Luật Thuế thu nhập cá nhân: Thêm dư địa giảm áp lực cho người lao động

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 253/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026, quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15.

Một trong những điểm đáng chú ý là việc bổ sung khoản giảm trừ đối với chi phí y tế, giáo dục - đào tạo của người nộp thuế và người phụ thuộc.

Theo quy định mới, mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng, tương đương 186 triệu đồng/năm. Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng, tương đương 74,4 triệu đồng/năm. Bên cạnh đó, người nộp thuế được giảm trừ chi phí y tế tối đa 23 triệu đồng/năm. Khoản giảm trừ này áp dụng đối với chi phí khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế trong nước thuộc danh mục bảo hiểm y tế chi trả.

Đối với giáo dục - đào tạo, mức giảm trừ tối đa là 24 triệu đồng/năm. Khoản này áp dụng cho học phí từ bậc mầm non đến đại học, giáo dục nghề nghiệp và đào tạo kỹ năng chuyên môn. Tuy nhiên, các khoản chi phí y tế, giáo dục - đào tạo chỉ được giảm trừ nếu chưa được ngân sách nhà nước, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, doanh nghiệp hoặc tổ chức, cá nhân khác thanh toán, hỗ trợ hoặc chi trả thay.

Theo tính toán, với một người phụ thuộc, tổng mức giảm trừ có thể lên tới 307,4 triệu đồng/năm, tương đương khoảng 25,63 triệu đồng/tháng. Sau khi tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần, người lao động có thu nhập trên khoảng 28,63 triệu đồng/tháng mới bắt đầu phát sinh nghĩa vụ nộp thuế thu nhập cá nhân.

Các khoản giảm trừ đối với chi phí y tế, giáo dục - đào tạo được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Trường hợp người nộp thuế đã kê khai từ đầu năm thì không phải nộp lại hồ sơ, mà thực hiện điều chỉnh khi quyết toán thuế năm.

Để được hưởng khoản giảm trừ, người nộp thuế phải có đầy đủ chứng từ hợp lệ. Hóa đơn, chứng từ phải thể hiện thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc. Riêng với chi phí y tế, ngoài hóa đơn, chứng từ hợp lệ còn phải có bảng kê chi tiết theo quy định của Bộ Y tế.

Quy định mới được đánh giá sẽ giúp chính sách thuế thu nhập cá nhân phản ánh sát hơn thực tế chi tiêu của người lao động, nhất là trong bối cảnh chi phí y tế, giáo dục và sinh hoạt gia đình ngày càng tăng.

Nhiều ý kiến đánh giá, việc bổ sung thêm các khoản giảm trừ cho chi phí thiết yếu cũng cho thấy cách tiếp cận linh hoạt hơn trong chính sách thuế, hướng tới việc bảo đảm hài hòa hơn giữa nghĩa vụ đóng góp ngân sách và khả năng chi trả thực tế của người nộp thuế.

Theo ước tính của Bộ Tài chính, chính sách mới có thể làm giảm thu ngân sách khoảng 7.697 tỷ đồng mỗi năm. Tuy nhiên, đổi lại, chính sách được kỳ vọng tạo tác động tích cực tới đời sống người dân, góp phần giảm áp lực chi tiêu và hỗ trợ sức mua.

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Luật sư Lê Thị Nhung - Giám đốc Công ty Luật L&A Legal Experts cho rằng, việc bổ sung các khoản giảm trừ đối với chi phí y tế, giáo dục - đào tạo là điểm điều chỉnh tích cực, có ý nghĩa thiết thực với người lao động.

Theo Luật sư Nhung, chính sách thuế thu nhập cá nhân cần được điều chỉnh theo hướng bám sát biến động chi phí sống, đặc biệt trong bối cảnh áp lực chi tiêu cho y tế, giáo dục và sinh hoạt gia đình ngày càng lớn.

“Việc nâng mức giảm trừ gia cảnh và bổ sung các khoản giảm trừ cho chi phí y tế, giáo dục giúp chính sách thuế tiệm cận hơn với thực tế thu nhập và chi tiêu của người lao động”, Luật sư Lê Thị Nhung nhận định.

Theo Luật sư Nhung, đây là hướng tiếp cận mang tính nhân văn, góp phần giảm bớt áp lực tài chính cho nhóm lao động làm công ăn lương.

“Khi chính sách thuế được thiết kế sát hơn với thực tế chi tiêu, người lao động sẽ có thêm dư địa tài chính để ổn định cuộc sống, chăm lo cho gia đình và nâng cao chất lượng sống”, Luật sư Lê Thị Nhung đánh giá.

Tuy nhiên, luật sư Nhung cũng cho rằng để chính sách đi vào thực tế thuận lợi, cần có hướng dẫn rõ ràng về chứng từ, điều kiện giảm trừ và cách kê khai khi quyết toán thuế.

“Chính sách tốt sẽ phát huy hiệu quả hơn nếu thủ tục chứng minh chi phí y tế, giáo dục được thiết kế minh bạch, dễ hiểu, dễ thực hiện. Điều này giúp người nộp thuế tiếp cận quyền lợi thuận lợi hơn, đồng thời hạn chế vướng mắc trong quá trình quyết toán”, Luật sư Lê Thị Nhung nhấn mạnh.