Mã định danh điện tử được xây dựng nhằm tăng hiệu quả giám sát thị trường, hạn chế gian lận, đầu cơ và hỗ trợ người dân tra cứu thông tin bất động sản.
Tại phiên thảo luận của Quốc hội về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) mới đây, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, dự thảo luật quy định phải triển khai hệ thống dữ liệu, xây dựng mã định danh điện tử của các loại bất động sản, chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản, cơ chế kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ sở dữ liệu chuyên ngành về đất đai, thuế, dân cư...
Theo Bộ trưởng, việc xây dựng cơ sở dữ liệu nhằm bảo đảm đồng bộ, thống nhất, minh bạch về bất động sản.
Về mã định danh điện tử của các loại bất động sản trong cơ sở dữ liệu thị trường bất động sản, Bộ trưởng Bộ Xây dựng cho biết đây là một công cụ để Nhà nước quản lý, giám sát thị trường hiệu quả, hạn chế những gian lận, đầu cơ hoặc trục lợi và cũng để cho người dân, doanh nghiệp tra cứu, xác định các thông tin, giảm thủ tục, chi phí, góp phần xây dựng thị trường bất động sản minh bạch, an toàn, lành mạnh và phát triển bền vững.
Vừa qua, Bộ đã hoàn thành xây dựng hạ tầng về công nghệ thông tin và hệ thống phần mềm phục vụ thu thập, kết nối, lưu trữ, cung cấp thông tin dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản. Hệ thống này đã được kết nối liên thông với một số cơ sở dữ liệu quốc gia để chia sẻ, khai thác, đối chiếu thông tin.
Bên cạnh đó, Bộ đã bàn giao các tài khoản quản trị cho các địa phương trên cả nước, và từ 30/7, các địa phương đã từng bước khởi tạo tài khoản cho các cơ sở liên ngành, chủ đầu tư dự án để thực hiện báo cáo theo quy định.
Theo Bộ trưởng, đến nay, hệ thống đã đồng bộ và tạo lập được 12.200 tài khoản người dùng, ghi nhận thông tin của 66.302 giao dịch bất động sản, 816 dự án bất động sản và 18.106 chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản.
Việc xây dựng mã định danh điện tử đã được cụ thể hóa tại Nghị định số 357/2025/NĐ-CP của Chính phủ về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản, có hiệu lực từ ngày 1/3/2026.
Theo quy định, mã định danh điện tử được tạo lập đối với sản phẩm bất động sản là nhà ở, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng, đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư, chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản và cá nhân được thụ hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở.
Đối với sản phẩm bất động sản là nhà ở, mã định danh được tạo lập tự động trên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản. Cấu trúc mã bao gồm mã định danh thửa đất, mã số thông tin dự án hoặc công trình xây dựng, mã định danh địa điểm nếu có và dãy ký tự tự nhiên.
Theo Nghị định, Sở Xây dựng thực hiện gắn thông tin mã định danh điện tử đối với sản phẩm bất động sản là nhà ở tại các dự án phát triển nhà ở trên địa bàn cùng thời điểm ban hành văn bản thông báo về nhà ở đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai.
Với quy định này, mỗi sản phẩm bất động sản thuộc phạm vi áp dụng được nhận diện bằng mã riêng trên hệ thống cơ sở dữ liệu. Các trường thông tin gắn với mã phục vụ việc nhận diện, quản lý và đối chiếu dữ liệu về tài sản.
Bên cạnh nhà ở, việc định danh phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng cũng được quy định cụ thể. Đối với nhóm sản phẩm này, Sở Xây dựng thực hiện gắn mã cùng thời điểm ban hành kết quả thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng.
Như vậy, việc tạo lập mã định danh được gắn với các hoạt động quản lý dự án và sản phẩm bất động sản theo từng loại hình thay vì chỉ thực hiện ở giai đoạn phát sinh giao dịch mua bán.
Bên cạnh việc nhận diện từng bất động sản, cơ chế kết nối giữa các cơ sở dữ liệu chuyên ngành có vai trò trong việc quản lý và khai thác thông tin trên thị trường.
Theo Nghị định số 357/2025/NĐ-CP, hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản được xây dựng phục vụ việc thu thập, cập nhật, quản lý, kết nối, chia sẻ và khai thác thông tin theo quy định.
Dưới góc độ thị trường, TS Sử Ngọc Khương, Giám đốc Cấp cao Bộ phận Đầu tư Savills Việt Nam cho rằng, việc số hóa dữ liệu không chỉ nhằm giúp người dân tra cứu thông tin nhanh hơn mà còn hướng tới xây dựng hạ tầng dữ liệu thống nhất, có khả năng kết nối giữa thông tin đất đai, quy hoạch, xây dựng, tài chính, thuế và các lĩnh vực liên quan.
Theo ông, nhiều cơ sở dữ liệu đã được số hóa nhưng vẫn vận hành rời rạc, thiếu tính liên thông và chưa được cập nhật đồng bộ. Một hệ thống dữ liệu hiệu quả cần được cập nhật liên tục, có khả năng chia sẻ giữa các bên thay vì tồn tại dưới dạng những cơ sở dữ liệu riêng biệt.
Ở góc độ đầu tư, TS Sử Ngọc Khương nhận định khả năng tiếp cận thông tin minh bạch giúp giảm chi phí thẩm định, nâng cao hiệu quả ra quyết định và tăng sức hấp dẫn của thị trường đối với dòng vốn trong và ngoài nước.
Đối với hoạt động quản lý bất động sản, thông tin về dự án, sản phẩm, giao dịch và các chủ thể liên quan được thu thập theo quy định của hệ thống cơ sở dữ liệu. Việc kết nối với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành phục vụ khai thác, chia sẻ và đối chiếu thông tin thuộc phạm vi quản lý.
Nghị định số 357/2025/NĐ-CP cũng quy định việc phân quyền truy cập, kết nối và chia sẻ dữ liệu, bảo đảm đúng mục đích, phạm vi và thẩm quyền quản lý nhà nước. Theo đó, việc khai thác thông tin phải gắn với các quy định về quản lý và sử dụng dữ liệu.
Cùng với việc định danh từng sản phẩm bất động sản, quá trình cập nhật, kết nối và chia sẻ thông tin là những nội dung trong hệ thống quản lý dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản, phục vụ mục tiêu giám sát thị trường, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tra cứu, xác thực thông tin.
