Kế hoạch mới của Chính phủ định hướng phát triển cân bằng giữa nhà ở để bán và cho thuê, đồng thời cải cách thủ tục, hoàn thiện thể chế nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu ở thực.
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc vừa ký Quyết định số 1115/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Thông báo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với một số cơ quan về tình hình triển khai Chỉ thị số 34 của Ban Bí thư về phát triển nhà ở xã hội và định hướng phát triển nhà ở trong thời gian tới.
Kế hoạch được ban hành trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy nhanh chương trình phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030, đồng thời yêu cầu các địa phương nâng cao trách nhiệm trong phát triển nguồn cung, tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục đầu tư, quỹ đất và nguồn vốn. Trong bối cảnh nhu cầu về nhà ở giá phù hợp tiếp tục gia tăng, việc hoàn thiện thể chế và chuyển mạnh tư duy phát triển thị trường được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để thu hút nguồn lực xã hội tham gia phát triển nhà ở.
Theo Kế hoạch, các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND các tỉnh, thành phố tập trung triển khai đồng bộ 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp nhằm hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn và tạo chuyển biến căn bản trong phát triển thị trường nhà ở.
Một trong những nhiệm vụ đầu tiên là tăng cường tuyên truyền, quán triệt để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, ngành, doanh nghiệp và toàn xã hội, tạo sự chuyển biến về tư duy phát triển nhà ở trong giai đoạn mới.
Đồng thời, Chính phủ yêu cầu sơ kết việc thực hiện Chỉ thị số 34 của Ban Bí thư, trên cơ sở đó đề xuất ban hành văn bản phù hợp của Ban Bí thư hoặc Bộ Chính trị, làm căn cứ tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan. Các bộ, ngành, địa phương được giao chủ động nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách mới để cụ thể hóa chủ trương vào dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026.
Bên cạnh việc hoàn thiện thể chế, Kế hoạch đặt ra yêu cầu nghiên cứu xây dựng mô hình phát triển nhà ở mới phù hợp với Hiến pháp, chủ trương của Đảng và nhu cầu thực tiễn; đồng thời sớm ban hành quy chuẩn, tiêu chuẩn đối với từng loại hình nhà ở.
Đáng chú ý, Chính phủ yêu cầu nghiên cứu chính sách đất đai, tín dụng, thuế và cơ chế tài chính nhằm thúc đẩy phát triển nhanh thị trường nhà ở cho thuê với mức giá hợp lý, khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư và vận hành.
Kế hoạch cũng yêu cầu đơn giản hóa thủ tục phát triển nhà ở theo cơ chế "một cửa, một đầu mối, một quy trình chuẩn". Các thủ tục về đầu tư, quy hoạch, giao đất, cấp phép xây dựng và tiếp cận tín dụng ưu đãi phải được rút ngắn, quy định rõ thời hạn xử lý và trách nhiệm của từng cơ quan, cá nhân. Song song với đó là đẩy nhanh xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản, tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý.
Đối với quỹ đất phát triển nhà ở, Kế hoạch yêu cầu các địa phương rà soát, hoàn thiện quy hoạch; bảo đảm phát triển các phân khúc nhà ở gắn với hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, thiết chế văn hóa, y tế, giáo dục, đặc biệt tại các khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao và các khu vực đô thị hóa nhanh. Đồng thời, chủ động giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất sạch phục vụ phát triển nhà ở cho thuê.
.png)
Ngoài ra, Chính phủ yêu cầu kiểm soát chặt chẽ đối tượng được hưởng chính sách ưu đãi về nhà ở, ngăn chặn tình trạng trục lợi chính sách và đầu cơ, góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường.
Kế hoạch nhấn mạnh quan điểm quyền có nơi ở hợp pháp là quyền cơ bản của công dân; việc tiếp cận nhà ở an toàn, phù hợp với khả năng chi trả là thước đo của tiến bộ xã hội và là nền tảng bảo đảm ổn định, phát triển bền vững. Phát triển nhà ở vì vậy được xác định là nội dung quan trọng trong chiến lược phát triển đô thị, nông thôn, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển lành mạnh.
Kế hoạch cũng khẳng định phát triển nhà ở theo cơ chế thị trường có sự định hướng và quản lý hiệu quả của Nhà nước. Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không hoàn toàn để thị trường tự điều tiết; thay vào đó giữ vai trò kiến tạo thông qua hoàn thiện thể chế, chính sách, quy hoạch và các công cụ điều tiết để thị trường vận hành minh bạch, ổn định, doanh nghiệp có lợi nhuận hợp lý và người dân có cơ hội tiếp cận chỗ ở phù hợp với khả năng chi trả.
Theo ông Nguyễn Văn Đính - Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam, điểm mới của Kế hoạch không nằm ở việc bổ sung thêm ưu đãi mà ở sự thay đổi tư duy điều hành. Nếu trước đây trọng tâm chủ yếu là phát triển nhà ở để bán thì nay nhà ở cho thuê được xác định là một phân khúc chiến lược. Theo ông, khi thủ tục đầu tư được rút ngắn, quỹ đất được chuẩn bị tốt hơn và dữ liệu thị trường được minh bạch, doanh nghiệp sẽ có thêm động lực tham gia phát triển nhà ở xã hội cũng như nhà ở cho thuê.
Ở góc độ chuyên gia kinh tế, TS Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV cho rằng việc phát triển thị trường nhà ở cho thuê là xu hướng tất yếu khi tốc độ đô thị hóa ngày càng cao, trong khi khả năng sở hữu nhà của một bộ phận người dân còn hạn chế. Theo ông, để phân khúc này phát triển bền vững cần có hệ thống chính sách đồng bộ về đất đai, tín dụng, thuế và nguồn vốn trung, dài hạn. Đồng thời khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư theo cơ chế thị trường, với sự hỗ trợ phù hợp của Nhà nước đối với các nhóm đối tượng ưu tiên.
Các chuyên gia nhận định, điểm mới của Kế hoạch không chỉ nằm ở việc tiếp tục thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội mà còn thể hiện sự chuyển dịch trong tư duy điều hành thị trường nhà ở. Thay vì chỉ tập trung gia tăng nguồn cung nhà ở để bán, chính sách đã mở rộng sang phát triển thị trường nhà ở cho thuê, đồng thời yêu cầu đồng bộ quy hoạch, cải cách thủ tục hành chính, số hóa dữ liệu và huy động đa dạng nguồn lực xã hội.
Có thể thấy, Kế hoạch lần này không chỉ hướng tới thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội mà còn đặt nền móng cho việc tái cấu trúc chính sách phát triển nhà ở theo hướng cân bằng hơn giữa sở hữu và thuê. Nếu được triển khai đồng bộ cùng quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật, đây sẽ là cơ sở để hình thành thị trường nhà ở minh bạch, đa dạng nguồn cung và đáp ứng tốt hơn nhu cầu ở thực của người dân.
