Một luật sửa 4 luật về khoa học công nghệ: Tạo môi trường kinh doanh thuận lợi

Trình bày Tờ trình tại phiên họp sáng 07/8, Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, việc xây dựng và ban hành Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ nhằm thể chế hóa đầy đủ quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; đẩy mạnh phân quyền; tạo môi trường kinh doanh thuận lợi; bảo đảm tỉnh thống nhất của hệ thống pháp luật.

Theo Bộ trưởng, Dự án Luật được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn: lập Kế hoạch; thành lập Tổ soạn thảo; xây dựng hồ sơ; đăng tải, lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương; tiếp thu, giải trình, gửi Bộ Tư pháp thẩm định và báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến thẩm định; Tờ trình số 127/TTr-BKHCN trình Chính phủ. Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 170/NQ-CP giao Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ thay mặt Chính phủ ký Tờ trình Quốc hội.

Dự thảo Luật được xây dựng gồm 05 Điều: Điều 1. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện; Điều 2. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Viễn thông; Điều 3. Sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 28 Luật Giao dịch điện tử; Điều 4. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ; Điều 5. Hiệu lực thi hành, không sửa đổi phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của 04 luật hiện hành.

Về nội dung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, Luật Tần số vô tuyến điện sửa đổi, bổ sung 08 Điều để cắt giảm điều kiện cấp giấy phép sử dụng tần số (các Điều 18a, 19, 20, 20a, 21, 22, 24); sửa đổi điểm g khoản 1 Điều 23 về thu hồi giấy phép; sửa đổi điểm h khoản 2 Điều 5 và Điều 32 về chứng chỉ vô tuyến điện viên.

Luật Viễn thông sửa đổi điểm c, điểm d khoản 1 Điều 36 (bãi bỏ, đơn giản hóa điều kiện cấp phép; tích hợp phương án thành kế hoạch kinh doanh, kỹ thuật), đồng bộ điểm a khoản 2, khoản 3 Điều 36, Điều 37; sửa đổi khoản 4 Điều 48 để bãi bỏ quy định điều kiện hoạt động dịch vụ đăng ký, duy trì tên miền.

Luật Giao dịch điện tử sửa đổi khoản 4 Điều 28 để bãi bỏ 02 thủ tục hành chính về gia hạn, thay đổi giấy phép kinh doanh dịch vụ tin cậy.

Trong khi đó, Luật Chuyển giao công nghệ sửa đổi khoản 2 Điều 41, khoản 2 Điều 54 để phân quyền cho Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt, ban hành chương trình quốc gia về phát triển thị trường khoa học và công nghệ; quyết định chương trình, chính sách về nhập khẩu, chuyển giao, ứng dụng, đổi mới công nghệ.

Báo cáo thẩm tra Dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải cho biết, Ủy ban tán thành với các lý do nêu tại Tờ trình số 368/TTr-CP. Việc ban hành Luật kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng về hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; đồng thời luật hóa các cơ chế đang thực hiện ổn định theo Nghị quyết số 206/2025/QH15, bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý sau ngày 01/3/2027 - thời điểm các nghị quyết, nghị định quy định các cơ chế này hết hiệu lực.

Hồ sơ dự án Luật được chuẩn bị công phu, nghiêm túc, đầy đủ thành phần theo quy định đối với dự án ban hành theo trình tự, thủ tục rút gọn, đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất theo trình tự, thủ tục rút gọn,…

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Ủy ban tán thành việc không sửa đổi phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của 04 luật hiện hành mà tập trung vào 03 nhóm chính sách: cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; phân cấp, phân quyền; hoàn thiện các quy định có liên quan, trong đó có cơ sở pháp lý về sử dụng chung hạ tầng viễn thông phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; phạm vi này cơ bản phù hợp với Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị.

Tuy nhiên, Dự án Luật tác động rộng, liên quan trực tiếp đến tài nguyên tần số, hạ tầng viễn thông, tài nguyên Internet và dịch vụ tin cậy. Do đó, đề nghị Chính phủ chỉ luật hóa những cơ chế, chính sách đã được cấp có thẩm quyền đồng ý về chủ trương, không lồng ghép chính sách mới, bảo đảm đúng Quy định số 178-QĐ/TW; trình tự, thủ tục rút gọn chỉ rút ngắn thời gian, không hạ thấp yêu cầu về chất lượng.

Về tính khả thi và điều kiện bảo đảm thi hành, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cũng cho biết, Dự án Luật không làm phát sinh nhiệm vụ chi ngân sách nhà nước, biên chế, tổ chức bộ máy nên có tính khả thi.

Để cải cách thủ tục hành chính nhưng không buông lỏng quản lý Nhà nước, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị Chính phủ bảo đảm nguồn lực, hạ tầng kỹ thuật và nhân lực cho hậu kiểm, không để hậu kiểm trở thành gánh nặng cho doanh nghiệp; bảo đảm việc đơn giản hóa thủ tục không làm suy giảm yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước, an toàn thông tin, an ninh mạng, an toàn bức xạ vô tuyến điện và chủ quyền quốc gia về tần số; đẩy mạnh kết nối cơ sở dữ liệu theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”; ban hành đồng bộ các văn bản quy định chi tiết, có hiệu lực đồng thời với Luật.