VCCI đề nghị bổ sung chỉ tiêu cắt giảm chi phí tuân thủ, kiểm soát nguy cơ phát sinh điều kiện kinh doanh và làm rõ tính chất định hướng của các chỉ tiêu thị phần vận tải nhằm bảo đảm quyền tự chủ của doanh nghiệp.
Góp ý Hồ sơ dự thảo Đề án “Xây dựng Chiến lược phát triển dịch vụ vận tải đến năm 2035, định hướng đến năm 2050” (Hồ sơ) do Bộ Xây dựng chủ trì xây dựng, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đánh giá việc xây dựng Chiến lược phát triển dịch vụ vận tải đến năm 2035, định hướng đến năm 2050 là cần thiết nhằm giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy chuyển đổi xanh. Dự thảo có nhiều điểm tiến bộ như phát triển vận tải theo cơ chế thị trường, bảo đảm cạnh tranh bình đẳng, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên quản lý rủi ro và nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các mô hình vận tải mới.
Tuy nhiên, VCCI cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện một số nội dung để bảo đảm tính khả thi, đồng bộ pháp luật và tránh phát sinh chi phí tuân thủ không cần thiết cho doanh nghiệp.
Đề xuất giảm tối thiểu 30% chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp
Một trong những vấn đề được VCCI lưu ý là hệ thống chỉ tiêu tại Mục II.2 Dự thảo Chiến lược đã tương đối chi tiết về sản lượng, cơ cấu thị phần, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực, nhưng chưa có chỉ tiêu cụ thể về cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính và giảm chi phí tuân thủ pháp luật.
Theo VCCI, sự thiếu vắng các chỉ tiêu định lượng sẽ gây khó khăn cho việc đánh giá, giám sát kết quả thực hiện cải cách hành chính khi sơ kết, tổng kết Chiến lược. Đáng chú ý, đây cũng là những yếu tố tác động trực tiếp đến mục tiêu đưa chi phí logistics quốc gia xuống còn 12-15% GDP vào năm 2035.
Chi phí logistics không chỉ nằm ở giá cước vận chuyển mà còn phát sinh từ thời gian chờ giải quyết thủ tục, kiểm tra chuyên ngành và lưu kho bãi khi hàng hóa bị ách tắc. Vì vậy, nếu chỉ tập trung vào đầu tư hạ tầng mà chưa xử lý những chi phí phát sinh từ quy trình quản lý, mục tiêu giảm chi phí logistics sẽ khó đạt được như kỳ vọng.
Từ đó, VCCI đề nghị bổ sung vào dự thảo các chỉ tiêu cắt giảm ít nhất 20-30% điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính không cần thiết trong lĩnh vực vận tải, dịch vụ hỗ trợ vận tải; đồng thời giảm tối thiểu 30% chi phí tuân thủ pháp luật cho doanh nghiệp ngành vận tải.
Cùng với đó, Chiến lược cần bổ sung chỉ tiêu về thời gian thực hiện thủ tục thông quan và kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại cửa khẩu, cảng biển.
Không biến mục tiêu công nghệ thành điều kiện kinh doanh
Một vấn đề khác được VCCI kiến nghị là cần kiểm soát nguy cơ các chỉ tiêu phát triển công nghệ và công cụ quản lý trong Chiến lược bị chuyển hóa thành điều kiện kinh doanh mới.
Cụ thể, Mục II.2 của Dự thảo đặt mục tiêu 100% doanh nghiệp vận tải quy mô lớn và trung bình ứng dụng quản trị vận tải số, hợp đồng điện tử, hóa đơn điện tử và hệ thống giám sát hành trình thông minh. Trong khi đó, các nhiệm vụ kèm theo còn bao gồm xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, tiêu chuẩn dữ liệu, cơ chế chia sẻ dữ liệu vận tải và bộ tiêu chí đánh giá chất lượng dịch vụ.
VCCI cho rằng, đầu tư phần mềm quản trị và trang thiết bị công nghệ cần xuất phát từ nhu cầu, hiệu quả kinh doanh và điều kiện thực tế của từng doanh nghiệp. Nếu các mục tiêu này được triển khai theo hướng bắt buộc, chúng có thể bị cụ thể hóa thành nghĩa vụ đầu tư thiết bị hoặc tiêu chí cấp, duy trì giấy phép hoạt động vận tải, làm phát sinh chi phí mà chưa chắc mang lại hiệu quả tương xứng. Dự thảo cũng chưa làm rõ tiêu chí xác định doanh nghiệp vận tải quy mô lớn và trung bình.
Do đó, VCCI đề nghị quy định rõ các chỉ tiêu ứng dụng công nghệ số, cơ sở dữ liệu và bộ tiêu chí chất lượng dịch vụ được triển khai theo hướng khuyến khích, không sử dụng làm điều kiện kinh doanh hoặc điều kiện cấp, duy trì giấy phép hoạt động vận tải.
Đồng thời, việc xây dựng cơ sở dữ liệu và cơ chế chia sẻ dữ liệu cần tuân thủ nguyên tắc không yêu cầu doanh nghiệp báo cáo, cung cấp lại các trường dữ liệu mà cơ quan quản lý nhà nước đã có thể thu thập hoặc kết nối chia sẻ từ các hệ thống thông tin sẵn có.
