Bất chấp mọi thách thức của bối cảnh vĩ mô và diễn biến khó lường của các dòng vốn, thị trường vốn Việt Nam vẫn được kỳ vọng là “bầu sữa”cho các doanh nghiệp qua hoạt động IPO.
Hoạt động IPO tại Việt Nam đã và đang thay đổi sâu sắc, xét ở cả so sánh giai đoạn lẫn so sánh theo năm.
Nếu như ở giai đoạn trước 2018, IPO vô cùng trầm lắng thì từ 2025, hoạt động này đã dịch chuyển mạnh mẽ với chỉ riêng 2 thương vụ của VPBankS và TCBS đã mang về giá trị tỷ USD. Trước năm 2018, IPO của doanh nghiệp Việt Nam đã bùng phát với các thương vụ của doanh nghiệp tư nhân uy tín, như TCB, VHM, VRE, VPB, HDB, và doanh nghiệp Nhà nước quy mô lớn tham gia, như BSR, POW, GVR...
So sánh theo giai đoạn, các chuyên gia của Deloitte dự đoán việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam thành công lên thị trường mới nổi thứ cấp có thể mở ra cơ hội thu hút dòng vốn lên tới 6 tỷ USD, thúc đẩy chiều sâu thị trường và nhu cầu IPO trong tương lai.
Còn so sánh theo năm, ông Lê Anh Tuấn, Tổng giám đốc Dragon Capital dự báo trong 12 tháng tới (tính trong 2026), sẽ có khoảng 3 tỷ USD được mang về từ các thương vụ IPO. Về dài hạn hơn, ông Tuấn khẳng định Việt Nam có triển vọng thu hút 50 tỷ USD thông qua hoạt động này trong những năm tới.
Ông Hoàng Nam - Giám đốc Nghiên cứu và phân tích CTCP Chứng khoán Vietcap (VCI) cho biết, trong năm 2025, ghi nhận trên thị trường hầu hết là các thương vụ IPO trong lĩnh vực tài chính, dẫn đầu với TCBS, VPBankS và VPS. Các thương vụ đều đạt quy mô và giá trị lớn, đại diện cho xu hướng tất yếu của ngành chứng khoán khi TTCK bước sang một trang mới - từ cận biên lên mới nổi thứ cấp, thanh khoản ngày càng cải thiện kéo theo nhu cầu vốn cho vay ký quỹ, tự doanh và phát triển sản phẩm, các công ty chứng khoán phải tăng cường vốn, quản trị và minh bạch để đáp ứng chuẩn mực của thị trường nâng hạng.
Tuy nhiên, đến cuối năm 2025, những dấu hiệu mới cho thấy hoạt động IPO sẽ không chỉ dừng lại ở lĩnh vực chứng khoán, mà dịch chuyển sang nhiều lĩnh vực khác, như CTCP Phát triển Nông nghiệp Hòa Phát, CTCP Hạ tầng Gelex...
Điều quan trọng hơn hết là bối cảnh vĩ mô. Với các Nghị quyết về phát triển kinh tế, đặc biệt Việt Nam đặt tầm nhìn thúc đẩy tăng trưởng 2 chữ số từ 2026, tạo đà đưa nền kinh tế trở thành quốc gia phát triển vào 2045, giai đoạn 2026-2030 sẽ đầu tư vô cùng mạnh với sự tham gia của đầu tư công - tư, trong đó khu vực tư nhân là động lực tăng trưởng quan trọng nhất của nền kinh tế - nhu cầu vốn để đáp ứng các mục tiêu này sẽ vô cùng lớn.
Đặt trong bối cảnh tỷ lệ tín dụng/GDP cao, NHNN xác định kiểm soát tín dụng chất lượng và nắn dòng vào các khu vực sản xuất kinh doanh, hỗ trợ tăng trưởng, với kịch bản tăng trưởng tín dụng 15% cho cả năm 2026. Các doanh nghiệp có nhu cầu vốn đầu tư sẽ phải hướng đến IPO và trái phiếu, phát hành riêng lẻ chứng khoán… Kết hợp với điều kiện của thị trường nâng hạng, hứa hẹn một thời kỳ IPO với nhiều doanh nghiệp ở các lĩnh vực phi tài chính, đa ngành khác.
“Trong năm 2026, thị trường sẽ có những doanh nghiệp đầu ngành thực hiện kế hoạch IPO, như Điện Máy Xanh, Đất Việt VAC, F88… và hàng loạt doanh nghiệp khác cho thấy bức tranh rộng mở của thời kỳ IPO này”, ông Hoàng Nam nói.
Ông Trần Thăng Long - Giám đốc Nghiên cứu và Phân tích của Công ty Chứng khoán BSC cũng nhận định làn sóng IPO thứ 3 đang diễn ra với nhiều yếu tố ủng hộ, cốt lõi bao gồm chính sách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, FTSE nâng hạng TTCK Việt Nam và cải cách toàn diện của cơ quan quản lý.
Theo đó, ông Long dự báo các thương vụ tiềm năng, đáng chú ý trên TTCK Việt Nam trong thời gian tới sẽ diễn ra trong mọi lĩnh vực. Với tiêu dùng (khoảng 15 tỷ USD), trong đó các doanh nghiệp được kỳ vọng gọi tên Highland Cofee, Golden Gate, Bách Hóa Xanh, Masan Consumer (riêng MCH đã chào sàn HoSE từ 25/12/2025). Lĩnh vực công nghệ và dịch vụ IT có Misa, VNPAY, Viettel; Thaco Trường Hải Auto được chờ đợi dẫn dắt thị trường bùng nổ khoảng 5 tỷ USD, còn lại là IDC. Lĩnh vực chăm sóc sức khỏe có FPT Retail, Nhà thuốc Long Châu, trong đó Bệnh viện Xuyên Á đặc biệt được kỳ vọng sẽ là thương vụ khoảng 1,9 USD. Đây là bệnh viện đã được quỹ Mỹ Warburg Pincus rót vốn vào 2024. Quỹ này trước đó đã rót hàng tỷ USD vào Vincom Retail, MoMo, Techcombank, BW Industrial, Lodgis…
Có thể nói, năm 2026 được dự báo sẽ là năm “sang trang” để bứt phá trong kỷ nguyên mới của thị trường vốn, đặc biệt với hoạt động IPO. Các chuyên gia cũng lưu ý trong trường hợp TTCK Việt Nam chính thức được nâng hạng từ tháng 9/2026, các dòng vốn ngoại có thể cơ cấu để đầu tư vào thị trường với tỷ trọng “nhất định phải có”, có thể thổi bùng hoạt động IPO lẫn phát hành mới. Theo đó, làn sóng IPO/tăng vốn/đấu giá cổ phần đang mạnh mẽ trở lại cũng có thể luân phiên “chia” dòng tiền để nâng giá trị vốn và tài sản đầu tư trên toàn thị trường.
