Tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, đề cao trách nhiệm xã hội và giữ vững chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp là những yêu cầu ngày càng quan trọng đối với cơ quan báo chí và người làm báo.
Đó là nội dung được đưa ra tại Tọa đàm “Những điểm mới của Luật Báo chí và chế tài pháp lý: Nhận diện rủi ro, bảo vệ đạo đức nghề báo” do Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí (Hội Nhà báo Việt Nam) tổ chức tại TP Hải Phòng vào sáng ngày 24/8.
Phát biểu tại Tọa đàm, ông Nguyễn Đức Lợi - Phó Chủ tịch Thường trực Hội nhà báo Việt Nam cho biết, một nền báo chí chuyên nghiệp không chỉ được đo bằng khả năng đưa tin nhanh hay tạo ra những sản phẩm có sức lan tỏa, mà trước hết phải được xây dựng trên nền tảng của sự thật, trách nhiệm và tính thượng tôn pháp luật.
Luật Báo chí và các quy định liên quan chính là hành lang pháp lý vững chắc bảo vệ hoạt động báo chí đúng định hướng, bảo đảm quyền tác nghiệp, quyền tiếp cận thông tin, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của nhà báo đối với xã hội.
Cùng với pháp luật, đạo đức nghề nghiệp chính là “hàng rào” đầu tiên giúp người làm báo tự nhận diện và phòng ngừa rủi ro. Có những vấn đề pháp luật chưa thể quy định hết, nhưng lương tâm, trách nhiệm và chuẩn mực nghề nghiệp sẽ chỉ dẫn cho các nhà báo biết dừng lại đúng lúc trước khi một thông tin có thể gây tổn hại đến cá nhân, tổ chức hay cộng đồng.
“Tọa đàm là dịp để chúng ta nhìn nhận một cách thực chất những điểm mới của pháp luật báo chí, những quy định về chế tài và những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn tác nghiệp. Quan trọng hơn, đây là cơ hội để các cơ quan báo chí, các nhà quản lý, chuyên gia và người làm báo cùng thảo luận, chia sẻ những tình huống thực tế, những khó khăn phát sinh trong quá trình tác nghiệp; từ đó đề xuất những giải pháp thiết thực nhằm giúp cơ quan báo chí và người làm báo chủ động hơn trong nhận diện, phòng ngừa và xử lý các rủi ro pháp lý”, ông Nguyễn Đức Lợi cho biết thêm.
Tại Tọa đàm, các đại biểu, chuyên gia và đại diện cơ quan báo chí đã trao đổi, phân tích những nội dung trọng tâm của Luật Báo chí và các quy định pháp luật có liên quan đến hoạt động báo chí. Trong đó, tập trung làm rõ những điểm mới, nội dung sửa đổi, bổ sung của Luật Báo chí, các quy định về quản lý và cung cấp thông tin, trách nhiệm pháp lý của người đứng đầu cơ quan báo chí và vấn đề bảo hộ bản quyền tác giả, quyền liên quan trong hoạt động báo chí cũng như cơ chế pháp lý bảo vệ nhà báo khi tác nghiệp đúng quy định.
Chia sẻ về những điểm mới của Luật Báo chí, tại Tọa đàm, ông Nguyễn Văn Hiếu - Phó Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, Luật Báo chí năm 2025 là một dấu mốc quan trọng đối với sự phát triển của báo chí cách mạng Việt Nam, tạo nền tảng pháp lý cho báo chí phát triển trong bối cảnh chuyển đổi số.
Theo ông Nguyễn Văn Hiếu, Luật Báo chí mở rộng không gian hoạt động cho cơ quan báo chí, đó là việc xuất bản báo chí trên không gian mạng. Luật đã quy định kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng, nội dung báo chí hoàn chỉnh của nền tảng số báo chí quốc gia là sản phẩm báo chí.
Một số điểm mới khác được ông Nguyễn Văn Hiếu đề cập là bổ sung nguồn thu của cơ quan báo chí; bổ sung quy định về công cụ số giám sát hoạt động báo chí trên không gian mạng; sửa đổi, bổ sung quy định cơ quan phát thanh, truyền hình được xuất khẩu nội dung phát thanh, truyền hình và cơ quan báo chí được nhập khẩu báo chí in…
Về vấn đề bản quyền, bà Phạm Thị Kim Oanh - Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khuyến nghị các nhà báo cần nắm vững ba trụ cột pháp lý, sử dụng AI có trách nhiệm và giữ vững đạo đức nghề nghiệp.
Cụ thể, về trụ cột pháp lý, các nhà báo cần hiểu rõ quyền nhân thân, quyền tài sản và thời hạn bảo hộ, giới hạn và ngoại lệ quyền. Về sử dụng AI, luôn kiểm chứng chéo, coi AI là công cụ hỗ trợ, không thay thế tư duy sáng tạo. Về đạo đức nghề nghiệp, các nhà báo cần thượng tôn pháp luật để bảo vệ uy tín cá nhân và tòa soạn.
“Bảo vệ bản quyền báo chí là bảo vệ sức sống của nền báo chí cách mạng Việt Nam”, bà Phạm Thị Kim Oanh nhấn mạnh.
Tọa đàm cũng dành thời gian trao đổi về các giải pháp kiểm soát rủi ro từ bên trong tòa soạn. Các chuyên gia và đại diện cơ quan báo chí đã chia sẻ kinh nghiệm xây dựng quy trình kiểm tra, xác minh, biên tập và kiểm soát nội dung. Phân định trách nhiệm trong các khâu sản xuất và xuất bản nội dung. Đồng thời, xử lý những tình huống phát sinh và tăng cường cơ chế phối hợp giữa phóng viên, biên tập viên và lãnh đạo cơ quan báo chí. Một vấn đề xuyên suốt được đặt ra tại Tọa đàm là mối quan hệ giữa tuân thủ pháp luật và giữ gìn đạo đức nghề nghiệp của người làm báo.
Thông qua việc trao đổi các tình huống thực tế, Tọa đàm đã góp phần củng cố ý thức trách nhiệm nghề nghiệp, giúp người làm báo nhận diện rõ hơn ranh giới giữa quyền được thông tin, quyền tự do báo chí và trách nhiệm đối với xã hội, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà báo trong quá trình tác nghiệp.
.jpg "Hải Phòng: Khơi thông nguồn lực đất đai mở rộng không gian phát triển đô thị")
