Khu thương mại tự do Hải Phòng sẽ trở thành hình mẫu về tổ chức không gian phát triển

Đó là khẳng định của ông Lê Tiến Châu - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị công bố các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Khu kinh tế và khởi động Khu Thương mại tự do Hải Phòng chiều ngày 30/7.

Khẳng định vị thế mới

UBND TP Hải Phòng vừa tổ chức Hội nghị công bố các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Khu kinh tế (KKT), khởi động Khu Thương mại tự do Hải Phòng (FTZ Hải Phòng); trao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cấp mới và điều chỉnh tăng vốn cho 13 dự án đầu tư và 2 Biên bản ghi nhớ hợp tác các nhà đầu tư dự kiến nghiên cứu, đầu tư phát triển hạ tầng khu công nghiệp (KCN), với tổng vốn khoảng 3,2 tỷ USD.

Theo Quyết định số 288/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, KKT chuyên biệt Hải Phòng có diện tích 5.300 ha tại khu vực phía Tây thành phố. KKT chuyên biệt tập trung vào các ngành công nghiệp và dịch vụ có hàm lượng khoa học, công nghệ cao, trong đó có trí tuệ nhân tạo, robot, dữ liệu lớn, hóa chất và các hoạt động nghiên cứu, phát triển. Với định hướng này, KKT chuyên biệt không chỉ tạo thêm quỹ đất cho các dự án công nghệ và sản xuất chuyên sâu mà còn hình thành một địa bàn phát triển gắn nghiên cứu với sản xuất, đòi hỏi hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, nguồn nhân lực chất lượng cao và khả năng tiếp nhận các chuỗi dự án có giá trị gia tăng lớn.

KKT ven biển phía Nam Hải Phòng thành lập tại Quyết định số 1511/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Quy hoạch chung KKT ven biển phía Nam Hải Phòng đến năm 2050 được phê duyệt tại Quyết định số 431/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. KKT ven biển phía Nam có quy mô khoảng 20.000 ha, được xác định là động lực tăng trưởng kinh tế chủ đạo của Hải Phòng, đồng thời là trung tâm kinh tế biển có vai trò hỗ trợ, kết nối với các khu kinh tế ven biển khác và tạo động lực phát triển vùng đồng bằng sông Hồng. Đây là KKT ven biển tổng hợp, đa ngành, đa chức năng, phát triển theo mô hình tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và bền vững; tập trung vào công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp công nghệ số, đô thị hiện đại, cảng biển và logistics.

FTZ Hải Phòng có tổng diện tích 6.292 ha tại 3 vị trí, được UBND TP Hải Phòng thành lập theo Quyết định số 4068/QĐ-UBND ngày 13/10/2025 trên cơ sở các cơ chế, chính sách đặc thù được Quốc hội cho phép thí điểm tại Nghị quyết số 226/2025/QH15. FTZ Hải Phòng trong KKT ven biển phía Nam Hải Phòng được định hướng tổ chức các khu sản xuất, khu cảng và hậu cần cảng, trung tâm logistics, khu thương mại - dịch vụ và các mô hình chức năng khác; ưu tiên các lĩnh vực nghiên cứu - phát triển, bán dẫn, công nghệ thông tin, tự động hóa, công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao, hạ tầng số và logistics. Các cơ chế về thủ tục đầu tư, đất đai, hải quan, xuất nhập khẩu và chính sách đối với chuyên gia, lao động chất lượng cao được thiết kế để rút ngắn thời gian triển khai dự án và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Lê Ngọc Châu - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng cho biết, tại hội nghị, TP Hải Phòng công bố các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về thành lập KKT chuyên biệt Hải Phòng với quy mô 5.300 ha và Quyết định phê duyệt Quy hoạch chung KKT ven biển phía Nam Hải Phòng với quy mô 20.000 ha.

Đây là cơ sở pháp lý, là điểm khởi đầu mở ra một không gian phát triển hoàn toàn mới cho thành phố, với mô hình quản trị hiện đại, tinh gọn; cơ chế chính sách vượt trội, đủ sức cạnh tranh khu vực và quốc tế; tạo động lực mạnh mẽ để thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn, công nghệ cao, giá trị gia tăng cao, góp phần nâng tầm vị thế kinh tế của Hải Phòng.

Bên cạnh đó, TP Hải Phòng chính thức khởi động Khu Thương mại tự do - đây là khu thương mại tự do đầu tiên trong toàn quốc được đưa vào vận hành với không gian mới và các thể chế, chính sách đột phá; là nơi hội tụ những điều kiện thuận lợi nhất về cơ sở hạ tầng; thuế, hải quan, thương mại, tài chính, để thu hút dòng vốn chất lượng cao, công nghệ hiện đại và nguồn nhân lực trình độ cao từ khắp nơi trên thế giới.

Nhấn mạnh cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp, Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Ngọc Châu khẳng định: “TP Hải Phòng cam kết luôn đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư theo phương châm: "Lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ". TP Hải Phòng luôn xác định: doanh nghiệp thành công thì địa phương mới phát triển. Vì vậy, thành phố sẽ sát cánh tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, bảo vệ quyền lợi chính đáng và hỗ trợ hiệu quả nhằm kiến tạo một môi trường đầu tư ổn định, minh bạch, hướng tới sự phát triển bền vững, lâu dài”.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, ông Lê Tiến Châu - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ cho biết, trong giai đoạn mới, TP Hải Phòng sẽ có ba không gian động lực chiến lược với chức năng bổ sung, bổ trợ cho nhau gồm: KKT Đình Vũ – Cát Hải, KKT ven biển phía Nam, KKT chuyên biệt Hải Phòng ở phía Tây. Cùng với đó là FTZ Hải Phòng được bố trí tại các vị trí gắn với KKT Đình Vũ - Cát Hải và KKT ven biển phía Nam là đòn bẩy thể chế và nền tảng kết nối các KKT của TP Hải Phòng thành một hệ sinh thái thống nhất.

Phó Thủ tướng Chính phủ cũng lưu ý, quy mô và số lượng các KKT không tự động tạo ra hiệu quả và động lực tăng trưởng; nếu không phân định rõ chức năng, thứ tự ưu tiên và điều kiện thực hiện sẽ dễ dẫn đến đầu tư dàn trải, cạnh tranh nội bộ trong chính các KKT của thành phố.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị TP Hải Phòng cần thống nhất một đầu mối xúc tiến, tiếp nhận và điều phối các dự án; coi việc hỗ trợ các nhà đầu tư hiện hữu là phương thức xúc tiến hiệu quả nhất. Đồng thời, chuyển mạnh từ thu hút đầu tư theo số lượng sang thu hút theo chất lượng, hiệu quả và khả năng lan tỏa để hình thành các cụm liên kết ngành; phát triển nhanh phải gắn với phát triển xanh và bền vững. TP Hải Phòng cần tăng cường liên kết với các địa phương trong Vùng về hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng, nhân lực và chuỗi cung ứng; không cạnh tranh dịch chuyển dự án, mà cùng hình thành một hệ sinh thái đủ sức cạnh tranh với các trung tâm kinh tế hàng đầu của khu vực.

“Về phía Chính phủ, cam kết sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhà đầu tư; duy trì môi trường chính sách ổn định và kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn”, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng Chính phủ tin tưởng rằng, các KKT và FTZ Hải Phòng sẽ trở thành hình mẫu về tổ chức không gian phát triển, thử nghiệm thể chế và đổi mới mô hình tăng trưởng, đóng góp thiết thực vào sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Đón các dòng vốn đầu tư thế hệ mới

Hội nghị công bố các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về KKT và khởi động FTZ Hải Phòng là hoạt động quan trọng của TP Hải Phòng nhằm quảng bá môi trường đầu tư kinh doanh của thành phố, thúc đẩy, thu hút các tập đoàn đa quốc gia và các nhà đầu tư chiến lược vào các KCN, KKT trên địa bàn thành phố, đặc biệt là FTZ Hải Phòng. Đồng thời, tạo dòng vốn FDI chất lượng cao, có tính lan tỏa công nghệ và kết nối doanh nghiệp trong nước theo đúng tinh thần, định hướng của Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Cũng tại Hội nghị, TP Hải Phòng đã trao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cấp mới và điều chỉnh tăng vốn cho 13 dự án đầu tư và 2 Biên bản ghi nhớ hợp tác các nhà đầu tư dự kiến nghiên cứu, đầu tư phát triển hạ tầng KCN, với tổng vốn khoảng 3,2 tỷ USD.

Chia sẻ bên lề Hội nghị, ông Nguyễn Thành Phương - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư Sao Đỏ (chủ đầu tư KCN Nam Đình Vũ) chia sẻ, điểm khác biệt của FTZ so với các KCN không nằm ở quy mô sản xuất đơn thuần, mà ở tư duy tích hợp hệ sinh thái toàn diện. Tại đây, không gian phát triển không dừng lại ở các nhà máy, xưởng sản xuất mà mở rộng sang chuỗi giá trị đa tầng, từ nghiên cứu & phát triển (R&D), đổi mới sáng tạo, y tế, giáo dục, logistics đến thương mại và dịch vụ cao cấp. Tất cả các phân khu chức năng này đều được quy hoạch đồng bộ nhằm xoay quanh một hạt nhân trung tâm doanh nghiệp sản xuất và người lao động.

Thay vì chỉ cung cấp hạ tầng kỹ thuật, FTZ sẽ tạo ra một hệ sinh thái “sống - làm việc - sáng tạo” đạt chuẩn quốc tế. Việc đầu tư bài bản cả về không gian sản xuất lẫn môi trường sống không chỉ giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí vận hành, mà còn là chính sách giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao - yếu tố cốt lõi tạo nên lợi thế cạnh tranh vượt trội cho FTZ.

Trong kỷ nguyên hội nhập và cạnh tranh toàn cầu, TP Hải Phòng được Trung ương xác định là cực tăng trưởng chiến lược, cửa ngõ quốc tế và động lực phát triển của đất nước. Việc công bố các Quyết định thành lập KKT chuyên biệt và Phê duyệt Quy hoạch chung KKT ven biển phía Nam, đặc biệt là nghi thức khởi động FTZ Hải Phòng sẽ là bệ phóng, là động lực tăng trưởng mới, định hình diện mạo kinh tế hướng biển hiện đại, hội nhập sâu rộng của Việt Nam với thế giới.