Lạm phát Mỹ tăng mạnh cùng nguy cơ suy thoái có nguy cơ đẩy kinh tế nước này vào tình trạng đình lạm, gây áp lực cho các nước xuất khẩu vào thị trường này.
Theo các thương nhân trên thị trường Kalshi, khả năng xảy ra tình trạng lạm phát đình trệ ở Mỹ vào nửa cuối năm 2026 là 40%, đã tăng từ mức 11% trong vòng 3 thàng gần đây.
Triển vọng kinh tế Mỹ cuối năm nay trở nên kém lạc quan sau khi dữ liệu lạm phát mới nhất tại Mỹ tiếp tục tăng nóng. Cục Thống kê Lao động Mỹ cho biết chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng Tư tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước - mức cao nhất kể từ tháng 5/2023. Trong khi đó, giá bán buôn cũng ghi nhận tốc độ tăng hàng năm mạnh nhất kể từ năm 2022 trong tháng trước.
Trong một hợp đồng dự báo riêng biệt, các nhà giao dịch trên Kalshi cho rằng xác suất lạm phát Mỹ tăng lên ít nhất 4,5% trong năm nay đã vượt 65% - cao hơn đáng kể so với mức dự báo đồng thuận 2,8% do FactSet tổng hợp.
“Nếu kinh tế rơi vào suy thoái trong khi lạm phát tiếp tục tăng, Mỹ có thể bước vào một giai đoạn ngắn của lạm phát đình trệ” - Eugenio Aleman, chuyên gia kinh tế trưởng tại Raymond James, nhận định. Tuy nhiên, ông cho rằng kịch bản này sẽ không nghiêm trọng như giai đoạn lạm phát đình trệ từng diễn ra trong thập niên 1970 và đầu những năm 1980.
Kalshi là thị trường dự đoán đầu tiên và hiện vẫn là nền tảng duy nhất được cấp phép bởi Commodity Futures Trading Commission (CFTC) của Mỹ. Nền tảng này hoạt động như một sàn giao dịch, nơi người dùng có thể mua và bán các hợp đồng nhị phân dựa trên kết quả của những sự kiện trong thế giới thực, từ kinh tế, thời tiết, chính trị cho đến các xu hướng văn hóa - xã hội.
Theo các nhà giao dịch trên Kalshi, kịch bản “hạ cánh mềm” - tức nền kinh tế giảm tốc từ từ mà không kéo theo lạm phát cao hay suy thoái - hiện là khả năng ít được kỳ vọng nhất.
Xác suất cho kịch bản kinh tế lý tưởng này từng đạt đỉnh 55% vào đầu tháng 3, nhưng nhanh chóng suy giảm trong những tuần sau đó và tiếp tục lao dốc vào đầu tháng 5. Hiện tại, tỷ lệ được thị trường dự báo chỉ còn khoảng 21%.
Trong khi đó, các nhà giao dịch trên Polymarket đưa ra góc nhìn khác, với xác suất lạm phát đình trệ ở mức 22% và khả năng “hạ cánh mềm” khoảng 32% tính đến thứ Năm tuần này.
Theo các chuyên gia, nếu kinh tế Mỹ rơi vào tình trạng đình lạm, các quốc gia phụ thuộc xuất khẩu vào thị trường Mỹ như Việt Nam... sẽ chịu tác động trên nhiều mặt.
Trước hết, nhu cầu tiêu dùng tại Mỹ có thể suy yếu khi lãi suất duy trì ở mức cao và người dân thắt chặt chi tiêu. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến các ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như dệt may, da giày, đồ gỗ, điện tử và thủy sản - những lĩnh vực phụ thuộc lớn vào đơn hàng từ Mỹ.
Bên cạnh đó, lạm phát cao tại Mỹ khiến FED có thể duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn. Đồng USD mạnh lên gây áp lực lên tỷ giá và chi phí vay vốn tại nhiều nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam. Điều này làm tăng chi phí nhập khẩu nguyên liệu, logistics và trả nợ bằng USD của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, trong rủi ro vẫn có cơ hội. Nếu doanh nghiệp Mỹ tiếp tục chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng ngoài Trung Quốc để giảm chi phí và rủi ro địa chính trị, Việt Nam vẫn có thể hưởng lợi trong trung và dài hạn nhờ vị trí trong chuỗi cung ứng khu vực, đặc biệt ở các lĩnh vực điện tử, linh kiện, nội thất và hàng tiêu dùng.
