Thị trường bán lẻ Việt Nam tiếp tục ghi nhận đà phục hồi tích cực, song sức mua thực tế chưa bứt phá mạnh mẽ do người tiêu dùng duy trì tâm lý thận trọng trước những biến động kinh tế vĩ mô.
Báo cáo cập nhật ngành tiêu dùng Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026 của Guotai Haitong Việt Nam cho thấy, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo giá hiện hành trong 6 tháng đầu năm đạt 3.889,5 nghìn tỷ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ năm trước.
Nếu loại trừ yếu tố lạm phát, quy mô thị trường ước tăng 7,3% so với cùng kỳ, tương đương mức tăng 7,4% của nửa đầu năm 2025, minh chứng cho thấy tiêu dùng nội địa vẫn duy trì được sự ổn định tương đối. Tuy nhiên, áp lực lạm phát hiện hữu rõ rệt khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và lạm phát cơ bản tăng lần lượt 4,38% và 4,12%.
Nguyên nhân chính xuất phát từ đà tăng của nhóm hàng nhà ở, điện nước, chất đốt, vật liệu xây dựng cùng chi phí nhiên liệu và ăn uống. Sự gia tăng của chi phí sinh hoạt kết hợp với những bất ổn từ căng thẳng địa chính trị toàn cầu đã định hình lại hành vi mua sắm, buộc người tiêu dùng ưu tiên mạnh mẽ hơn cho các sản phẩm thiết yếu và có mức giá hợp lý.
Ở mảng thương mại điện tử, thị trường ghi nhận sự chuyển dịch mang tính bước ngoặt. Trên bốn nền tảng chủ lực gồm Shopee, Lazada, Tiki và TikTok Shop, tổng quy mô doanh số đạt 291,6 nghìn tỷ đồng, tăng trưởng ấn tượng 44,11% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng sản lượng hàng hóa bán ra đạt 2.186,7 triệu sản phẩm, tương ứng mức tăng 13,67%.
Điều này cho thấy thị trường đã chính thức qua giai đoạn mở rộng theo chiều rộng dựa trên chiến lược hàng giá rẻ, để bước vào chu kỳ tăng trưởng theo chiều sâu khi giá trị trung bình trên từng đơn hàng không ngừng được nâng cao, góp phần sâu rộng hơn vào cơ cấu doanh thu bán lẻ chung.
Thị trường công nghệ thông tin và viễn thông (ICT) Việt Nam trong nửa đầu năm 2026 đã hồi phục rõ rệt sau giai đoạn dài điều chỉnh nhu cầu. Động lực tăng trưởng tập trung chủ yếu vào các thiết bị có chu kỳ nâng cấp mới như laptop, máy tính bảng và thiết bị văn phòng, trong khi smartphone phục hồi chậm hơn do độ bão hòa cao của thị trường.
Làn sóng số hóa doanh nghiệp và xu hướng tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đang kích thích chu kỳ thay mới thiết bị sau thời gian dài trì hoãn. Dữ liệu từ các sàn thương mại điện tử củng cố xu hướng này khi doanh thu nhóm điện thoại, máy tính bảng và máy tính tăng tới 52% trong 5 tháng đầu năm 2026, trong khi sản lượng tăng 42%.
Dẫu vậy, đà phục hồi diễn ra không đồng đều khi người tiêu dùng dịch chuyển sang phân khúc trung – cao cấp thay vì mở rộng số lượng. Đáng chú ý, ngành hàng đang phải đối mặt với áp lực chi phí nghiêm trọng từ cơn khủng hoảng chip nhớ toàn cầu do cơn sốt AI. Giá linh kiện như RAM, SSD và chip điện tử tăng mạnh, kéo theo giá bán laptop và linh kiện lắp ráp tăng từ 10% đến 30% tùy phân khúc, qua đó tác động không nhỏ đến sức mua ở nhóm khách hàng phổ thông.
Trước những biến động của thị trường, các doanh nghiệp bán lẻ ICT đã chủ động chuyển đổi chiến lược từ mở rộng quy mô điểm bán sang tối ưu hóa hiệu suất từng cửa hàng. Các chuỗi lớn không còn chạy đua gia tăng số lượng điểm bán bằng mọi giá mà tập trung tái cấu trúc mạng lưới. Tiêu biểu như FPT Shop thu hẹp các điểm bán kém hiệu quả nhằm củng cố biên lợi nhuận, trong khi Điện Máy Xanh phát triển mô hình tích hợp dịch vụ đa dạng từ trả góp, trả chậm đến bảo hành và sửa chữa nhằm tối ưu hóa giá trị vòng đời khách hàng.
Ngành bán lẻ dược phẩm tiếp tục duy trì đà tăng trưởng vững chắc nhờ quá trình chuẩn hóa thị trường và việc thắt chặt thực thi các quy định pháp lý. Đáng chú ý, sự ra đời của Nghị định 90/2026/NĐ-CP đã bổ sung khung xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, nâng cao đáng kể yêu cầu tuân thủ đối với hoạt động kê đơn, cấp phát và kinh doanh thuốc.
Mặc dù tạo ra áp lực chi phí lớn cho các nhà thuốc truyền thống nhỏ lẻ, chuyên gia phân tích của Guotai Haitong Việt Nam cũng chỉ ra rằng, khung pháp lý mới lại mang đến lợi thế cạnh tranh vượt trội cho các chuỗi bán lẻ hiện đại có hệ thống quản lý tập trung và khả năng kiểm soát nguồn hàng chặt chẽ.
Thị trường dược phẩm Việt Nam đạt khoảng 214 nghìn tỷ đồng trong năm 2025, nhưng kênh bán lẻ hiện đại mới chỉ chiếm khoảng 19%, hé lộ dư địa chuyển dịch và tăng trưởng khổng lồ trong trung và dài hạn. Bên cạnh yếu tố chính sách, nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng trở thành động lực cấu trúc của ngành.
Dữ liệu cho thấy tốc độ tăng trưởng giá trị luôn cao hơn tăng trưởng sản lượng, phản ánh xu hướng dịch chuyển sang các sản phẩm cao cấp, thực phẩm chức năng, dược mỹ phẩm, thuốc thế hệ mới và các dịch vụ y tế toàn diện. Điển hình như chuỗi Long Châu đã mở rộng danh mục thuốc thế hệ mới và thuốc hiếm lên 12 loại, đồng thời đẩy mạnh phát triển hệ thống trung tâm tiêm chủng song song với mạng lưới nhà thuốc.
Đáng chú ý, bản đồ bán lẻ dược phẩm hiện đại đang chứng kiến cuộc dịch chuyển mạnh mẽ ra khỏi hai đô thị lớn là Hà Nội và TP HCM để thâm nhập sâu rộng vào các tỉnh thành. Theo thống kê từ Q&Me, tổng số điểm bán của các chuỗi nhà thuốc hiện đại trong năm 2026 đã đạt 4.088 cửa hàng, tăng khoảng 15% so với cùng kỳ. Trong đó, Long Châu là minh chứng tiêu biểu khi nâng quy mô từ 2.417 nhà thuốc vào cuối năm 2025 lên 2.639 nhà thuốc chỉ sau 6 tháng, đồng thời đưa số lượng trung tâm tiêm chủng lên con số 236. Hiệu suất kinh doanh cũng duy trì ấn tượng với doanh thu 6 tháng đầu năm đạt 21.448 nghìn tỷ đồng, tăng 33% so với cùng kỳ, khẳng định thành công của chiến lược thâm nhập các thị trường cấp hai và cấp ba.
Thị trường bán lẻ trang sức trong nửa đầu năm 2026 đối mặt với không ít thách thức khi giá vàng duy trì ở mức cao kỷ lục. Báo cáo từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) chỉ ra rằng nhu cầu vàng trang sức tại Việt Nam trong nửa đầu năm giảm 28% xuống còn 1,8 tấn, ghi nhận mức sụt giảm mạnh nhất khu vực Đông Nam Á, trong khi nhu cầu vàng miếng và nhẫn trơn cũng giảm 31% trong quý II.
Mặc dù vậy, doanh thu bán lẻ của các thương hiệu trang sức lớn vẫn ghi nhận mức tăng trưởng nhờ chiến lược đa dạng hóa danh mục sản phẩm và tập trung vào các mặt hàng có giá trị gia tăng cao. Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, doanh thu bán lẻ trang sức toàn ngành vẫn ghi nhận mức tăng trưởng 13,6% so với cùng kỳ.
Bên cạnh yếu tố giá vàng, niềm tin của người tiêu dùng đã trở thành tiêu chí lựa chọn hàng đầu trong bối cảnh cơ quan chức năng đẩy mạnh triệt phá hàng giả và gian lận thương mại. Việc lực lượng chức năng xử lý gần 20.000 vụ vi phạm liên quan đến hàng lậu, buôn lậu và giả mạo nhãn hiệu trong nửa đầu năm đã khiến khách hàng ngày càng ưu tiên các thương hiệu uy tín lớn, có hóa đơn minh bạch và khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng, qua đó củng cố vững chắc vị thế của các hệ thống bán lẻ hiện đại.
