Phân hóa cổ tức các công ty con của VRG sau kết luận Thanh tra

Tại Thông báo số 475/TB-TTCP ngày 27/2/2026 kết luận thanh tra việc quản lý, sử dụng vốn và tài sản của Nhà nước tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (Vietnam Rubber Group, VRG), cơ quan Thanh tra chỉ ra nhiều tồn tại, tồn tại, vi phạm trong quản lý, sử dụng vốn và tài sản tại VRG. Theo đó, yêu cầu Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam và các Công ty thuộc Tập đoàn xử lý tài chính, điều chỉnh hạch toán. Đáng chú ý, một số yêu cầu chi tiết đối với hạch toán ở các công ty con, nếu điều chỉnh theo dự báo sẽ tác động đến kết quả kinh doanh - lợi nhuận để chi trả cho cổ đông.

Chẳng hạn, với Công ty TNHH MTV Tổng công ty Cao su Đồng Nai, yêu cầu hạch toán giảm chi phí SXKD và tăng lợi nhuận chịu thuế TNDN 9.883,62 triệu đồng; Hạch toán tăng lợi nhuận sau thuế năm 2024 đối với cổ tức nhận được từ khoản đầu tư vào Công ty cổ phần Thống Nhất số tiền 5.915,52 triệu đồng; Kê khai, nộp bổ sung thuế TNDN 12.773,65 triệu đồng.

Công ty cổ phần Cao su Bà Rịa cũng được yêu cầu hạch toán giảm chi phí sản xuất kinh doanh và tăng lợi nhuận chịu thuế TNDN số tiền 378,85 triệu đồng; Kê khai, nộp bổ sung thuế TNDN 446,55 triệu đồng.

Tương tự Công ty cổ phần Cao su Phước Hòa cũng được yêu cầu hạch toán giảm chi phí sản xuất kinh doanh và tăng lợi nhuận chịu thuế TNDN số tiền 993,75 triệu đồng; Kê khai, nộp bổ sung thuế TNDN 198,75 triệu đồng.

Công ty cổ phần cao su Đồng Phú thực hiện kê khai, nộp thuế GTGT đối với mặt hàng nước thô theo quy định pháp luật.

Theo cơ quan Thanh tra, các công ty sau khi điều chỉnh hạch toán, trích lập các quỹ theo quy định và nộp thuế, xác định lợi nhuận tăng thêm/cổ tức được chia từ lợi nhuận sau thuế tăng thêm cho phần vốn góp của Tập đoàn và nộp về Tập đoàn theo quy định.

Trong nhóm các công ty được nêu yêu cầu cụ thể kể trên, có những công ty đang là doanh nghiệp và cổ phiếu trong danh mục ngành cao su được nhà đầu tư quan tâm.

Đối với Công ty cổ phần cao su Đồng Phú (DPR), Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng đây sẽ là đơn vị có tác động tích cực hơn khi xét về lợi ích cổ đông từ các yêu cầu. Cụ thể, do được Thanh tra Chính phủ yêu cầu phân phối toàn bộ phần lợi nhuận sau thuế chưa phân phối để chia cổ tức cho các cổ đông, điều này có thể tạo kỳ vọng về khả năng chi trả cổ tức bổ sung trong kỳ ĐHCĐ 2026 sắp tới, qua đó không chỉ mang lại lợi ích cho cổ đông của DPR mà còn có thể làm gia tăng dòng tiền cổ tức nhận về của Tập đoàn với vai trò là cổ đông lớn tại doanh nghiệp.

Trong khi đó, các vấn đề tại CTCP Cao su Phước Hòa (PHR) chủ yếu liên quan đến việc quản lý và hạch toán Quỹ đầu tư phát triển, với hướng xử lý thiên về điều chỉnh kế toán và nghĩa vụ thuế. Do đó, tác động trực tiếp tới dòng tiền cổ tức trong ngắn hạn được đánh giá là hạn chế hơn.

Ngoài ra, các chuyên gia nhận định, diễn biến của thị trường năng lượng do bối cảnh xung đột Trung Đông đẩy giá dầu leo thang, được cho là một trong những yếu tố hỗ trợ giá cao su tự nhiên, do chi phí sản xuất cao su tổng hợp vốn phụ thuộc nhiều vào các dẫn xuất dầu mỏ sẽ có xu hướng tăng khi giá dầu tăng.

Tuy nhiên tác động này nhiều khả năng chỉ mang tính tạm thời và phụ thuộc vào diễn biến của thị trường năng lượng toàn cầu.

Trong kịch bản căng thẳng tiếp tục leo thang, với dự phóng giá dầu có thể tiến tới vùng 80-100 USD/thùng, cao hơn đáng kể so với mức dự báo trung bình khoảng 62 USD/thùng cho năm 2026, sẽ giúp giá cao su thiên nhiên tiếp tục tăng và duy trì mức cao hiện tại. Ngược lại, trong kịch bản căng thẳng hạ nhiệt hoặc kết thúc sớm, chúng tôi cho rằng giá dầu có thể quay trở lại vùng dự báo trung hạn, làm suy giảm yếu tố hỗ trợ từ chi phí đầu vào của cao su tổng hợp.

Triển vọng trung – dài hạn của ngành cao su kỳ vọng tiếp tục được hỗ trợ bởi yếu tố cung thắt chặt, trong khi nhu cầu từ ngành ô tô và sản xuất lốp xe được kỳ vọng phục hồi từ sự xoay trục của chính sách thuế quan, khiến kỳ vọng giá bán tiếp tục duy trì mức nền cao (48-50 triệu đồng/tấn).

Cổ phiếu DPR thực tế cũng phản ánh tác động tích cực ngắn hạn từ xung đột Trung Đông trong 2 phiên giao dịch 2 và 3/3 của tuần qua. Tuy nhiên sau đó cổ phiếu này đã nhuốm sắc đỏ và trượt dài cho đến phiên cuối của tuần. PHR cũng không thoát cảnh tương tự với 2 phiên xanh đầu tuần và bốc hơi đến tận cuối tuần.

Năm 2025, những công ty cao su niêm yết kể trên không hoàn toàn chỉ thuận lợi khi biến động giá cao su - vàng trắng chi phối đáng kể lợi nhuận doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo báo cáo của lãnh đạo Tập đoàn Công nghiệp Cao su, tổng doanh thu hợp nhất của GVR đạt hơn 32.000 tỷ đồng, bằng 103,1% kế hoạch năm và tăng 11.4% so với năm trước. Số nộp ngân sách Nhà nước đạt 4.350 tỷ đồng, cao hơn 3,1% so với chỉ tiêu đề ra, tiếp tục khẳng định vai trò đóng góp của doanh nghiệp vào nguồn thu ngân sách.

VRG hiện có vốn điều lệ 40.000 tỷ đồng, trong đó vốn nhà nước chiếm 96,77%. Doanh nghiệp đang đầu tư vào 115 công ty con và công ty liên kết, gồm 65 công ty trồng cao su, 12 công ty chế biến gỗ, 9 công ty phát triển khu công nghiệp, 4 công ty công nghiệp cao su, 5 công ty thủy điện và 20 công ty dịch vụ, ngành nghề khác.

Tập đoàn này đang đặt định hướng phát triển trung, dài hạn với mục tiêu phấn đấu đưa doanh thu sau năm 2030 đạt 50.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 2 tỷ USD, tăng gấp 1,5 lần so với hiện nay.