếp tục là đầu vào quan trọng của nền kinh tế, tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất, vận tải và mặt bằng giá.
Nhìn từ góc độ chính sách, nhiều ý kiến cho rằng, việc gia hạn thêm hai tháng không phải là thay đổi lớn, nhưng đủ để duy trì sự linh hoạt của công cụ điều hành. Khi thị trường thế giới còn biến động, khả năng mở rộng nguồn nhập khẩu từ nhiều khu vực khác nhau trở nên quan trọng hơn, giúp bảo đảm nguồn hàng và ổn định tâm lý thị trường.
Thực tế, phần lớn xăng dầu nhập khẩu của Việt Nam hiện nay đến từ các thị trường đã có hiệp định thương mại tự do như ASEAN hoặc Hàn Quốc, nơi thuế suất đã ở mức thấp hoặc bằng 0%. Do đó, việc giảm thuế nhập khẩu ưu đãi MFN về 0% không chỉ nhằm tác động đến giá, mà quan trọng hơn là tạo thêm không gian để doanh nghiệp linh hoạt lựa chọn nguồn cung từ các thị trường khác khi cần thiết.
Ở góc độ này, chính sách thuế được sử dụng như một công cụ điều tiết nhằm tăng khả năng chủ động của thị trường. Khi dư địa chính sách về thuế được duy trì, doanh nghiệp có thêm phương án nhập khẩu, còn cơ quan quản lý có thêm khả năng xử lý các tình huống phát sinh từ bên ngoài.
Tuy vậy, việc duy trì thuế nhập khẩu ở mức 0% cũng cho thấy giới hạn của các biện pháp ngắn hạn. Về lâu dài, sự ổn định của thị trường xăng dầu không chỉ phụ thuộc vào chính sách thuế, mà còn gắn với năng lực dự trữ, khả năng dự báo và mức độ linh hoạt trong điều hành tổng thể.
Là một chuyên gia pháp lý, chuyên dịch vụ tư vấn, hỗ trợ các doanh nghiệp, Luật sư Nguyễn Thanh Phong – Trưởng chi nhánh Công ty Luật Sa Vĩ tại Hà Nội cho rằng việc kéo dài chính sách giảm thuế nhập khẩu về 0% thêm một thời gian ngắn là cần thiết khi thị trường còn nhiều biến động.
Theo ông Phong, thuế nhập khẩu không chỉ là công cụ tài chính, mà còn là công cụ điều tiết thị trường. Việc giảm thuế hoặc kéo dài thời gian áp dụng có thể giúp tăng tính linh hoạt trong điều hành nguồn cung, nhất là khi thị trường thế giới xuất hiện những yếu tố khó lường.
“Tuy nhiên, công cụ thuế chỉ nên được sử dụng như một giải pháp hỗ trợ trong ngắn hạn. Về dài hạn, điều quan trọng là nâng cao năng lực dự báo, củng cố dự trữ và hoàn thiện cơ chế điều hành để thị trường không phụ thuộc quá nhiều vào các biện pháp mang tính tình thế”, Luật sư Nguyễn Thanh Phong nhận định.
Theo ông Phong, việc đề xuất kéo dài chính sách lần này cho thấy cơ quan điều hành đang lựa chọn cách tiếp cận thận trọng: giữ lại công cụ sẵn có thay vì vội thu hẹp dư địa. Trong bối cảnh xăng dầu vẫn là mặt hàng nhạy cảm, sự chủ động này có ý nghĩa quan trọng đối với việc ổn định thị trường.
“Việc gia hạn thêm hai tháng có thể không tạo ra thay đổi lớn ngay lập tức, nhưng giúp duy trì trạng thái ổn định cần thiết, đồng thời tạo thêm thời gian để cơ quan quản lý theo dõi diễn biến thị trường và đưa ra những điều chỉnh phù hợp trong giai đoạn tiếp theo”, ông Phong nhận định.
