Lạm phát Eurozone tháng 6 giảm về 2,8%, thấp hơn dự báo, khiến quyết định tăng lãi suất của ECB hồi tháng 6 không hẳn là một xu hướng dài hạn.
Lạm phát khu vực đồng euro (Eurozone) giảm mạnh trong tháng 6, củng cố kỳ vọng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) có thể tạm dừng tăng lãi suất tại cuộc họp cuối tháng 7.
Theo ước tính sơ bộ của Eurostat công bố ngày 1/7, lạm phát eurozone tháng 6 ở mức 2,8%, giảm từ 3,2% trong tháng 5 và thấp hơn mức dự báo 3,0%. Đây là mức thấp nhất kể từ tháng 2, trước khi căng thẳng tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung năng lượng và đẩy giá dầu lên cao.
Con số này vẫn cao hơn mục tiêu 2% của ECB, nhưng xu hướng đã đảo chiều rõ hơn. Lực giảm chủ yếu đến từ năng lượng, khi lạm phát nhóm này hạ từ 10,8% xuống 8,7%. Giá dịch vụ, cấu phần dai dẳng nhất, cũng giảm từ 3,5% còn 3,2%. Nhóm thực phẩm, đồ uống có cồn và thuốc lá giảm từ 1,9% còn 1,6%, trong khi hàng công nghiệp phi năng lượng đi ngang ở 0,9%.
Quan trọng hơn với ECB, lạm phát lõi, không tính năng lượng và thực phẩm, giảm từ 2,6% còn 2,4%. Diễn biến này cho thấy cú sốc giá năng lượng chưa lan rộng mạnh sang các nhóm hàng hóa và dịch vụ khác.
Ở cấp quốc gia, lạm phát chậm lại tại Đức, Pháp và Italia. Lạm phát ở Đức giảm từ 2,7% còn 2,4%; lạm phát ở Pháp từ 2,8% còn 2,0%; lạm phát ở Italy từ 3,2% còn 3,1%. Tây Ban Nha là trường hợp đáng chú ý khi lạm phát giữ nguyên ở 3,6%.
Đợt tăng giá năng lượng trong tháng 5 từng đẩy lạm phát eurozone lên 3,2%, sau khi vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn. Khi căng thẳng dịu lại và giá dầu hạ nhiệt, áp lực lạm phát cũng giảm theo.
Một yếu tố hỗ trợ khác là tiền lương. Theo công cụ theo dõi tiền lương của ECB, tăng lương thương lượng ổn định quanh 2,6% trong năm 2026, thấp hơn mức 3,0% trước đó. Điều này làm giảm nguy cơ tái diễn vòng xoáy giá lương như giai đoạn 2022 và 2023.
Dữ liệu kinh tế mới khiến quyết định tăng lãi suất ngày 11/6 của ECB được nhìn lại theo hướng thận trọng hơn. Khi đó, ECB nâng cả ba loại lãi suất chủ chốt thêm 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất tiền gửi lên 2,25%. Đây là lần tăng đầu tiên kể từ tháng 9/2023.
Chủ tịch ECB Christine Lagarde khi đó khẳng định quyết định này “vững chắc trên mọi kịch bản” và không gọi đây là một động thái bảo hiểm. Tuy nhiên, kịch bản cơ sở của ECB dự báo lạm phát trung bình năm 2026 ở mức 3,0% và khoảng 2,8% trong quý III. Với số liệu tháng 6 đã về 2,8%, đà giảm đến sớm hơn dự kiến.
Điều này khiến đợt tăng lãi suất tháng 6 của ECB giống một bước phòng ngừa đơn lẻ, thay vì mở đầu cho một chu kỳ thắt chặt mới.
Quan điểm trong nội bộ ECB cũng chưa thống nhất. Bên lề Diễn đàn ECB tại Sintra, Kinh tế trưởng Philip Lane nói ngân hàng không nên cam kết trước cho cuộc họp tháng 7 hay tháng 9.
Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Đức (Bundesbank) Joachim Nagel cho rằng còn quá sớm để kêu gọi tăng lãi suất thêm. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Latvia Martins Kazaks nói không cần phản ứng mạnh tay với lạm phát.
Ở chiều ngược lại, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Bỉ Pierre Wunsch ủng hộ thêm một đợt tăng lãi suất. Trên thị trường tiền tệ, nhà đầu tư hiện nghiêng về khả năng ECB giữ nguyên lãi suất trong tháng 7, nhưng vẫn định giá khoảng 60% xác suất tăng tiếp vào tháng 9.
Biến số lớn nhất với kịch bản lạm phát hạ nhiệt hiện không chỉ nằm ở năng lượng, mà còn ở thương mại. Financial Times đưa tin chính quyền Trump đang thúc đẩy mức thuế tối thiểu 15-20% với toàn bộ hàng hóa EU. Tác động của thuế quan với lạm phát có thể đi theo hai hướng. Đồng euro yếu hơn sẽ làm hàng nhập khẩu đắt lên, nhưng thuế quan cũng gây sức ép lên tăng trưởng của một nền kinh tế đã giảm 0,2% trong quý I.
Trên thị trường ngoại hối, đồng euro suy yếu về vùng 1,141 USD khi kỳ vọng ECB tiếp tục thắt chặt giảm bớt. Trong khi đó, đồng USD được hỗ trợ bởi đặt cược Fed tăng lãi suất và dữ liệu lao động Mỹ tích cực hơn. Chênh lệch chính sách giữa hai bờ Đại Tây Dương vì vậy có xu hướng nới rộng.
Phép thử gần nhất là cuộc họp ECB ngày 24/7 sắp tới và bộ dữ liệu lạm phát tháng 6 đầy đủ công bố ngày 17/7. Thị trường sẽ theo dõi ba điểm chính: độ dai dẳng của lạm phát dịch vụ, diễn biến giá dầu và hướng đi của đàm phán thuế quan Mỹ - EU.
Với Việt Nam, dữ liệu này phát đi tín hiệu tương đối thuận lợi về giá. Lạm phát eurozone hạ nhiệt cho thấy căng thẳng dầu mỏ toàn cầu đang phai dần, qua đó hỗ trợ giảm áp lực lạm phát nhập khẩu và giá xăng dầu trong nước.
Tuy nhiên, rủi ro vẫn còn. Đồng euro yếu so với USD có thể làm hàng Việt xuất sang EU theo EVFTA kém cạnh tranh hơn về giá, đồng thời làm giảm giá trị doanh thu bằng euro khi quy đổi.
Ngoài ra, căng thẳng thuế quan Mỹ - EU nhắc lại rằng rủi ro thương mại toàn cầu vẫn hiện hữu, nhất là trong giai đoạn Việt Nam cần môi trường ổn định để đón dòng vốn ngoại sau nâng hạng FTSE.
