Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) giúp chuẩn hóa dữ liệu địa phương và cá nhân hóa trải nghiệm hành trình, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh cho du lịch Việt Nam.
Sự thay đổi trong cách du khách quốc tế tiếp cận thông tin đang định hình lại cuộc cạnh tranh trong ngành dịch vụ toàn cầu. Hiện nay, du khách có xu hướng hỏi AI trước khi truy cập trực tiếp vào website của khách sạn hoặc thành phố. Điều này tác động trực tiếp đến danh sách lựa chọn rút gọn của các đơn vị tổ chức sự kiện ngay từ bước tìm kiếm ban đầu.
Bên cạnh đó, ngành du lịch Việt Nam đang đối mặt với thách thức lớn về tài nguyên dữ liệu ngôn ngữ bản địa. Ông Nguyễn Tiến Huy, Nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành Pencil Group, cho biết tiếng Việt, cũng như tiếng Bahasa của Indonesia, bị coi là nhóm ngôn ngữ nghèo tài nguyên dữ liệu trong các mô hình AI phương Tây. “Tình trạng thiếu hụt dữ liệu này dẫn đến việc AI phản hồi thiếu chính xác về văn hóa bản địa, từ đó tạo ra sự sai lệch trong quá trình truyền tải thông tin”, ông Nguyễn Tiến Huy nhận định tại diễn đàn “MICE Việt Nam trên bản đồ khu vực” tại TP HCM.
Thực tế cho thấy Việt Nam không thiếu thông tin về điểm đến. Vấn đề thực chất nằm ở khả năng cấu trúc, kiểm chứng và chuyển hóa dữ liệu địa phương thành những nội dung đủ tin cậy để du khách quốc tế có thể tìm thấy, hiểu đúng và đưa ra quyết định cuối cùng.
Bà Nguyễn Kim Ánh, Đồng sáng lập kiêm Giám đốc vận hành Localis Vietnam, đánh giá dữ liệu địa phương tại Việt Nam hiện còn phân mảnh, chưa được cấu trúc và kiểm chứng. Sự thiếu hụt về cấu trúc dữ liệu hạn chế khả năng thấu hiểu của công nghệ đối với các giá trị bản địa. Theo bà Nguyễn Kim Ánh, những người sống và làm việc tại điểm đến nắm giữ nhiều hiểu biết chi tiết mà các nguồn dữ liệu phổ thông khó có thể phản ánh đầy đủ.
Trước thực trạng đó, công nghệ AI có vai trò mạnh mẽ trong việc tối ưu hóa công tác quảng bá và vận hành du lịch một cách toàn diện. Sự tham gia của công nghệ mới giúp hệ thống hóa lượng lớn nội dung về điểm đến, hỗ trợ bản địa hóa theo từng thị trường, đồng thời giảm bớt các công việc lặp lại thường nhật cho đội ngũ nhân sự.
AI cũng góp phần nâng cao trải nghiệm cá nhân của du khách trong suốt chuyến đi. Bà Nguyễn Kim Ánh cho biết công nghệ có thể tìm hiểu sâu hơn về sở thích của từng cá nhân để gợi ý những trải nghiệm thay thế độc đáo, qua đó phân tán luồng khách về các vùng nông thôn hoặc những làng nghề di sản ít người biết đến.
Ông Nguyễn Tiến Huy chia sẻ rằng trong ngành du lịch, AI cần bắt đầu từ việc xây dựng một nền tảng dữ liệu đủ tốt để công nghệ hiểu đúng về điểm đến, hỗ trợ con người làm việc hiệu quả hơn và đưa nội dung phù hợp đến từng thị trường, thay vì bắt đầu từ một công cụ đơn thuần. Đồng thời, những người làm du lịch thông minh sẽ tận dụng AI để giải phóng bản thân khỏi các công việc lặp đi lặp lại mang tính thủ tục, từ đó tập trung toàn bộ thời gian và trí tuệ vào việc nâng tầm nghệ thuật chào đón và lòng hiếu khách chân thành.
Mặc dù công nghệ mang lại hiệu năng vượt trội, sự phát triển bền vững vẫn cần sự kết hợp chặt chẽ giữa công nghệ, dữ liệu và giá trị cảm xúc của con người. Ông Nguyễn Tiến Huy khẳng định AI hỗ trợ xử lý và phân phối nội dung ở quy mô lớn hơn, nhưng bản sắc của điểm đến vẫn phải đến từ con người, văn hóa và dữ liệu được tạo ra tại địa phương.
Để định vị vững chắc bản sắc du lịch quốc gia bằng trí tuệ nhân tạo, Việt Nam cần thực thi các giải pháp đồng bộ trên quy mô lớn.
Ông Nguyễn Tiến Huy đề xuất xây dựng một Từ điển Dữ liệu Văn hóa Việt Nam chuẩn hóa để huấn luyện AI phản hồi chính xác tuyệt đối về các giá trị bản sắc Việt, qua đó khắc phục triệt để hạn chế của tình trạng ngôn ngữ nghèo tài nguyên hiện nay.
Bà Nguyễn Kim Ánh kiến nghị đầu tư vào kiến trúc dữ liệu, nội dung có nguồn gốc và những câu chuyện văn hóa được tuyển chọn; đồng thời phát triển hệ thống vận hành marketing có AI hỗ trợ (AI-first marketing operations), thay vì chỉ mua độ phủ truyền thông đơn thuần.
Bà Nguyễn Kim Ánh cũng đề xuất hướng dẫn các cộng đồng địa phương cách “mớm” thông tin độc bản của họ cho các AI agent. Giải pháp này giúp AI tự động giới thiệu những điểm đến ngách này cho du khách quốc tế một cách khách quan nhất.
Bà Nguyễn Kim Ánh nhấn mạnh tuyệt đối không được đánh mất bản sắc văn hóa cốt lõi vì mục đích thương mại trước mắt. “Gốc rễ của du lịch bền vững là giữ gìn danh tính và lòng tự hào dân tộc”, bà Kim Ánh nói.
