Doanh nghiệp cần phải làm gì kiểm soát chi phí, nâng cao khả năng cạnh tranh để duy trì sản xuất, kinh doanh ứng phó với diễn biến bất thường trên thế giới...
Ngày 30/10 tại Hà Nội VCCI đã tổ chức “Hội thảo Diễn đàn trước biến động tỷ giá lãi suất và năng lượng: Kịch bản ứng phó cuối năm 2026 và triển vọng 2027”. Tại diễn đàn các chuyên gia kinh tế phân tích những áp lực từ lãi suất, tỷ giá và năng lượng và đặt ra nhiều thách thức với doanh nghiệp trước thềm năm 2027...
Tại Diễn đàn, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chia sẻ quan điểm, thời gian qua, Chính phủ đã liên tục chỉ đạo giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ sản xuất, kinh doanh. Về lãi suất,Chính phủ đã yêu cầu điều hành lãi suất, tỷ giá chủ động, linh hoạt và thường xuyên đánh giá điểm cân bằng giữa kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng để bảo đảm vốn đến đúng lĩnh vực, đúng thời điểm, đúng đối tượng và với chi phí hợp lý...Theo đó, tín dụng được định hướng vào sản xuất, xuất khẩu, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, nông nghiệp, đổi mới sáng tạo và các động lực tăng trưởng.
Gần đây Chính phủ tiếp tục yêu cầu triển khai thực chất các giải pháp giảm mặt bằng lãi suất, trong đó định hướng giảm lãi suất cho vay từ 1,5 đến 2% đối với sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên; yêu cầu các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí, công khai lãi suất, hướng dòng vốn vào sản xuất kinh doanh... Tuy nhiên về chính sách đã rõ nhưng vấn đề đặt ra là chuyển tín hiệu đó thành khả năng tiếp cận vốn thực tế của doanh nghiệp.
Theo ông Vinh, cùng với chính sách tiền tệ, Chính phủ cũng yêu cầu bảo đảm cung ứng xăng dầu liên tục, không để thiếu hụt hoặc đứt gãy, điều hành công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích. Điều đó cho thấy lãi suất, tỷ giá và giá năng lượng phải được nhìn nhận trong một tổng thể điều hành thống nhất, bởi mọi biến động cuối cùng đều phản ánh vào chi phí và sức cạnh tranh của doanh nghiệp…
Dù nhiều chính sách hỗ trợ nhưng trong 9 tháng đầu năm, giá nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu dùng cho sản xuất tăng so với cùng kỳ, Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân tăng 4,52%, cho thấy sức ép lạm phát vẫn hiện hữu, ảnh hưởng đến chi phí sản xuất và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.
Theo PGS TS Bùi Quang Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, nhận định kinh tế thế giới giai đoạn 2026-2027 tiếp tục chịu tác động từ những biến số khó lường, đặc biệt là giá năng lượng, chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn và gián đoạn chuỗi cung ứng. Biến động giá nhiên liệu kéo theo chi phí vận tải, bảo hiểm và nguyên liệu nhập khẩu gia tăng, tác động trực tiếp đến doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu...
Còn ông Đào Văn Hà-Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, Thống kê, Ngân hàng Nhà nước cho biết, đến ngày 10-10-2026, lãi suất cho vay bình quân đối với các giao dịch phát sinh mới ở mức 9,07%/năm, tăng 0,98 điểm phần trăm so với cuối năm 2025. NHNN đã yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai giải pháp giảm lãi suất, công khai lãi suất cho vay bình quân, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận vốn. Tuy nhiên, việc điều hành phải bảo đảm hài hòa giữa hỗ trợ tăng trưởng, kiểm soát lạm phát và an toàn hệ thống ngân hàng.
Về tỷ giá, ngày 22/10, tỷ giá giao dịch trên thị trường liên ngân hàng ở mức khoảng 25.841 đồng/USD, giảm 1,71% so với cuối năm 2025. Dù thị trường ngoại tệ được duy trì ổn định, doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu vẫn cần chủ động phòng ngừa rủi ro trước những biến động khôn lường từ thị trường quốc tế…
Từ thực tế trên , các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp cần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, kiểm soát chi phí và tìm kiếm thêm những kênh huy động tài chính phù hợp, thay vì phụ thuộc quá lớn vào nguồn tín dụng ngân hàng. Số liệu từ NHNN tính đến ngày 26-10-2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống tăng 11,94% so với cuối năm 2025. NHNN tiếp tục định hướng dòng vốn vào sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và động lực tăng trưởng, đồng thời đơn giản hóa thủ tục cấp tín dụng.
Để chủ động tiếp cận nguồn vốn, ông Nguyễn Đức Sung- Giám đốc Kinh doanh Công ty cổ phần Chứng khoán LPS cho rằng, phát triển thị trường vốn là giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.
Ngoài ra, theo ông Sung khuyến nghị triển khai ngay một chương trình hành động 90 ngày để đón đầu năm 2027. Tháng đầu tiên, dành cho việc rà soát toàn diện lịch trả nợ, các mốc điều chỉnh lãi suất và dòng tiền ngoại tệ. Tháng thứ hai, tập trung chuẩn hóa thông tin tài chính minh bạch, chủ động đàm phán giảm lãi suất 1,5 đến 2% theo định hướng của cơ quan quản lý. Tháng cuối cùng, hoàn tất hồ sơ để làm việc cùng các định chế tài chính, đa dạng hóa các nguồn vốn phát hành cổ phiếu, trái phiếu chuyển đổi thay vì trông chờ hoàn toàn vào các khoản vay từ tín dụng truyền thống.
Theo các chuyên gia tài chính, trong bối cảnh lãi suất, tỷ giá và giá năng lượng còn nhiều biến động, việc quản trị dòng tiền, kiểm soát chi phí và đa dạng hóa nguồn vốn sẽ là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp duy trì sản xuất, và tạo dư địa tăng trưởng trong năm 2027. Bên cạnh đa dạng hóa nguồn vốn, doanh nghiệp cần chủ động rà soát cơ cấu nợ, khả năng thanh toán... Việc cân đối nguồn vốn phù hợp với chu kỳ sản xuất sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro khi lãi suất và tỷ giá biến động.
Do vậy, triển vọng kinh tế năm 2027 còn phụ thuộc nhiều vào diễn biến khu vực Trung Đông và thị trường năng lượng. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó với biến động giá nguyên liệu, tỷ giá , thay vì chỉ dựa trên một phương án kinh doanh đã chốt từ đầu năm
Ở góc độ định hướng, TS Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung Ương nhấn mạnh, trước biến động bất thường của thế giới và chủ động cho năm 2027, doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng tăng trưởng, hiệu quả sử dụng nguồn lực và tăng năng lực cạnh tranh… Đặc biệt phải xây dựng được kịch bản kinh doanh ứng phó với diễn biến của thế giới trong năm 2027 có nhiều điểm bất thường…
