Nhà ở xã hội tiếp tục được tháo gỡ về cơ chế, trong khi nhà ở cho thuê được định hướng trở thành trụ cột an sinh xã hội, đáp ứng nhu cầu ở thực đến năm 2030.
Nhà ở xã hội đang bước vào giai đoạn tăng tốc nhờ hàng loạt cơ chế, chính sách mới được ban hành.
Theo ông Hà Quang Hưng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng, thời gian qua hành lang pháp lý dành cho nhà ở xã hội và nhà lưu trú công nhân khu công nghiệp đã được hoàn thiện theo hướng tương đối đầy đủ, đồng bộ và thông thoáng, tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia đầu tư.
Các chính sách ưu đãi hiện hành bao gồm miễn tiền sử dụng đất, miễn, giảm thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, hỗ trợ đầu tư hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài dự án, cùng các gói tín dụng ưu đãi với lãi suất thấp.
Đặc biệt, sau khi Nghị quyết số 201/2025/QH15 ngày 29/5/2025 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội cùng các nghị định hướng dẫn được ban hành, nhiều điểm nghẽn trong quá trình triển khai đã được tháo gỡ, nhất là các thủ tục liên quan đến quy hoạch, đất đai và đầu tư xây dựng.
Nhờ đó, kết quả phát triển nhà ở xã hội đã có chuyển biến tích cực. Năm 2025, cả nước hoàn thành hơn 103.000 căn, đạt 103% kế hoạch. Riêng 5 tháng đầu năm đã khởi công thêm 40 dự án với quy mô 34.383 căn.
Lũy kế đến nay, cả nước đang triển khai khoảng hơn 720.000 căn nhà ở xã hội, đạt khoảng 72% mục tiêu xây dựng 1 triệu căn. Trong số này, hơn 180.000 căn đã hoàn thành, góp phần cải thiện điều kiện nhà ở cho hàng trăm nghìn hộ gia đình.
Ông Hà Quang Hưng cho biết, cơ chế, chính sách cơ bản đã được hoàn thiện, vì vậy kết quả phát triển nhà ở xã hội thời gian tới phụ thuộc chủ yếu vào việc tổ chức thực hiện tại các địa phương.
Từ đầu năm đến nay, Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản đã tham mưu lãnh đạo Bộ Xây dựng làm việc, đôn đốc 16 địa phương, trong đó riêng từ đầu quý II là 10 địa phương, nhằm thúc đẩy triển khai chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội theo Nghị quyết số 07/NQ-CP ngày 12/1/2026 của Chính phủ.
Bên cạnh những kết quả đạt được, đại diện Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản chia sẻ thị trường hiện vẫn còn nhiều tồn tại, vướng mắc.
Nổi bật là tình trạng lệch pha cung - cầu khi nguồn cung nhà ở cao cấp dư thừa, trong khi phân khúc nhà ở có giá phù hợp còn thiếu. Cơ cấu sản phẩm cũng chủ yếu tập trung vào nhà ở để bán, trong khi nguồn cung nhà ở cho thuê dài hạn chưa đáp ứng nhu cầu thực.
Ngoài ra, giá nhà vẫn ở mức quá cao so với thu nhập trung bình, khiến người lao động tại các đô thị lớn khó tiếp cận. Cùng với đó, cơ chế ưu đãi hiện hành chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút khu vực tư nhân đầu tư phát triển nhà ở cho thuê.
Trước thực tế đó, thời gian qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Lê Minh Hưng đã đưa ra nhiều định hướng mới về phát triển nhà ở. Theo đó, tư duy phát triển nhà ở sẽ chuyển từ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.
Trong đó, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.
Việc phát triển nhà ở sẽ được thực hiện theo cơ chế thị trường có sự định hướng và quản lý hiệu quả của Nhà nước. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách, quy hoạch và các công cụ tài chính, tín dụng.
Nhà ở cũng sẽ được phát triển trong tổng thể quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch khu công nghiệp, giao thông công cộng..., ưu tiên gắn với mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng, các khu vực cải tạo, chỉnh trang đô thị, khu công nghiệp và các hành lang kinh tế quan trọng.
Cùng với đó là định hướng huy động đa dạng nguồn lực ngoài ngân sách, sử dụng hiệu quả nguồn lực Nhà nước để dẫn dắt thị trường, tạo động lực thu hút khu vực tư nhân tham gia đầu tư.
Đáng chú ý, bên cạnh nhà ở để bán, nhà ở cho thuê sẽ được ưu tiên phát triển, nhất là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng.
Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản đã tham mưu Bộ Xây dựng phối hợp với các bộ, ngành và địa phương sơ kết việc thực hiện Chỉ thị số 34-CT/TW của Ban Bí thư, làm cơ sở tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về nhà ở.
Đồng thời, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các quy định pháp luật liên quan để trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10/2026.
Theo định hướng, hệ thống pháp luật sẽ phân loại phát triển nhà ở thành bốn nhóm gồm nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách. Trong đó, nhà ở cho thuê được ưu tiên phát triển với mức giá hợp lý từ nguồn lực của Nhà nước.
Bên cạnh đó, các chính sách ưu đãi về đất đai, tài chính, thuế và tín dụng sẽ được nghiên cứu hoàn thiện theo hướng tạo động lực đủ mạnh để thu hút dòng vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn tham gia phát triển nhà ở cho thuê.
Bộ Xây dựng cũng đang nghiên cứu xây dựng hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn riêng cho từng nhóm nhà ở theo mô hình mới.
Đối với các địa phương, Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản đề nghị khẩn trương rà soát, đánh giá tổng thể nhu cầu nhà ở, đặc biệt là nhà ở cho thuê và nhà ở công vụ; rà soát quỹ đất tại các khu đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao và khu vực đô thị hóa nhanh để chủ động giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất sạch phục vụ phát triển nhà ở cho thuê.
Các địa phương cũng được đề nghị chủ động đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê bằng nguồn vốn ngân sách, bảo đảm chất lượng và giá thuê phù hợp với khả năng chi trả của người dân. Đồng thời sử dụng hiệu quả Quỹ nhà ở quốc gia tại địa phương để đầu tư, tạo lập quỹ nhà ở cho thuê trên địa bàn.
.jpg "Phát triển nhà ở cho thuê có giúp giảm giá nhà?")
