Nuôi biển khơi xa: Bước chuyển chiến lược đưa Quảng Ninh thành "thủ phủ" thủy sản

Ngày 30/6, đặc khu Cô Tô (tỉnh Quảng Ninh) đã chính thức bấm nút khởi công Dự án Khu nuôi trồng thủy sản tập trung quy mô công nghiệp.

Với tổng vốn đầu tư gần 67 tỷ đồng trên diện tích mặt nước gần 210ha, dự án do Công ty CP Mực nhảy Biển Đông làm chủ đầu tư không chỉ là cột mốc tiên phong đưa con mực, loài vốn phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên vào nuôi thương phẩm quy mô lớn, mà còn hiện thực hóa chiến lược phát triển kinh tế biển xanh, tuần hoàn và bền vững của địa phương.

Tầm nhìn kinh tế xanh và hạ tầng nuôi biển viễn dương hiện đại

Sở hữu hơn 250km bờ biển cùng hệ thống hải đảo phong phú, Quảng Ninh từ lâu đã xác định nuôi biển xa bờ là mũi nhọn kinh tế chiến lược. Dự án Khu nuôi trồng thủy sản (NTTS) tập trung tại khu vực Hòn Ngang (cách đảo Cô Tô con và đảo Thanh Lân khoảng 7km) chính là bước đi cụ thể hóa tầm nhìn đó.

Theo ông Nguyễn Văn Công, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, đây không chỉ đơn thuần là một công trình sản xuất mà còn là dự án kinh tế trọng điểm mang tính chiến lược của địa phương. Dự án sẽ mở đường cho việc định hình phương thức nuôi biển quy mô công nghiệp, hiện đại, có sự kiểm soát chặt chẽ về công nghệ lẫn môi trường. Thành công của mô hình viễn dương này chính là chìa khóa quan trọng để từng bước thay thế, chuyển đổi các hình thức nuôi bè gỗ nhỏ lẻ, manh mún truyền thống vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro, từ đó dẫn dắt ngành thủy sản Quảng Ninh bứt phá bền vững.

Được UBND tỉnh Quảng Ninh chấp thuận chủ trương đầu tư với thời gian hoạt động 24 năm, dự án dự kiến sẽ đưa toàn bộ các hạng mục vào vận hành khai thác ngay trong năm 2027. Điểm cốt lõi tạo nên sự khác biệt của dự án nằm ở hệ thống hạ tầng viễn dương hiện đại, có khả năng chịu sóng gió lớn và tuổi thọ cao. Trên vùng biển có độ sâu lên tới 12m, nhà đầu tư sẽ triển khai lắp đặt 100% vật liệu nổi thân thiện với môi trường. Trong đó, phần lõi công nghệ bao gồm: 43 lồng tròn HDPE đường kính 23m và 200 lồng vuông kích thước 6x6m. Hệ thống nhà điều hành, trạm điện nổi và cầu nối phục vụ vận hành đồng bộ.

Toàn bộ diện tích mặt nước gần 210ha được quy hoạch khoa học thành các phân khu chuyên biệt: khu nuôi mực, nuôi cá biển, nuôi nhuyễn thể, rong biển, hải sâm và khu ương dưỡng con giống. Cách tổ chức này cho phép chủ đầu tư dễ dàng quản lý dịch bệnh, kiểm soát chất lượng nước biển tốt hơn rất nhiều so với hình thức nuôi phân tán trước đây. Đặc biệt, tỉnh Quảng Ninh khẳng định quan điểm nhất quán "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng" khi yêu cầu nhà đầu tư phải hoàn thành đánh giá đa dạng sinh học và cam kết các giải pháp bảo vệ hệ sinh thái biển nghiêm ngặt trước khi triển khai.

Từ hệ sinh thái đa tầng đến chuỗi liên kết sinh kế

Không dừng lại ở việc nuôi đơn lẻ, dự án hướng tới phát triển một hệ sinh thái đa dạng theo mô hình nuôi đa tầng nhằm tối ưu hóa không gian biển, dự kiến mang lại sản lượng vượt trội trên 830 tấn/năm. Danh mục thương phẩm bao gồm nhiều loài có giá trị kinh tế cao như: cá chim vây vàng, cá song, cá giò, ngao, ốc hương, rong sụn, hải sâm... Đáng chú ý, dự án còn táo bạo đưa vào nghiên cứu thí điểm nuôi cá nóc xanh nhằm mở rộng dư địa cho ngành nuôi biển tương lai.

Tuy nhiên, "ngôi sao" của dự án vẫn là con mực Cô Tô – thương hiệu vốn là biểu tượng ẩm thực của huyện đảo. Đây là lần đầu tiên con mực được nghiên cứu phát triển theo hướng nuôi thương phẩm quy mô lớn, giúp chủ động nguồn cung, nâng cao giá trị thương hiệu và giảm tải áp lực khai thác tự nhiên. Trước đó, Công ty CP Mực nhảy Biển Đông đã khẳng định năng lực khi xây dựng thành công hệ sinh thái nuôi biển tại Khánh Hòa, sở hữu diện tích lồng nuôi mực bán tự nhiên lớn nhất Đông Nam Á.

Ông Nguyễn Bá Ngọc – Giám đốc Công ty CP Mực nhảy Biển Đông tâm huyết chia sẻ: Chúng tôi khát khao xây dựng một chuỗi giá trị hoàn chỉnh và bền vững cho nền kinh tế biển nước nhà thông qua việc thắt chặt mối quan hệ liên kết chiến lược với cộng đồng ngư dân địa phương. Tại dự án này, doanh nghiệp sẽ đóng vai trò bệ đỡ khi chủ động đầu tư, hoàn thiện toàn bộ hệ thống hạ tầng công nghệ hiện đại cùng quy trình sản xuất khép kín đạt chuẩn chất lượng cao. Về phía người dân, bà con chỉ cần góp vốn để mua con giống và nguồn thức ăn ban đầu là có thể bắt tay vào khởi nghiệp ngay lập tức trên chính quê hương mình mà không phải áp lực về rào cản nguồn vốn quá lớn. Mô hình này không chỉ giúp tối ưu hóa lợi nhuận, chia sẻ rủi ro giữa doanh nghiệp và người nuôi, mà còn mở ra một hướng đi mới đầy triển vọng, góp phần nâng cao sinh kế và thay đổi tư duy làm giàu từ biển của ngư dân.

Một điểm sáng độc đáo khác của dự án là mô hình "đa giá trị" trên cùng một không gian biển. Bên cạnh hoạt động NTTS, nhà đầu tư sẽ kết hợp tổ chức các hoạt động tham quan, giáo dục và trải nghiệm mô hình nuôi biển công nghệ cao cho du khách.

Ông Nguyễn Danh Hà, Chủ tịch UBND đặc khu Cô Tô khẳng định: Địa phương cam kết đồng hành tối đa cùng doanh nghiệp thông qua việc quyết liệt rút ngắn quy trình thủ tục hành chính, chủ động tháo gỡ mọi rào cản phát sinh và làm cầu nối vững chắc với các hợp tác xã tại địa phương để xây dựng chuỗi liên kết bền vững. Bên cạnh mục tiêu kinh tế, mô hình độc đáo kết hợp nuôi biển công nghệ cao với du lịch trải nghiệm sinh thái biển đảo này hứa hẹn sẽ khai phá thêm một sản phẩm du lịch độc đáo, mở ra hướng đi mới giúp đa dạng hóa sinh kế và nâng cao thu nhập ổn định cho người dân huyện đảo.

Sự kiện khởi công tại Cô Tô chính là tiền đề quan trọng để Quảng Ninh hiện thực hóa quy hoạch đến năm 2030, khi nuôi biển công nghiệp chiếm trên 75% sản lượng thủy sản của tỉnh, và hướng tới mục tiêu đóng góp 80% tổng sản lượng vào năm 2050, đưa Quảng Ninh trở thành trung tâm kinh tế biển xanh hàng đầu cả nước.