Vai trò, ý chí và khát vọng vươn lên là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt doanh nghiệp nhỏ và vừa tận dụng tốt hơn các cơ hội phục hồi và phát triển bền vững trong giai đoạn tới.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm nhấn mạnh khi trao đổi cùng Diễn đàn Doanh nghiệp nhân dịp đầu xuân Bính Ngọ 2026.
Theo ông Nguyễn Đức Tâm: Trong năm 2026, thực hiện nhiệm vụ Chính phủ giao, Bộ Tài chính sẽ tập trung nghiên cứu, rà soát và sửa đổi tổng thể Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm thể chế hóa đầy đủ các định hướng lớn của Bộ Chính trị về hỗ trợ khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Nhìn lại năm 2025, có thể khẳng định rằng cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đã thể hiện rõ bản lĩnh, tinh thần vượt khó và khả năng thích ứng rất đáng ghi nhận, nhất là trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động phức tạp, khó lường. Phần lớn doanh nghiệp vẫn nỗ lực duy trì hoạt động, giữ việc làm cho người lao động và từng bước phục hồi. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa đã chủ động tăng cường quản trị tài chính, tái cơ cấu mô hình kinh doanh, đa dạng hóa thị trường, tiết giảm chi phí, đồng thời mạnh dạn ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế.
Đặc biệt, ngay sau khi được ban hành ngày 04/5/2025, Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã tạo niềm tin, khí thế mạnh mẽ, khích lệ khu vực kinh tế tư nhân. Số lượng doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng mạnh, đạt bình quân hơn 18.000 doanh nghiệp thành lập mới/tháng và hơn 12.000 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động/tháng. Ước cả năm 2025, cả nước có hơn 300 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, đây là mức kỷ lục, tăng gần 30,9% so với năm 2024, với tổng số vốn đăng ký của doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân bổ sung vào nền kinh tế ước đạt hơn 6 triệu tỷ đồng, tăng 71,6% so với năm 2024, nâng tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trong nền kinh tế vượt mốc 1 triệu doanh nghiệp. Điều này cho thấy sức sống và tinh thần đổi mới của khu vực doanh nghiệp Việt Nam rất mạnh mẽ.
Thứ nhất, lo ngại gia tăng nghĩa vụ thuế và chi phí tuân thủ. Nhiều hộ kinh doanh cho rằng khi lên doanh nghiệp sẽ phải thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ, sổ sách, báo cáo và nghĩa vụ thuế phức tạp hơn.
Thứ hai, hạn chế về năng lực quản trị và hiểu biết pháp lý. Phần lớn hộ kinh doanh mang tính gia đình, quy mô nhỏ, chưa quen với quản trị doanh nghiệp, quản lý tài chính - kế toán, lao động và pháp luật, nên tâm lý e ngại rủi ro khi “lớn lên” là rất phổ biến.
Thứ ba, tiếp cận tín dụng và thị trường chưa thực sự thuận lợi. Dù chuyển lên doanh nghiệp, nhiều cơ sở vẫn chưa thấy rõ lợi ích tức thì trong việc tiếp cận vốn, đất đai hay thị trường, khiến động lực chuyển đổi chưa đủ mạnh.
Thứ tư, thủ tục hành chính còn là rào cản tâm lý. Dù đã cải cách nhiều, nhưng với hộ kinh doanh, thủ tục thành lập, kê khai, báo cáo vẫn được nhìn nhận là còn phức tạp, tốn thời gian và chi phí.
Bộ Tài chính sẽ tập trung triển khai các giải pháp đồng bộ, thực chất, nhằm tạo động lực và niềm tin cho hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp:
Một là, rà soát, hoàn thiện khung pháp lý về hộ kinh doanh, theo hướng thu hẹp tối đa khoảng cách về tổ chức quản trị, chế độ tài chính - kế toán giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp, tạo lộ trình chuyển đổi phù hợp, khả thi.
Hai là, khẩn trương hoàn thiện cơ sở pháp lý và nâng cấp hạ tầng kỹ thuật để triển khai bãi bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh từ ngày 01/01/2026. Đây là giải pháp căn bản nhằm minh bạch hóa hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng và thúc đẩy hộ kinh doanh chuyển sang mô hình doanh nghiệp.
Ba là, tiếp tục triển khai và hoàn thiện các chính sách hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi, đặc biệt là các cơ chế, chính sách đã được quy định tại Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 của Quốc hội. Bộ Tài chính cũng sẽ tập trung rà soát, sửa đổi toàn diện Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó có các chính sách giúp nâng cao năng lực, hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.
Bốn là, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tư vấn và nâng cao năng lực quản trị cho hộ kinh doanh, giúp các hộ hiểu rõ lợi ích lâu dài của việc hoạt động theo mô hình doanh nghiệp, tự tin chuyển đổi và phát triển bền vững.
Bộ Tài chính tin rằng, với chính sách đúng hướng, thủ tục đơn giản và sự đồng hành của Nhà nước, quá trình chuyển đổi hộ kinh doanh lên doanh nghiệp sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ, góp phần quan trọng vào việc đạt mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 và tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.
